108. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 10. bölüm

Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre, özel güvenlik görevlileri spor müsabakalarında seyirciler sahaya alındıktan sonra görevlerine başlamak zorundadır; bu durum güvenlik boşluğu yaratır ve yasaya aykırıdır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı, taraflar arası geçişleri engelleyerek şiddet riskini önlemek için yasal bir görevdir. B şıkkı, koltuk düzenini ve tahliye yollarını korumak zorunluluğudur. C şıkkı, düzeni bozanları genel kolluğa bildirmek görevin temel bir parçasıdır. E şıkkı ise alkollü veya uyuşturucu etkisindeki kişileri dışarı çıkarmayı gerektiren bir güvenlik önlemidir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, seyirciler sahaya girdikten sonra hemen göreve başlamalı ve güvenlik boşluğu yaratmamalıdır.

Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre, özel güvenlik eğitimini yalnızca İçişleri Bakanlığı, bakanlıkça yetkilendirilen özel güvenlik eğitim kurumları ve üniversiteler verebilir. Bu yetki, eğitimlerin standartlara uygun ve denetimli olmasını sağlamak amacıyla kanunla bu üç kuruma tanınmıştır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı özel okullar ve özel öğretmenler, özel güvenlik eğitimi verme yetkisine sahip değildir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik eğitimi verme yetkisi sadece İçişleri Bakanlığı, yetkili özel eğitim kurumları ve üniversitelere aittir.

5188 sayılı Kanun, özel güvenlik izni almadan görevli çalıştıranları "adli suç" olarak tanımlar ve cezalandırır. Bu nedenle D şıkkı doğrudur. A, B, C ve E şıklarında belirtilen ihlaller ise Kanun'da sayılan "idari suçlar" kapsamında değerlendirilir ve sadece para cezası ile sonuçlanır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik izni olmadan görevli çalıştırmak adli suç, diğer ihlaller ise idari suçtur.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin yetkisi suç işlenmesini önlemek, sanığı yakalamak, genel kolluğa haber vermek ve olay yerini korumaktır. Ancak delil toplama işlemi, sadece yetkili kılınmış olan savcı veya kolluk görevlilerinin (Polis, Jandarma, Sahil Güvenlik) yapabileceği usulü bir işlemdir. Özel güvenlik görevlisi, delilleri sadece koruyabilir veya kolluğa teslim edebilir; onları toplamak, incelemek veya analiz etmek yetkisi yoktur.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve E şıkları, 5188 sayılı Kanun'da açıkça belirtilen görev ve yetkiler arasında yer almaktadır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi delil toplamaz, sadece olay yerini korur ve kolluğa haber verir.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun uyarınca İl Özel Güvenlik Komisyonu, İl Emniyet Müdürlüğü, Ticaret Odası ve Belediye Başkanlığı temsilcilerinden oluşur. Ancak kanun, komisyonun yapısında Çalışma ve Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'nün yer almasını öngörmez; bu kurumun temsilcisi bulunmadığı için D şıkkı doğrudur.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, Emniyet ve Ticaret Odası'nın komisyon üyesi olduğunu kanun açıkça belirtir. B ve C şıklarında yer alan Ticaret Odası ve Belediye temsilcileri kanunen zorunlu üyelerdir. E şıkkı ise, Belediyenin üyesi olmasına rağmen Çalışma ve Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'nün üyesi olmadığını göz ardı eder.

Bilinmesi gereken kural: İl Özel Güvenlik Komisyonu'nda Çalışma ve Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü temsilcisi bulunmaz.

5188 sayılı Kanun'a göre özel güvenlik görevlileri, lokavt dolayısıyla işten uzaklaştırılamaz ve Kanun'da belirtilen koruma ve güvenlik hizmetleri dışında başka bir işte çalıştırılamaz. Bu iki hüküm, güvenlik hizmetinin kesintisiz sürdürülmesini ve görevlinin asli işinden uzaklaştırılmamasını amaçlar.

"Özel güvenlik görevlileri greve katılamaz" biçiminde bir hüküm ise 5188 sayılı Kanun'da yer almaz.

Kanun'a göre doğru olan ifadeler II ve III'tür.

Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre özel güvenlik görevlilerinin yetkileri sınırlıdır. Kanun, görevlilere şüpheli şahıslardan ifade alma yetkisini vermemiştir; bu yetki sadece kolluk kuvvetlerine aittir. Görevliler, şüphelendikleri kişileri sadece kapıdan geçirebilir, el detektörü veya X-ray cihazı ile arama yapabilir ve suçla karşılaştığında el koyma yetkisine sahiptir.

Diğer şıklar neden yanlış? B şıkkı, görevlilerin giriş kapılarında kişileri duyarlı kapıdan geçirme yetkisine sahip olmasından dolayı doğrudur. C şıkkı, el detektörü ile üst arama yapma yetkisi kanunen açıkça tanınmıştır. D şıkkı, eşyaları X-ray cihazından geçirme yetkisi de görev tanımının bir parçasıdır. E şıkkı, suçla karşılaşıldığında el koyma yetkisi 5188 sayılı Kanun'da belirtilmiştir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, kolluk kuvvetleri gibi sorgulama ve ifade alma yetkisine sahip değildir; sadece önleyici güvenlik tedbirleri alabilir ve suçla karşılaştığında el koyma yapabilir.

Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre, özel güvenlik görevlilerinin yetkileri sınırlıdır ve trafik görevleri sadece Polis ve Jandarma gibi kolluk kuvvetlerinin yetkisindeki alanlardır. Özel güvenlik görevlisi, trafik akışını düzenleme veya trafik kazası soruşturması yapma yetkisine sahip değildir; sadece kendi görev alanındaki trafik düzenlemesine yardımcı olabilir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: B şıkkı (Önleyici), C şıkkı (Koruyucu) ve D şıkkı (Yardım) özel güvenlik görevlilerinin temel görev tanımları arasında yer alır. E şıkkı (Adli) ise, görevlinin suç işlendiğinde durumu kolluk kuvvetlerine bildirmesi ve delilleri koruması anlamında, adli makamların yetkisine giren bir süreçte "adli görev" ifadesiyle ifade edilen bir yükümlülüktür.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, trafik düzenleme ve adli soruşturma yürütme yetkisine sahip değildir; bu yetkiler sadece kolluk kuvvetlerine aittir.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre, özel güvenlik görevlileri buldukları veya başkalarından teslim aldıkları eşyaları, sahiplerine veya genel kolluğa teslim edene kadar emanete alma tutanağı düzenlemekle yükümlüdürler. Bu tutanak, eşyanın teslim alındığını, miktarını ve durumunu resmi olarak belgeleyerek görevlinin hukuki sorumluluğunu belirler.

Diğer şıklar neden yanlıştır: A şıkkı yakalama tutanağı sadece suçüstü halinde şüpheliyi yakalamak için düzenlenir; B şıkkı el koyma tutanağı, suç unsuru olan eşyaların el konulması için kullanılır; C şıkkı zapt etme tutanağı, suç delili veya suç aleti niteliğindeki eşyaların muhafazası içindir; E şıkkı ise eşya tespit tutanağı, sadece eşyanın varlığını ve durumunu tespit etmek için hazırlanır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, buldukları veya teslim aldıkları eşyaları sahiplerine veya kolluğa teslim edene kadar mutlaka "Emanete Alma Tutanağı" düzenlemelidir.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, olay yerinde toplanan delillerin türü önemlidir. Doğru cevap D (Saç)'tır. Saç, insan vücudundan gelen ve DNA analizi için kullanılan biyolojik bir bulgudur; bu nedenle biyolojik delil sınıfına girer.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Boya maddesi, kimyasal bir bileşen olup biyolojik kökenli değildir. B) Ayak izi, fiziksel bir izdir ve biyolojik materyal içermez. C) Mermi çekirdeği, metalik bir nesne olup biyolojik değildir. E) Araç lastik izi, araçtan kaynaklanan fiziksel bir izdir.

Bilinmesi gereken kural: Biyolojik bulgu, insan veya hayvandan kaynaklanan ve biyolojik analiz (DNA) yapılabilen materyallerdir.