109. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Silah Bilgisi — 1. bölüm

Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Kanunu ve ilgili yönetmelikler, silahla çalışırken "silahı sökmek" işleminin mutlaka şarjör çıkarıldıktan sonra yapılmasını zorunlu kılar. Şarjör çıkarılmadan silah sökülmeye çalışılması, tetik mekanizmasının yanlışlıkla devreye girme riskini doğurur ve temel emniyet kuralını ihlal eder.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı (Her silaha dolu muamele yap) temel bir emniyet kuralıdır; C şıkkı (parmağı tetik korkuluğuna sokma) ateş etme dışındaki durumlarda tetik kontrolü için şarttır; D şıkkı (hedef ve çevre kontrolü) ateş etme öncesi zorunludur; E şıkkı (namluyu ölü noktaya tutma) yanlış ateş etmeyi önler.

Bilinmesi gereken kural: Silah sökülürken veya temizlenirken şarjör mutlaka önce çıkarılmalı, aksi takdirde ölümcül bir kaza riski oluşur.

Doğru cevap B) Kapsül'dür. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili teknik yönetmelikler uyarınca, ateşli silahlarda tetik mekanizmasıyla hareket eden iğne, fişeğin içindeki kapsül'e çarparak içindeki patlayıcı maddeyi ateşler; bu da barutun yanmasına ve merminin fırlatılmasına neden olur.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Çekirdek, kapsül patlamasıyla oluşan gaz basıncıyla kovan içinde itilen mermi gövdesidir. C) Kovan, mermiyi ve barutu taşıyan metal gövdedir. D) Barut, kapsül içindeki patlayıcı maddeyi tutan yanıcı maddedir. E) Kovan dip tablası, kovanın alt kısmını oluşturan ve kapsülü tutan metal tabladır.

Bilinmesi gereken kural: Ateşleme mekanizmasında iğnenin doğrudan temas ettiği ve patlamayı başlatan tek parça kapsüldür.

Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler ile silahın teknik yapısı gereği, sürgü (kapak) üzerinde iğne, yay, tırnak ve kovan atma boşluğu bulunur. Ancak gez ve arpacık, sürgüye değil, tabancanın gövdesine monte edilen nişan alma parçalarıdır; bu nedenle sürgüde yer almazlar. A şıkkı yanlıştır çünkü iğne ve yayı sürgünün temel parçalarıdır. B şıkkı yanlıştır çünkü tırnak, sürgü üzerindeki kovanı çıkaran mekanizmadır. C şıkkı yanlıştır çünkü gez ve arpacık gövdeye aittir. E şıkkı yanlıştır çünkü kovan atma boşluğu sürgü üzerinde bulunur.

Bilinmesi gereken kural: Gez ve arpacık tabancanın gövdesine, iğne ve tırnak ise sürgüye aittir.

Doğru cevap B seçeneğidir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler kapsamında, toplu tabancalarda (örneğin tüfekler) mermi haznesi görevini top yuvaları (hazne) yerine getirirken, yarı otomatik tabancalarda bu görev şarjör tarafından üstlenir. Bu ayrım, ateşli silahların temel mekanizması ve mermi taşıma sistemlerinin farklılığına dayanır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkındaki "Hatve-Harbi" tabirleri silah mühimmatında kullanılan teknik terimler değildir; C şıkkı terimleri yer değiştirmiştir ve mantıksal akışı bozar; D ve E şıklarındaki "Rayyür-Yiv" ve "Yiv-Rayyür" ifadeleri ise namlunun iç yüzeyindeki döner kanalları (yiv ve rayyür) ifade eder, hazne göreviyle ilgisi yoktur.

Bilinmesi gereken kural: Toplu tabancalarda mermi haznesi top yuvaları tarafından, yarı otomatik tabancalarda ise şarjör tarafından yerine getirilir.

Doğru cevap A) Atış öncesi bakım'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, silahın güvenli bir şekilde kullanılması için atış yapılmadan önce namlu ve mekanizmanın temizlenmesi, kuruma ve nemin giderilmesi zorunludur. Bu işlem, silahın atışa hazır hale getirilmesini sağlayan temel güvenlik önlemidir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: B şıkkı atış bittikten sonra yapılan temizliği ifade eder; C şıkkı iklim koşullarına özel korumayı anlatır; D ve E şıklar ise düzenli periyotlarla yapılan genel bakımlardır.

Bilinmesi gereken kural: Silah atışa hazırlanmadan önce namlu temizliği mutlaka yapılmalıdır.

Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler, silahların güvenli ve doğru çalışması için mekanik bütünlüğün şart olduğunu belirtir. B şıkkı, sürgünün geriye gitmemesi durumunda yay kırık olduğu varsayımını içerir; ancak sürgünün geriye gitmemesi, yay kırığından ziyade sürgü rayında kirlenme, çamur veya sürgü kilidi gibi başka mekanik arızalardan da kaynaklanabilir. Bu nedenle ifade kesinlik taşımaz ve "yanlış" olarak kabul edilir.

Diğer şıklar doğrudur: A şıkkında tırnak kırığı kovanı çıkarmayı engeller; C şıkkında fişek sürülememesi şarjör veya yay arızasıdır; D şıkkında rampa kırığı fişek yatağına geçişi engeller; E şıkkında iğne kırığı ateşlemeyi imkansız kılar.

Bilinmesi gereken kural: Silah arızalarında sadece yay kırığı değil, sürgü rayı kirliliği ve diğer mekanik engeller de çalışmayı durdurabilir.

Doğru cevap E şıkkıdır. Yarı otomatik tabancalarda sürgü (kapak), geri tepme enerjisini kullanarak boş kovanı dışarı atan ve yeni mermiyi namluya sokan mekanizmayı taşır. Ancak horoz, sürgüde değil, tabancanın gövdesinde (kasa) yer alan ve tetik mekanizmasıyla çalışan bir parçadır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler, silahların güvenli ve usulüne uygun kullanımını düzenlerken, bu parçaların yerleşimi teknik olarak sabittir; horozun sürgüde bulunması yarı otomatik tabanca yapısına aykırıdır.

Diğer şıkların yanlışlığı: Arpacık, gez, tırnak ve iğne, sürgünün işlevsel parçalarıdır.

Bilinmesi gereken kural: Yarı otomatik tabancalarda horoz gövdede, sürgü ise geri tepme mekanizmasını taşıyan üst kısımda bulunur.

Doğru cevap B şıkkı olan "Tırnak emniyeti"dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler ile silahların teknik özellikleri incelendiğinde, yarı otomatik tabancalarda standart olarak bulunan emniyet mekanizmaları tetik, mandal, kabza ve şarjör emniyetleridir. "Tırnak emniyeti" ise teknik literatürde veya mevzuatta yer alan bir terim olmadığı için doğru cevap olarak kabul edilir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: A) Tetik emniyeti, tetiğin yanlışlıkla çekilmesini engelleyen yaygın bir mekanizmadır. C) Mandal emniyeti, kılıfın açılmasını veya silahın boş kalmasını önleyen bir tertibattır. D) Kabza emniyeti, silahın kabzasına sıkıca tutulmadığında ateşlenmesini engelleyen bir sistemdir. E) Şarjör emniyeti ise şarjör yerleştirilmediğinde silahın çalışmamasını sağlayan bir tertibattır.

Bilinmesi gereken kural: Yarı otomatik tabancalarda kullanılan emniyet tertibatları tetik, mandal, kabza ve şarjör emniyetidir; "tırnak emniyeti" diye bir teknik terim bulunmamaktadır.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, silah sökülmüş bir fişek yatağı kontrolü (A) ve şarjörün çıkarılması (B) zorunlu güvenlik adımlarıdır. Silahın ölü noktaya çevrilmesi (D) ve boş alan seçimi (E) ise kaza riskini minimize eden temel kurallardır. Ancak C şıkkı yanlıştır; silahın kirli olması sökülmemesi için bir engel teşkil etmez, aksine temizlik ve bakım için sökülmesi gerekir.

Bilinmesi gereken kural: Silahın kirliliği sökülmemesi için bir engel değil, aksine temizlik ve bakım için sökülmesi gereken bir durumdur.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Kanun ve silah teknik bilgilerine göre, nişan tertibatı gez ve arpacıktan oluşur; bu iki parça hizalandığında nişan alınır. Bu, silahın temel işlevsel yapısını tanımlar.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A şıkkı yanlıştır çünkü atışa hazır fişek namluda değil, kovan içinde veya nişangah hizasındadır. C şıkkı yanlıştır çünkü kabza emniyeti, silahın kovanı boşaltma veya kilitlenme mekanizmasıdır, nişan tertibatı değildir. D şıkkı yanlıştır çünkü tabancalar sadece kendi çapına uygun fişek kullanır, farklı çaplar tehlikelidir. E şıkkı yanlıştır çünkü namludaki girintilere "riffler" denir, çap ise namlunun dış çapıdır.

Bilinmesi gereken kural: Silahın nişan alabilmesi için gez ve arpacığın doğru hizalanması şarttır.