106. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Silah Bilgisi — 1. bölüm

Yarı otomatik tabancalarda sürgü (kapak takımı), ateşleme mekanizmasını ve mermiyi namluya taşımayı sağlar. 5188 sayılı Kanun ve silah teknik bilgilerine göre, sürgünün alt kısmında mermiyi namluya sokmak için kullanılan eğimli yüzeye rampa denir. Bu nedenle A şıkkı sürgüde bulunur.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: B şıkkı (İğne ve yayı) sürgü içinde yer alır; C şıkkı (Tırnak) sürgü arkasında kovanı tutar; D şıkkı (Gez-Arpacık) sürgü üst kısmına monte edilir; E şıkkı (Kovan atma boşluğu) ise sürgüde değil, tabancanın gövdesinde bulunur.

Bilinmesi gereken kural: Rampa, mermiyi namluya sokmak için sürgünün alt kısmında bulunan eğimli yüzeydir ve diğer parçalar ya sürgü içinde ya da gövdede yer alır.

Doğru cevap C'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili silah yönetmeliklerine göre, ateşleme sonrası boş kovanın dışarı atılması mekanizması tırnak ve çıkarıcı tarafından sağlanır. Tırnak, kovanın ağzını tutarak geriye çekilirken, çıkarıcı kovanın kenarından iterek silah dışına fırlatır. Bu işlem, ateşleme döngüsünün tamamlanması ve bir sonraki fişeğin hazırlanması için zorunludur.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı sadece kovanı yerine getiren yay ve mili işlev görür; B şıkkındaki kızak sadece sürgüyü hareket ettirir; D şıkkı sürgüyü sabitler, E şıkkı ise fişek depolama ve besleme işlevine sahiptir.

Bilinmesi gereken kural: Silahın boş kovanı dışarı atması, tırnak ve çıkarıcı mekanizmasının işleviyle gerçekleşir.

Doğru cevap E şıkkıdır. Kimyasal silahlar, insan üzerindeki etkilerine göre yakıcı, zehirleyici, bayıltıcı ve göz yaşartıcı gibi sınıflara ayrılır. Ancak "delici ve kesici" özellikler, kimyasal maddelerin biyolojik etkisiyle değil, fiziksel bir kesme veya delme eylemiyle ilişkilidir; bu nedenle kimyasal silah sınıflandırması içinde yer almaz. Bu ayrım, 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklerde belirtilen silah tanımlarıyla da örtüşür; kimyasal silahlar patlayıcı veya kesici aletler gibi sınıflandırılmaz.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve D şıkları, kimyasal silahların insan üzerindeki fizyolojik etkilerini doğru tanımladığı için sınıflandırma dışı değildir.

Bilinmesi gereken kural: Kimyasal silahlar biyolojik etkiye dayanır; fiziksel kesme veya delme işlevi taşıyan maddeler kimyasal silah sınıfına girmez.

Doğru cevap C'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler ile silahların teknik yapısı incelendiğinde, yarı otomatik tabancaların temel işlevsel parçaları namlu, sürgü, çerçeve ve şarjördür. Emniyet mandalı ise güvenlik mekanizmasıdır; silahın ateş alma işlevini sağlayan temel mekanik parçalar arasında yer almaz ve bazı modellerde bulunmayabilir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Namlu, mermiyi dışarı atan temel parçadır. B) Sürgü, boşaltma ve şarjörleme işlevini yerine getirir. D) Çerçeve, tüm parçaları taşıyan ana gövdedir. E) Şarjör, mermileri taşıyan haznedir.

Bilinmesi gereken kural: Yarı otomatik tabancanın temel işlevsel parçaları namlu, sürgü, çerçeve ve şarjördür; emniyet mandalı ise güvenlik mekanizmasıdır, temel parça değildir.

5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre, silahların temizliği ve bakımı sırasında kullanılan malzemeler belirlenmiştir. Doğru cevap B şıkkı olan "Hatve"dir. Hatve, silahın namlusundan geçen ve namlu iç yüzeyini temizleyen bir temizlik çubuğudur; bu bir "bakım aracı" değil, bir "temizlik malzemesi" veya "aleti" olarak tanımlanır. Diğer seçenekler ise doğrudan bakım ve temizlik işleminde kullanılan malzemelerdir: Bakır/kıl fırçalar namluyu temizler, temizlik bezi ve koruyucu yağ paslanmayı önler, harbi ise namlu temizliği için kullanılan silindirli temizlik bezidir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, C, D ve E şıkları, silahın namlu ve mekanizmasını temizlemek veya yağlamak için kullanılan doğrudan bakım malzemeleridir.

Bilinmesi gereken kural: Hatve, namlu temizliği için kullanılan bir çubuk olup, fırça, bez veya yağ gibi doğrudan bakım malzemesi değil, bir temizlik aletidir.

Doğru cevap D) Yiv'dir. 5188 sayılı Kanun ve silah teknik bilgilerine göre, namlu içindeki spiralli girintilere yiv denir. Bu yivler, mermiye dönme hareketi vererek isabet oranını artırır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A) Rayyür, namlu dışındaki pürüzlü yüzeyi ifade eder; B) Hatve, yivlerin bir tur döndükten sonra tekrar başladığı mesafeyi belirtir; C) Set, mermi ile namlu arasındaki boşluktur; E) Rampa ise namlu ağzındaki eğimdir.

Bilinmesi gereken kural: Namlu içindeki spiralli girintilere yiv, düz kısımlara ise set adı verilir.

Doğru cevap D'dir. Gerdel, ateşli silahların mühimmatı taşıyan ve şarjöre yerleştirilen silindirik veya düz parçadır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklerde silahın temel bileşenleri arasında şarjörün bir parçası olarak tanımlanır. Gerdel, mermiyi şarjörün içine yerleştirerek ateşleme tertibatına hazır hale getiren kritik bir elemandır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı ateşleme mekanizmasını, B şıkkı kovanı dışarı atan mekanizmayı, C şıkkı silahın güvenliğini sağlayan sistemi, E şıkkı ise nişan alma düzenini ifade eder; bunlar gerdelin işleviyle doğrudan örtüşmez.

Bilinmesi gereken kural: Gerdel, mermiyi şarjör içinde tutan ve ateşleme tertibatına ileten şarjörün ayrılmaz bir parçasıdır.

Horozlu tabancalarda tetik ile horoz arasındaki irtibatı sağlayan parça Tetik Manivelasıdır (Doğru Cevap: D). 5188 sayılı Kanun ve silah yönetmeliklerine göre, bu parça tetik çekildiğinde horozu geriye çekerek veya doğrudan vurarak mermiyi ateşlemeyi sağlar. Diğer şıklar yanlış çünkü: A) Sürgü tutucu pim sadece sürgüyü sabitler; B) Gerdel ve yayı sürgüyü geriye çeker; C) Tetik ve yayı sadece tetik hareketini sağlar; E) İğne ve yayı ise mermi kapağını vurur.

Bilinmesi gereken kural: Horozlu tabancalarda tetik hareketini horoza ileten ve ateşleme mekanizmasını tamamlayan kritik parça tetik manivelasıdır.

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler ile silahların yapım standartları gereği, yarı otomatik tabancalarda kovan atma boşluğu (kovan çıkış deliği), gövde (çerçeve) üzerinde değil, gövdenin üst kısmına monte edilen namlu ve gövde birleşim yerinde yer alır. Bu boşluk, kovanın dışarı atılması için namlu gövde üzerinde kayarken açılan alandır; gövde tek parça olarak düşünülürse bu boşluk gövdenin iç yapısında değil, üst kısımda oluşur.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Çıkarıcı, kovanı dışarı atmak için gövdeye sabitlenir. B) Horoz, ateşleme mekanizması gövde içinde yer alır. D) Tetik, gövde üzerinde hareket eden bir parçadır. E) Tetik korkuluğu, tetiği korumak için gövdeye entegre edilir.

Bilinmesi gereken kural: Kovan atma boşluğu, yarı otomatik tabancalarda gövde üzerinde değil, namlu ve gövde birleşim bölgesinde bulunur.

Doğru cevap D) Tetik'tir. 5188 sayılı Kanun ve silahların teknik yapısı gereği, ateşleme döngüsü kullanıcı tarafından tetik parmağına uygulanan baskı ile başlar. Tetik, mekanik olarak yerine getiren yay ve mili serbest bırakarak ateşleme iğnesinin hedefe çarpmasını sağlar. Bu, silahın güvenli kullanımında ve ateşleme mantığında temel bir kuraldır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: Horoz ve yaylar tetik hareketiyle harekete geçer; emniyet mandalı ateşlemeyi engeller; ateşleme iğnesi ise tetik çekildikten sonra hareket eden son parçadır.

Bilinmesi gereken kural: Silahın ateşlenmesi, mekanik zincirin tetik parmağına uygulanan baskı ile başlar ve tetik, ateşleme döngüsünü başlatan ilk kullanıcı etkisidir.