101. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Silah Bilgisi — 2. bölüm

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler, özel güvenlik görevlilerinin taşıyabileceği silahların teknik özelliklerini düzenlerken, "tek hareketli sistem" (sadece tetik çekimiyle şarjör boşaltma ve boş şarjörün otomatik olarak dışarı atılması) gerekliliği vurgulanır. 14'lü Browning, bu mekanizmayı tek bir hareketle yerine getiren tek hareketli sistemli tabancadır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı (Beretta FS 92) çift hareketli sistemlidir; C şıkkı (Kırıkkale) çift hareketlidir; D şıkkı (Smith Wesson) çift hareketlidir; E şıkkı (CZ-75B) ise çift hareketlidir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, mevzuata uygun olarak sadece tek hareketli sistemli tabanca taşıyabilir.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Kanun ve silah teknik prensipleri gereği, çekirdeğin ilk hızı ve tahrip gücü; namlu uzunluğu, barut miktarı, yiv-set sayısı ve çekirdek ağırlığı gibi mühimmat ve silahın fiziksel özelliklerine bağlıdır. Tetiğin sert çekilmesi ise sadece ateşleme zamanını belirler; mermiye kinetik enerji kazandıran barutun yanması ve namlu içindeki basınçla doğrudan bir ilgisi yoktur.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Namlu uzunluğu barutun yanma süresini ve mermiye aktarılan enerjiyi doğrudan etkiler. C) Barut miktarı patlama gücünü ve mermi hızını belirleyen temel faktördür. D) Yiv ve setler mermiyi döndürerek isabet ve menzili artırır. E) Çekirdek ağırlığı kinetik enerji formülünde doğrudan yer alır.

Bilinmesi gereken kural: Mermi hızı ve gücü, silahın mühimmat ve namlu özelliklerine bağlıdır; tetiğin çekilme gücü veya sertliği mermiye enerji katmaz.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, kuru tetik çalışması (silahın fişeksiz ateşleme denemesi) yapmadan önce şarjör çıkarılmalı ve fişek yatağı görsel olarak kontrol edilerek içinde fişek olmadığından emin olunmalıdır. Bu, 5188 sayılı Kanun'un güvenlik kuralları ve TCK'nın "dikkatsizlikten ölüme veya yaralanmaya neden olma" suçları bağlamında en temel güvenlik önlemidir.

Diğer şıklar neden yanlış? A) Atıcılık yeteneği, silahın güvenli çalışıp çalışmadığını belirlemez. B) İğnenin sağlam olması, fişek varlığı riskini ortadan kaldırmaz. C) Namlu temizliği, tetik çekildiğinde fişek çıkma ihtimalini engellemez. D) Silahın genel temizliği, fişek yatağındaki fişek tehlikesini gidermez.

Bilinmesi gereken kural: Kuru tetik çalışması öncesinde, silahın fişeksiz olduğu şarjör çıkarılarak ve fişek yatağı kontrol edilerek kesin olarak doğrulanmalıdır.

Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler, tabancanın temel kullanım amacının güvenli ve etkili bir şekilde hedefe nişan alıp ateş etmektir. Bu işlem, silahın kabzasının (sapının) el tarafından sıkıca kavranmasıyla mümkündür; kabza, geri tepme kuvvetini dağıtarak ateş etme kontrolünü sağlar.

Diğer şıklar neden yanlıştır: A şıkkı fişek yatağı sürgü ve namlu kısmında bulunur; B şıkkı şarjör kilidi veya kapağı işlevini görür; C şıkkı sürgü sabitleme mekanizması farklı bir parçadır; E şıkkı ise boş kovanı atma görevi namlu ve boşaltma mekanizmasına aittir.

Bilinmesi gereken kural: Kabza, tabancanın geri tepmesini kontrol ederek ateş etme güvenliğini sağlayan ve silahın elle tutulmasını sağlayan temel parçadır.

Doğru cevap B) Gerdel'dir. Bir ateşli silah fişeği; kovan, barut, kapsül ve çekirdekten oluşur. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler, fişeklerin bu dört temel parçadan müteşekkil olduğunu ve "gerdel" ifadesinin teknik olarak fişek parçası olmadığını belirtir. Gerdel, genellikle silahın şarjörüne veya fişeklik kısmına verilen genel bir isim olup, tek bir fişek parçası olarak kabul edilmez.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Çekirdek, fişeğin hedefe ulaşan mermi kısmıdır ve temel parçadır. C) Barut, mermiyi fırlatan patlayıcı maddeyi ifade eder. D) Kovan, diğer parçaları bir arada tutan metal gövdedir. E) Kapsül, barutu ateşleyen patlayıcı başlıktır.

Bilinmesi gereken kural: Fişekler; kovan, barut, kapsül ve çekirdekten oluşur; "gerdel" fişek parçası değildir.

Doğru cevap C) Kimyasal'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, yakıcı, zehirleyici, bayıltıcı veya göz yaşartıcı etki yapan maddeler içeren silahlar "kimyasal silah" olarak tanımlanır. Bu tanımlama, TCK ve CMK'da yer alan silah sınıflandırmasıyla da örtüşür.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Nükleer silahlar radyasyon etkisi yaratır; B) Biyolojik silahlar mikroorganizma veya toksin içerir; D) Ateşli silahlar mermi fırlatır; E) Ateşsiz silahlar ise genellikle baskı veya şok etkisi için kullanılır.

Bilinmesi gereken kural: Kimyasal silahlar, fiziksel patlama yerine maddelerin kimyasal reaksiyonu sonucu insan üzerinde zehirleme veya bayıltma etkisi yaratan özel sınıfa girer.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler, silahların güvenli ve etkili çalışması için düzenli bakım ve temizlik yapılmasını zorunlu kılar. Bu işlemlerde kullanılan malzemeler; kıl fırça, ince uçlu ahşap, temizlik bezi ve harbi (yağ) gibi özel aletlerdir. "Havya" ise elektronik devrelerde lehim yapmak için kullanılan bir kaynak cihazı olup, silah temizliğiyle hiçbir ilgisi yoktur; bu nedenle C şıkkı doğru cevaptır. Diğer şıkların yanlış olma sebebi ise A, B, D ve E seçeneklerinin tümünün silah temizliği ve yağlama işlemlerinde standart olarak kullanılan malzemeler olmasıdır.

Bilinmesi gereken kural: Silah temizliğinde kullanılan malzemeler, sadece silahın mekanik ve kimyasal yapısına uygun olmalı, elektronik lehim cihazı gibi tamamen farklı işlevlere sahip araçlar kesinlikle kullanılmamalıdır.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler ile silahların kullanımı ve bakımı konusunda belirlenen usul ve esaslar incelendiğinde, silahların bakımı atış öncesi ve atış sonrası olarak iki ana başlıkta yapılır. Ayrıca periyodik olarak haftalık, aylık ve yıllık kontrolleri yapılmak zorundadır. Ancak soruda "silah bakım çeşitlerinden değildir" denildiğinde, mevzuatta tanımlanan standart bakım türleri arasında Aylık bakım ifadesi, diğer periyotlarla (haftalık, yıllık) birlikte bir "bakım çeşidi" olarak değil, sadece periyodik kontrol zamanı olarak geçer; ancak sınavın resmi anahtarına göre D şıkkı yanlış kabul edilmiştir. Bu durum, sınavın "bakım çeşidi" tanımını sadece atışla ilişkili (A, B) ve periyodik (C, E) olarak kurgulayıp, D'yi dışlamasından kaynaklanır. Diğer şıkların yanlış olmasının nedeni: A, B, C ve E şıkları 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklerde açıkça belirtilen geçerli bakım türleridir.

Bilinmesi gereken kural: Silah bakımı atış öncesi, atış sonrası ve periyodik (haftalık, aylık, yıllık) olarak yapılır; ancak sınavlarda "bakım çeşidi" tanımı bazen periyodik zaman aralıklarına göre farklı yorumlanabilir.