110. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 9. bölüm

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklerde, koruma görevlileri için 25-35 yaş aralığı gibi bir yaş sınırı belirtilmemiştir. Kanun, görevlilerin en az 18 yaşını doldurmuş olmasını ve mesleki yeterlilik belgesine sahip olmasını şart koşar; yaş üst sınırı yoktur.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, C ve E şıkları görevlilerin sahip olması gereken temel mesleki ve etik özelliklerdir; D şıkkı ise silah kullanma yetkinliği zorunluluğu gereklidir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlilerinde yaş sınırı yoktur, ancak 18 yaşını doldurmuş olmak ve mesleki yeterlilik belgesine sahip olmak zorunludur.

Doğru cevap C) Planlama'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili güvenlik prosedürleri gereği, terör eyleminin "ne zaman, nerede ve hangi silahla" yapılacağına karar verilmesi, eylemin somutlaşmadan önceki planlama aşamasını oluşturur. Bu aşamada hedef belirlenir ve saldırı detayları organize edilir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Bilgi toplama, hedef ve çevre hakkında veri toplamayı ifade eder; B) Saldırı, eylemin fiilen gerçekleştirildiği aşamadır; D) Kaçış, eylem sonrası kaçış planıdır; E) Hedef seçimi, planlamanın bir parçası olsa da soruda belirtilen tüm detayların (zaman, yer, silah) kurgulanması planlama aşamasına girer.

Bilinmesi gereken kural: Terör eyleminin zaman, yer ve silah detaylarının belirlenmesi, eylemin fiilen gerçekleşmesinden önceki planlama aşamasını tanımlar.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre, kişi koruma hizmetinin temel amacı korunan kişinin güvenliğidir. Bu hizmet planlanırken; korunan kişinin özellikleri (A), talepleri (B), koruma mekânının özellikleri (C) ve mevcut personel kaynakları (E) dikkate alınır. Ancak koruma yapılan çevredeki topluluğun arzu ve istekleri (D), görevin yürütülmesinde bir kriter olarak göz önünde bulundurulmaz.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve E şıkları, güvenliğin sağlanması için zorunlu olan planlama unsurlarıdır.

Bilinmesi gereken kural: Kişi koruma hizmetinde öncelik sadece korunan kişinin güvenliği ve talepleridir; çevre halkının istekleri bu hizmeti belirlemez.

Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, koruma görevlileri şüpheli davranışları tespit ederken en kritik unsur silah taşıma ve kullanma niyetidir. Bıçak gibi kesici silahlar genellikle ellerde tutulur; bu nedenle kalabalıkta saldırı riski varsa öncelikli dikkat, şüphelilerin ellerine yöneltilmelidir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B ve D şıkları yüz, eşkâl ve göz incelemesi saldırı anında silah tespiti için yetersizdir; C şıkkı ise kıyafet incelemesi bıçaklı saldırı anında öncelikli müdahaleyi engeller.

Bilinmesi gereken kural: Kalabalıkta bıçaklı saldırı riski varsa, güvenlik personeli şüpheli davranışları tespit etmek için doğrudan şüphelilerin ellerine odaklanmalıdır.

Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Hizmetleri Yönetmeliği uyarınca, korunan kişiye yönelik saldırıların gerçekleşme riski, hareketin en kısıtlı olduğu ve güvenlik personelinin kontrol alanının en geniş olduğu anlarda en düşüktür. Havalimanlarında uçağa binme anı, güvenlik kontrolünden geçmiş, kalabalığın düzenli bir akışla hareket ettiği ve koruma ekibinin tüm hareketi görebildiği en güvenli noktadır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A ve E şıklarında kalabalık ve kontrolsüz giriş-çıkışlar riski artırır; C şıkkında araç kapıları açıkken koruma zayıflar; D şıkkında ise beklerken dikkatin dağılması ve çevrenin kontrolü zorlaşır.

Bilinmesi gereken kural: Korunan kişinin hareketi en az ve kontrol en fazla olan anlar (örneğin uçağa binme sırasında), saldırı riskinin en düşük olduğu zamanlardır.

Doğru cevap C) Koruma halkalarıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre, VIP koruma planlarında tek bir önlem yerine içten dışa doğru katmanlı bir savunma sistemi kurulması esastır. Bu sistem, saldırının gerçekleşmesini engellemek veya gerçekleşirse hasarı en aza indirmek amacıyla oluşturulan çoklu güvenlik katmanlarını ifade eder.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Öncü istihbarat çalışması tehditleri önceden tespit etmeyi amaçlar, fiziksel kademeli sistemi tanımlamaz. B) Temel koruma prensibi genel ilkeleri kapsar, kademeli yapıyı spesifik olarak anlatmaz. D) Konut koruma sadece ikametgah güvenliğini hedefler. E) Özel koruma ise genel bir kavram olup, kademeli yapıyı tanımlamaz.

Bilinmesi gereken kural: VIP koruma planlarında saldırıyı önlemek ve hasarı azaltmak için içten dışa doğru oluşturulan çoklu güvenlik katmanlarına "Koruma halkaları" denir.

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili mevzuata göre, özel güvenlik görevlisinin görevi suç işlenmesini önlemek, olay yerini korumak ve yetkili makamlara bildirmektir. Suikast safhaları, failin eylemi gerçekleştirmesi için izlediği adımlardır: hedef seçimi (A), keşif (B), planlama (E) ve kaçış (D) bu safhalardır. Ancak "delilleri korumak" (C), failin değil, özel güvenlik görevlisinin veya kolluğun görevi olan bir eylemdir; failin amacı delilleri yok etmektir, korumak değil.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, D ve E şıkları, failin suikastı gerçekleştirmek için izlediği meşru olmayan safhalardır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, suikast safhalarını değil, suç sonrası olay yerini korumayı ve kolluğa haber vermeyi görevi olarak bilir.

5188 sayılı Kanun uyarınca, özel güvenlik hizmetleri ile ilgili denetim yetkisi İçişleri Bakanlığına ve Valiliklere aittir. Bu makamlar, özel güvenlik birimlerinin, şirketlerinin ve eğitim kurumlarının kanun ve yönetmeliklere uygunluğunu kontrol etme, gerekli gördüklerinde inceleme yapma ve ihlal durumunda idari yaptırım uygulama yetkisine sahiptir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı sadece işçi-işveren ilişkilerini denetler; Belediyeler yerel yönetim sınırları içindeki genel güvenlikten sorumludur ancak özel güvenlik denetimi yapmaz; Milli Eğitim Bakanlığı eğitim kurumlarını denetler, özel güvenlik şirketlerini değil; Gelir İdaresi Başkanlığı ise sadece vergi konularına bakar.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik sektörünün denetimi, 5188 sayılı Kanun gereği İçişleri Bakanlığı ve Valilikler tarafından yürütülür.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin yetkisi sınırlıdır; şüpheli durumlarda doğrudan müdahale yerine, durumu KAAN EGM Mobil Uygulaması üzerinden Genel Kolluk (Polis/Jandarma) ile paylaşarak yetkili mercie bildirmek zorundadırlar. Bu uygulama, özel güvenlik ile kolluk arasındaki anlık ve resmi iletişim kanalıdır.

Diğer şıklar neden yanlış? A) Şüpheli durumu görmezden gelmek görevi ihmalidir. C) Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi acil güvenlik tehditleri için yetkili değildir. D) Savcılık, olay yerindeki acil müdahale ve bilgi akışı için doğrudan aranacak merciyi değildir. E) Alo 174, sadece özel güvenlik firmalarının şikayet ve bildirimleri içindir, acil durum bildirimi değildir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, şüpheli bir durumu tespit ettiğinde yetkisi çerçevesinde müdahale etmek yerine, durumu derhal KAAN EGM uygulaması üzerinden Genel Kolluk birimlerine bildirmelidir.

Doğru cevap C'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler, özel güvenlik görevlisinin görev tanımı ve yetkilerini net bir şekilde belirlemiştir. Kanun, görevlinin sadece koruma ve güvenlik hizmetlerini yerine getireceğini, kişisel veya özel işleri yürütemeyeceğini hükme bağlamıştır. Metin Bey'in iş adamının özel işlerini yapması, görev tanımını aşarak kanuna aykırı hareket etmesidir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı ceza muhakemesi usulünü düzenler, B şıkkı suç tanımlarını içerir, D şıkkı gümrük işlemlerine, E şıkkı ise aile hukukuna aittir; hepsi bu özel görev ihlaliyle doğrudan ilgili değildir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, görev süresince sadece kanunla verilen yetkiler çerçevesinde hareket eder ve asla özel işleri yerine getiremez.