104. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Silah Bilgisi — 2. bölüm

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, ateşleme tertibatı Tetik basıldığında Tetik manivelası hareket eder, bu hareket Horozu geriye çeker ve serbest bırakır. Horozun düşmesiyle İğne mermi kapağına vurarak patlama başlatılır. Bu fiziksel zincirleme hareket, doğru cevabın B şıkkı olduğunu kanıtlar.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı işleyiş sırasını tersine çevirir; C şıkkı tetik ve manivale yerlerini değiştirir; D şıkkı mekanizmayı tamamen tersine kurar; E şıkkı ise iğne ve manivale sırasını hatalı gösterir.

Bilinmesi gereken kural: Ateşleme mekanizması, tetik basımıyla başlayıp iğneyle biten fiziksel bir zincirleme harekettir.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, silahın güvenli ve işlevsel olması zorunludur. İğne kırık olan bir silahta, fişek kapağındaki kumpas (kapsül) patlatmak için gerekli darbe iletim mekanizması bozulmuştur. Bu durum, TCK ve CMK'daki silah kullanma kuralları çerçevesinde silahın "ateş etme" fonksiyonunu tamamen ortadan kaldırır; bu nedenle silah fişek atamaz ve ateşleme yapmaz.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Yay mekanizması tetik ve iğne ile doğrudan ilişkili olmayabilir; B) Fişek yatağına fişek sürülebilir ancak patlama gerçekleşmez; C) Tetik mekanizması fiziksel olarak bozulmamışsa çalışabilir; D) Namludan boş kovan atılması, silahın boş kovanı dışarı atma mekanizmasına bağlıdır, iğne kırıklığı bunu engellemez.

Bilinmesi gereken kural: İğne kırık silahlar, kumpas patlatma fonksiyonu kaybettiği için tamamen ateş edemez ve güvenli bir şekilde kullanılamaz.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, ateşli silahların güvenli ve etkili çalışması için parçaların işlevlerini bilmek zorunludur.

Doğru cevap A'dır. Tırnak, sürgü üzerinde bulunan ve ateşleme sonrası boş kovanın fişek yatağından çekilip dışarı atılmasını sağlayan temel mekanik parçadır. Bu işlem, silahın bir sonraki mermiyi şarjörden alıp fişek yatağına yerleştirebilmesi için şarttır.

Diğer şıklar neden yanlıştır? B şıkkı, kapsülün patlamasıyla baruta alevin iletilmesini sağlayan kapsül işlevini tanımlar. C şıkkı, sürgüyü gövdeye sabitleyen sürgü kilidi veya sürgü kapağı görevidir. D şıkkı, barut gazının dışarı atılmasını sağlayan namlu veya gaz deliği işlevidir. E şıkkı, şarjörün yuvasından çıkmasını önleyen şarjör kilidi veya tutucu parçasıdır.

Bilinmesi gereken kural: Silahın boş kovanı atıp bir sonraki mermiyi şarj etmesi için tırnağın çekme ve atma görevini yerine getirmesi gerekir.

Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, atış hattı emniyet kuralları sadece atış süresince geçerlidir. Silahın bakım ve temizliği, atış bittikten sonra atış hattı dışındaki güvenli bir alanda yapılması gereken bir işlemdir; bu nedenle atış hattı emniyet tedbirleri arasında yer almaz.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, komut verilmeden şarjör takılmaması atış hattı emniyet kuralıdır. B şıkkı, silahın atış hattı gerisinde doldurulmaması zorunlu bir güvenlik önlemidir. C şıkkı, arıza durumunda silahın emniyetlenip nezaretçi beklenmesi doğru bir prosedürdür. D şıkkı, atış hattında düşen malzemenin komutsuz alınmaması güvenlik kuralıdır.

Bilinmesi gereken kural: Atış hattı emniyet kuralları sadece atış süresince geçerlidir; silahın bakımı ve temizliği atış bittikten sonra atış hattı dışındaki güvenli bir alanda yapılmalıdır.

5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler, atış hatası analizinin temelini oluşturur. Doğru cevap A'dır. Atışların hedefin üst orta kısmında (saat 12) toplanması, nişangahın (aracık) hedefin üzerinde kalması veya geriye yatma temayülünün (geri tepme) kontrol edilememesinden kaynaklanır. Bu durum, ateşleme anında silahın geriye doğru çekilmesi veya aracığın hedefin üzerinde görülmesi hatasıyla açıklanır.

Diğer şıkların yanlışlığı: B şıkkı, patlama sesinden irkilerek silahın ileri itilmesi durumunda atışların hedefin alt kısmına düşmesini gerektirir. C şıkkı, tetik parmağı hatası genellikle atışın hedefin sağ veya sol tarafına sapmasına neden olur. D şıkkı, acele tetik çekme hatası atışın hedefin alt veya sağ/sol kısmına kaymasına yol açar. E şıkkı, kabzayı gevşek tutma hatası ise atışın hedefin alt veya sağ/sol tarafına sapmasına neden olur.

Bilinmesi gereken kural: Atışların hedefin üst kısmında toplanması, nişangahın yukarıda görülmesi veya geriye yatma hatasından kaynaklanır.

Doğru cevap B) Namlu emniyeti'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler ile silahların teknik özellikleri incelendiğinde, ateşli silahların emniyet tertibatları; horoz, manderel (mandal) ve iğne emniyeti gibi ateşleme mekanizmasını engelleyen parçalardır. "Namlu emniyeti" diye bir teknik terim veya emniyet tertibatı bulunmamaktadır; namlu, mermiyi dışarı atan silindirik kısımdır ve emniyet mekanizması değildir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Horoz emniyeti, horozun geriye çekilmesini engelleyen bir tertibattır. C) Mandal emniyeti, manderelin hareketini kısıtlayan bir mekanizmadır. D) İğne emniyeti, ateşleme iğnesinin hareketini durduran tertibattır. E) Kabza emniyeti ise genellikle kabza kapağı veya tutuş emniyeti olarak tanımlanan bir mekanizmadır.

Bilinmesi gereken kural: Ateşli silahlarda emniyet tertibatları ateşleme mekanizmasını (horoz, manderel, iğne) kilitler; namlu ise ateşleme mekanizması değil, mermiyi dışarı atan kısımdır.

Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler ile silah mühendisliği kurallarına göre, ateşli silahların temel tertibatları; ateşleme, nişan, kovan atma ve emniyet tertibatlarıdır. "Atış tertibatı" ise bu dört temel grubun tamamını kapsayan genel bir terimdir; silahın işlevsel bir parçası olarak ayrı bir tertibat listesinde yer almaz.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: B şıkkı, silahın yanlışlıkla ateşlenmesini önleyen hayati bir güvenlik mekanizmasıdır. C şıkkı, hedefin doğru yerleştirilmesini sağlayan optik veya mekanik düzenektir. D şıkkı, boşalan kovanın dışarı atılmasını sağlayan otomatik veya manuel sistemdir. E şıkkı ise tetik ve kılıf mekanizmasıyla ateşleme emrini veren temel parçadır.

Bilinmesi gereken kural: Ateşli silahların dört temel tertibatı ateşleme, nişan, kovan atma ve emniyet tertibatıdır; "atış tertibatı" genel bir ifade olup ayrı bir tertibat değildir.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler ile silah mevzuatı gereği, kalibre bir ateşli silahın namlusunun iç çapını ifade eder. Bu ölçü, kullanılan mermi çapını belirler ve silahın ateş etme kapasitesini tanımlar.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı namlu dış kalınlığını, B şıkkı fişek haznesinin uzunluğunu, C şıkkı nişangâh parçasını, D şıkkı ise fişek yatağı kalınlığını ifade eder; bunlar kalibre tanımı değildir.

Bilinmesi gereken kural: Kalibre, bir silahın namlu iç çapıdır ve kullanılan mermi çapını belirler.

Doğru cevap C'dir. MP-5'in emniyet mandalındaki "S" harfi, Almanca "Seri" kelimesinden türeyerek Seri atış (otomatik ateş) modunu ifade eder. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler, silahların kullanım kurallarını ve teknik özelliklerini düzenlerken, ateşleme kiplerinin (tek tek, seri, emniyet) doğru bilinmesini zorunlu kılar. Bu bilgi, görevliye silahın kontrolsüz ateş açma riskini ve operasyonel kullanım sınırlarını hatırlatır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı genellikle "E" harfiyle, B şıkkı "F" (Feuer) veya "S" (Sicher) ile karıştırılır, D şıkkı teknik bir terim değil, E şıkkı ise "E" harfiyle temsil edilir.

Bilinmesi gereken kural: MP-5'teki "S" harfi, silahın tek tek değil, seri atış modunda ateş edebileceğini gösterir.

Sürgü (kapak takımı), ateşli silahların ateşleme mekanizmasını sağlayan hareketli parçadır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler ile silahların teknik yapısını düzenleyen mevzuata göre, sürgü üzerinde Gez, Arpacık, Tırnak ve Kovan atma boşluğu bulunur. Ancak Yiv ve setler, sürgüde değil, namlunun iç yüzeyinde bulunan ve mermiye dönme hareketi vererek isabeti artıran kanallardır. Bu nedenle D şıkkı sürgüde bulunmaz ve doğru cevaptır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve E şıkları sürgünün temel ve işlevsel parçalarıdır.

Bilinmesi gereken kural: Yiv ve setler namlunun içine aittir, sürgüde bulunmaz.

Doğru cevap D) Balistik'tir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler kapsamında, ateşli silahların kullanım teknikleri ve mermi dinamikleri hakkında bilgi sahibi olmak zorunludur. Balistik, fişek ateşlendiğinde namlu içindeki basınç ve ısı değişimlerini, mermi çekirdeğinin namlu içindeki ivmeli hareketini, havadaki uçuşunu ve hedef üzerindeki etkilerini inceleyen bilim dalıdır.

Diğer şıklar neden yanlış? A) Kriminalistik, olay yerindeki delillerin toplanması ve analizini kapsar; mermi dinamiklerini doğrudan incelemeyi amaçlamaz. B) Olay yeri inceleme, fiziksel delillerin sahadaki tespiti ve korunması sürecidir. C) Jeoloji, yeryüzü yapısını ve kayaçları inceleyen bir yer bilimi dalıdır. E) Kriminoloji, suçun nedenlerini ve suçluyu inceleyen bir toplumsal bilimdir.

Bilinmesi gereken kural: Balistik, ateşli silahların ateşleme mekanizmasını ve mermi hareketlerini fiziksel olarak analiz eden temel silahlı güvenlik bilgisidir.

Doğru cevap A) Günlük bakım'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler ile silahların bakımlarını düzenleyen teknik talimatlar incelendiğinde, resmi mevzuatta "Günlük bakım" ifadesi bir bakım türü olarak yer almamaktadır. Silahlar; atış öncesi, atış sonrası ve periyodik (yıllık) olarak bakıma tabi tutulur.

Diğer şıkların yanlışlığı:

• B) Haftalık bakım: Mevzuatta haftalık bakım türü olarak tanımlanmamıştır, periyodik bakımlar genellikle aylık veya yıllık olarak belirlenir.
• C) Yıllık bakım: Bu, kanun ve yönetmeliklerde belirtilen periyodik bakım türlerinden biridir.
• D) Atış öncesi bakım: Silahın güvenli ve çalışır durumda olduğunu kontrol etmek için zorunlu bir bakım türüdür.
• E) Atış sonrası bakım: Silahın kirlenmesini önlemek ve korozyonu engellemek için atıştan hemen sonra yapılması gereken temel bir işlemdir.

Bilinmesi gereken kural: Silah bakımları mevzuatta sadece atış öncesi, atış sonrası ve periyodik (yıllık) olarak tanımlanmış olup, "günlük" veya "haftalık" gibi günlük rutinler resmi bir bakım türü değildir.