111. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Silah Bilgisi — 2. bölüm

Doğru cevap C şıkkıdır. MP-5'in atış seçici mandalı "T" (Türkçe "T" harfi) konumunda iken silah tam otomatik atış yapar; emniyet konumu ise genellikle "E" (Emniyet) harfi ile gösterilir. 5188 sayılı Kanun ve silah yönetmelikleri, silahın güvenli bir şekilde kullanılması için doğru kumanda pozisyonlarının bilinmesini şart koşar. Bu nedenle, "T" konumunda emniyet olduğu iddiası yanlıştır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı doğrudur çünkü MP-5 barut gazı geri tepmesiyle çalışır. B şıkkı doğrudur, hem yarı otomatik hem de tam otomatik kipi vardır. D şıkkı doğrudur, tek tek veya seri atış seçilebilir. E şıkkı doğrudur, 9x19 mm fişek kullanır.

Bilinmesi gereken kural: MP-5'te "T" harfi tam otomatik atış, "E" harfi ise emniyet konumunu ifade eder.

Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler, silahların güvenli ve etkili kullanımını zorunlu kılar. Yarı otomatik tabancalarda fişekleri taşıyan ve besleyen parça şarjördur; toplu tabancalarda ise fişeklerin ateşlendiği silindir içindeki boşluklar top yuvalarıdır. Bu yapı, silahın çalışma prensibini belirleyen temel mekanizmadır.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A şıkkı, haznenin fişek taşıma görevini üstlenmediğini, sadece şarjörün bunu yaptığını göz ardı eder. C şıkkı, yarı otomatiklerde fişek yatağının taşıma değil, ateşleme görevi yaptığını, toplu tabancalarda ise şarjörün bulunmadığını yanlış yorumlar. D ve E şıklarındaki hatve, rayyür, yiv ve set terimleri, mermiye dönme ve doğrultma işlevi gören namlu iç yüzeylerini ifade eder; fişek taşıma göreviyle ilgisi yoktur.

Bilinmesi gereken kural: Yarı otomatiklerde fişek taşıyıcısı şarjör, toplu tabancalarda ise silindirdeki top yuvalarıdır.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler, ateşli silahların güvenli kullanımında "silahı her zaman dolu kabul et" ve "sürgüyü çekmeden şarjörü çıkarma" kurallarını zorunlu kılar. Doğru cevap C şıkkıdır; çünkü şarjörü çıkarmadan sürgüyü çekmek, silahın boş olma ihtimalini ortadan kaldırır ve bu işlem, silahın güvenli kontrolü için yanlış ve tehlikeli bir yöntemdir.

Diğer şıkların neden yanlış olduğu: A) Silahı her zaman dolu kabul etmek ve kontrol etmek temel bir güvenlik kuralıdır. B) Silahın boş olmasına rağmen hedefe doğrultmak, yanlışlıkla ateş etme riskini doğurduğu için kesinlikle yasaktır. D) Silah elindeyken şaka yapmak, kazalı ateşlenmeye yol açtığı için yasaktır. E) Kullanmayı öğrenmeden silah kullanmak, sorumluluk ve güvenlik açısından kesinlikle yasaktır.

Bilinmesi gereken kural: Silahın güvenli kontrolü için sürgü çekilmeden önce şarjör mutlaka çıkarılmalı ve silah her zaman dolu kabul edilmelidir.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili silah yönetmeliklerine göre, yiv ve setlerin temel işlevi mermiye dönme hareketi vererek hedefe doğru uçmasını sağlamaktır. Bu sayede mermi havayı delerek gider (A ve B şıkları doğru), delme gücü ve tahrip etkisi artar (C ve E şıkları doğru). Ancak yiv ve setler, mermiyi takla attırmaz; aksine takla atması hedefin dışına çıkar ve isabet oranını düşürür. Dolayısıyla "takla atarak gitmesini sağlamak" yiv ve setlerin sağladığı bir fayda değildir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve E şıkları, yiv ve setlerin mermiye dönme hareketi vererek isabet, delme ve tahrip gücünü artırdığını doğru ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: Yiv ve setler mermiye dönme hareketi vererek isabeti artırır, takla attırmaz.

Doğru cevap: D

Doğru cevap C) Hatve'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler ile TCK kapsamında, ateşli silahların yapısı ve fişek bileşenleri tanımlanmıştır. Fişek; kovan, barut, kapsül ve çekirdekten oluşur. "Hatve" ise namlunun iç yüzeyindeki sarmal kanallardır; bu, fişek değil, silahın namlu kısmına ait bir teknik terimdir. Dolayısıyla hatve, fişek yapısı içinde yer almaz.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Kovan, fişeğin dış kabuğu olarak doğru bir bileşendir. B) Barut, fişekteki patlayıcı maddeyi oluşturur. D) Kapsül, fişeğin ateşleme mekanizmasını sağlar. E) Çekirdek, fişekten atılan mermi gövdesidir.

Bilinmesi gereken kural: Fişek; kovan, barut, kapsül ve çekirdekten oluşur; hatve ise namlu iç yüzeyindeki sarmal kanallardır ve fişek yapısında yer almaz.

Doğru cevap B) Ateşsiz silahlar'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre, ateş alma mekanizması bulunmayan ancak kesici, delici veya yaralayıcı işlev gören aletler (bıçak, baltalar vb.) "ateşsiz silah" olarak tanımlanır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A, C ve D şıkları mekanik olarak mermi ateşleme özelliği taşıyan ateşli silahlardır; E şıkkı ise askeri amaçlı ağır silahlardır.

Bilinmesi gereken kural: Ateş alma özelliği olmayan ancak yaralayıcı işlev gören tüm kesici ve delici aletler kanunen "ateşsiz silah" sınıfında değerlendirilir.

Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler ile TCK ve CMK hükümleri gereği, ateşli silahların temel özellikleri ve fişeklerin davranışları bilinmelidir. Fişek çekirdeğinin namludan çıktıktan sonra yerçekimi ve hava direnci etkisiyle düşmeden önce ulaşabildiği en uzak mesafeye "azami menzil" denir; bu tanım teknik olarak doğrudur.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A şıkkı yanlıştır çünkü fişek yatağına fişek geçerken tırmandığı bölüme "hatve" değil, namlu içindeki spiral izlere "hatve" denir, geçiş bölgesi farklıdır. B şıkkı yanlıştır çünkü çekirdeğin kendi etrafında bir tur dönerek aldığı mesafeye "hatve" denir, "rayyür" (radyal) bir terim değildir. C şıkkı yanlıştır çünkü toplu tabancalar genellikle sabit şarjör veya şarjör yuvası olmayan, tek atışlık veya çoklu atış mekanizmalı yapıdadır. E şıkkı yanlıştır çünkü yarı otomatik tabancalar şarjör yuvasına sahiptir ve şarjörle çalışır.

Bilinmesi gereken kural: Silahların teknik terimleri ve fişeklerin menzili, 5188 sayılı Kanun kapsamında özel güvenlik görevlilerinin temel silah bilgisi müfredatında zorunlu olarak yer alır.

Doğru cevap D) Sürgü tutucu pimi'dir. 5188 sayılı Kanun ve silah yönetmeliklerine göre, sürgü tutucu pimi namlu ve sürgüyü gövdeye sabitler; aynı zamanda şarjör boşaldığında sürgünün geriye gitmesini engelleyerek ileri pozisyonda kalmasını sağlar.

Diğer şıkların yanlışlığı: Tetik ateşleme mekanizmasını, tetik manivelası tetik kolu hareketini, kilitleme dişleri sürgüyü namluya kilitler, gerdel yayı ise geri tepmeyi sağlar.

Bilinmesi gereken kural: Sürgü tutucu pimi, sürgüyü gövdeye sabitleyen ve boş şarjörde sürgüyü geriye gitmekten alıkoyan kritik bir parçadır.

Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, görev silahı sadece görev süresince ve görev alanında kullanılır; görev bitiminde silah derhal yetkili makamlara teslim edilir. Silahın evine götürülmesi kesinlikle yasaktır ve suç teşkil eder.

Diğer şıkların yanlışlığı: B şıkkı, silahın güvenliğini sağlamak için doldurulup boşaltılmasını zorunlu kılar; C şıkkı, silahın çalışır durumda kalması için bakımı gerektirir; D şıkkı, silahın yasal olarak taşınabilmesi için belgenin bulunmasını şart koşar; E şıkkı ise silahın hareketliliğini kayıt altına alarak sorumluluğu netleştirir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, görev silahını asla evine götüremez ve görev bitiminde derhal yetkili makamlara teslim etmek zorundadır.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Kanun ve silah yönetmeliği gereği, yerine getiren yay (sıfır yayı) çerçeveye sabitlenmez; tabancanın geri tepmesini emerek tekrar ateşlenmesini sağlayan mekanizmanın bir parçası olarak hareket eder ve sabit değildir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, çapın namlu girinti-çıkıntılarını ifade ettiğini doğru tanımlar; B şıkkı kabzanın tutma işlevini doğru belirtir; C şıkkı namlu içi girintilerin yiv olduğunu doğru ifade eder; E şıkkı ise çekirdeğin dönüşüyle aldığı mesafenin hatve olduğunu doğru tanımlar.

Bilinmesi gereken kural: Silahın mekanik parçalarından biri olan yerine getiren yay, sabit değil hareketli bir bileşendir ve bu bilgi sınavda "yanlış" şıkkı olarak sorulur.