102. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 8. bölüm

Doğru cevap D) Antipati'dir. Bu kavram, 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklerde belirtilen meslek etiği kuralları gereği, görevlilerin görevlilerle veya vatandaşlarla olumsuz duygular beslememesi gerektiği için, "yakınlık ve olumlu duygu"nun tam zıttı olan "olumsuz duygu ve itiş" anlamını taşır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Sempati, soruda tanımlanan olumlu yakınlık halidir; B) Empati, başkalarının duygularını anlama yeteneğidir; C) Samimiyet, içtenlik ve dürüstlüktür; E) Özgüven ise kişinin kendine olan güvenidir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, mesleki görevlerini yerine getirirken hiçbir vatandaşla antipati (olumsuz duygu) beslemeden, tarafsız ve profesyonel bir tutum sergilemelidir.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler, özel güvenlik yöneticisinin görevini sadece fiziksel koruma değil, aynı zamanda personeli yönetme ve motive etme olarak tanımlar. Doğru cevap olan E şıkkı, TCK ve PVSK'da belirtilen temel insan onuru ve saygı ilkelerine dayanır. Kişilik özelliklerine saygı göstermek, güven ortamı yaratır ve iletişimi güçlendirir; bu da yönetmeliğin öngördüğü "etkili iletişim" ilkesidir.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Hataları ilk fırsatta dile getirmek, yapıcı geri bildirim yerine eleştiriye dönüşerek iletişimi koparır. B) Sorunların çözümünü sadece yöneticiden beklemek, personelin inisiyatif almasını engeller ve iletişimi tek yönlü yapar. C) İş yükünü gereksiz artırmak, personelde stres yaratıp iletişimi olumsuz etkiler. D) Problemleri görmezden gelmek, iletişim kopukluğuna ve güven kaybına neden olur.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik yöneticisi, 5188 sayılı Kanun gereği personeli birer "işçi" değil, saygı ve güvene dayalı birer "ortak" olarak gördüğü zaman etkili iletişim kurulur.

Doğru cevap B) Hat düzenidir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, yol veya alan kapatma görevi, kalabalığı tek bir çizgi üzerinde durdurarak ilerlemesini engellemeyi gerektirir. Bu amaçla kullanılan Hat düzeni, güvenlik görevlilerinin omuz omuza veya yakın mesafede yan yana dizilerek oluşturduğu, kesintisiz bir bariyer oluşturur. Bu düzen, 5188 sayılı Kanun'un güvenlik görevlilerinin yetkileri ve görev tanımları kapsamında, toplumsal olaylarda alan kontrolü ve yol kapatma için en uygun ve yasal taktiktir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Çember düzeni, bir alanı çevrelemek için kullanılır; C) Kama düzeni, kalabalığı ikiye bölmek veya hedefe ulaşmak içindir; D) Çatı düzeni, bir noktayı korumak veya çevrelemek için kullanılır; E) Saldırı düzeni ise kanunla izin verilmeyen ve görev tanımı dışıdır.

Bilinmesi gereken kural: Yol veya alan kapatma görevi için tek ve kesintisiz bir bariyer oluşturmak amacıyla "Hat düzeni" kullanılmalıdır.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği uyarınca, gaz kullanımı insan hayatını tehlikeye atmayacak ve orantılı olacak şekilde uygulanmalıdır. Rüzgarın yönünü dikkate almak (I), gazın kendisine veya masumlara geri dönmemesi için zorunludur. Kalabalığın kaçış yollarını açık bırakmak (II), panik ve ezilme riskini önlemek için temel güvenlik ilkesidir. Gaz fişeklerini doğrudan vücuda atmamak (III) ise yaralanma riskini minimize eden zorunlu bir tedbirdir. Bu üç madde, Özel Güvenlik Görevlilerinin gaz kullanırken uyması gereken temel güvenlik kurallarını oluşturur.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B ve C şıkları, gerekli olan tüm güvenlik önlemlerini tek tek veya eksik olarak saydığı için hatalıdır; E şığı ise üçüncü maddeyi (fişek atışı) dışladığı için eksiktir.

Bilinmesi gereken kural: Gaz kullanımı sırasında rüzgar yönü, kaçış yolları ve fişek atış açısı gibi tüm güvenlik önlemleri aynı anda uygulanmalıdır.

Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, çatışma yönetimi ve güvenlik önlemlerinde etkili iletişim kurulması, anlaşmazlıkların önlenmesi ve çözülmesi için temel şarttır; dolayısıyla çatışmanın bir "nedeni" değil, çözüm yöntemidir. Diğer şıklar ise çatışma teorilerinde kabul gören temel nedenlerdir: B, C, D ve E şıkları (amaç, çıkar, kişilik ve statü farklılıkları), bireyler veya gruplar arasındaki çatışmaları tetikleyen klasik ve geçerli sebeplerdir.

Bilinmesi gereken kural: Etkili iletişim çatışma yaratmaz, aksine çatışmaları önleyen veya çözen en önemli güvenlik aracıdır.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, olaya sadece bakan ve müdahale etmeyen kalabalık "pasif", herhangi bir plan veya lideri olmayan kalabalık ise "organize olmayan" olarak tanımlanır. Trafik kazasına bakan insanlar, eylem planı yapmamış ve harekete geçmemiş oldukları için bu tanıma uyarlar.

Diğer şıkların yanlışlığı: A ve C şıkları, kalabalığın eylem planı yapması veya harekete geçmesi gerektiğini ima ederken yanlış; D şıkkı, kalabalığın bir lideri veya planı olduğunu varsayar; E şıkkı ise yasal bir kalabalık türü değildir.

Bilinmesi gereken kural: Olaya sadece bakan ve hareketsiz kalan, planı olmayan kalabalık türü "organize olmayan pasif kalabalık"tır.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin görevi çatışan taraflara ayrı ayrı destek vererek onları birbirinden uzaklaştırmak veya tarafgir davranmak değil, tarafsız bir şekilde durumu kontrol altında tutmak ve uzlaştırmaya çalışmaktır. Taraflara ayrı ayrı destek vermek, tarafların birbirine olan güvenini zayıflatır ve çatışmayı derinleştirerek görevin temel amacı olan "çatışmayı önleme" ilkesine aykırı düşer. Diğer şıklar ise kaynak artırma, uzlaşma sağlama, iletişim kurma ve sebebin giderilmesi gibi çatışma çözümüne yönelik meşru ve etkili yöntemlerdir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi çatışma anında taraflardan birine destek vermez, herkesi eşit mesafede tutarak durumu kontrol altına alır.

Doğru cevap: A

Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, çatışma önleme ve yönetimi için görev alanlarının net belirlenmesi zorunludur. Yönetim ve görev sınırlarının açık olması, yetki karmaşasını önleyerek çatışma riskini azaltır; bu nedenle çatışma "nedeni" değil, "çözüm" yöntemidir.

Diğer şıkların yanlışlığı: B şıkkı amaç farklılıkları, C şıkkı algılama farklılıkları, D şıkkı kısıtlı kaynak paylaşımı ve E şıkkı statü farklılıkları, grup dinamiklerinde çatışma yaratan temel ve yaygın nedenlerdir.

Bilinmesi gereken kural: Çatışma nedenlerini ortadan kaldırmak için net görev tanımları ve yetki sınırları oluşturulmalıdır.

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler ile kitle psikolojisi teorisi gereği, kitle içinde bireyler duygusal baskı altında kalır ve sağduyulu (akılcı) davranamazlar. Kitle psikolojisinde bireyler eleştirel düşünme yetilerini yitirir; bu durum TCK ve CMK kapsamında suç teşkil eden eylemlerin işlenmesinde de kitlelerin kontrolsüzce hareket etmesine neden olur.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı duygusal eğilimin arttığını doğru belirtir; B şıkkı kitle ile bireyin birleştiğini doğru ifade eder; D şıkkı bastırılmış duyguların ortaya çıktığını doğru anlatır; E şıkkı ise bilinçli davranışların azaldığını doğru belirtir.

Bilinmesi gereken kural: Kitle psikolojisi içindeki bireyler duygusal baskı nedeniyle eleştirel düşünme yetisini yitirir ve sağduyulu davranamazlar.

Doğru cevap C) Boyun'dur. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, cop kullanımı sadece hayati tehlike veya ağır yaralanma riski taşıyan durumlarda, orantılı ve meşru müdafaa sınırları içinde kullanılabilir. Kanun ve meslek etiği kuralları, copun boyun, kafatası, kalça iç kası ve kalça dış kası gibi hayati organlara veya hayati tehlike yaratabilecek bölgelere vurulmasını kesinlikle yasaklar. Boyun bölgesine vurmak, solunum ve dolaşım sistemini felç edip ölüme yol açabileceği için en tehlikeli ve yasaklı bölgedir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, D ve E şıkları, cop kullanımı sırasında vurmaması gereken hayati bölgeler arasında yer almadığı için doğru cevap olamaz.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi copu kullanırken boyun, kafatası ve kalça iç kası gibi hayati tehlike yaratabilecek bölgelere kesinlikle vurmamalıdır.