112. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Silah Bilgisi — 1. bölüm

5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, silah tutukluk yaparsa (sürüklenme veya kilitlenme) en güvenli ve standart prosedür, silahı güvenli bir yöne (genellikle yere) bırakıp atış gözlemcisine veya komuta birimine bildirmektir. Bu, 5188 sayılı Kanun'un güvenlik kurallarına ve TCK'nın "dikkatsizlikten kaynaklanan suçlar" maddelerine aykırı olmayan, sorumluluğu üstlenen bir harekettir.

Diğer şıklar neden yanlıştır: A ve D şıkları tetiğe sert basmayı önererek patlama riskini artırır; B şıkı sürgüyü çekmeyi önererek tutukluk durumundaki silahın patlamasına neden olabilir; C şıkı ise silahı havaya çevirmeyi önererek çevreye zarar verme riski yaratır.

Bilinmesi gereken kural: Silah tutukluk yaptığında, tetiğe basmayı veya sürgüyü çekmeyi denemeden önce silahı güvenli bir yere bırakıp derhal atış gözlemcisine bilgi verilmelidir.

Doğru cevap A) Kabza'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklerde tabancanın temel bileşenleri tanımlanırken, ateşleme mekanizması ve namlu hariç, silahın elle tutulmasını sağlayan ve ateşleme sırasında geri tepmeyi kontrol eden arka bölümüne "kabza" denir. Bu bölüm, ateşleme emniyetini ve nişan almayı sağlayan temel tutuş noktasıdır.

Diğer şıkların yanlışlığı: B) Gövde, namlu ve mekanizmayı içeren ana gövdeyi ifade eder; C) Şarjör yuvası, mermi taşıyan şarjörün takıldığı bölümdür; D) Kapak, genellikle namlu veya mekanizma üzerindeki koruyucu parçadır; E) El kundağı ise tabanca için kullanılan bir terim değildir.

Bilinmesi gereken kural: Tabancanın elle tutulan ve ateşleme sırasında geri tepmeyi kontrol eden arka kısmına "kabza" denir.

Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, ateşli silahla çalışırken en önemli kural "güvenlik"tir. İşlem sırası şu mantıkla yürütülür: Önce silahı ölü noktaya çevirerek (I) kimseye doğrultmamak gerekir. Ardından şarjörü çıkararak (III) ateş etme riskini ortadan kaldırmalısınız. Son olarak sürgüyü çekip fişek yatağını kontrol edip boşalttıktan sonra (II), tetiği boşta bırakarak (IV) kılıfa koyarsınız. Bu sıra, 5188 sayılı Kanun'un silah güvenliği hükümlerine tam uyumludur.

Diğer şıkların yanlışlığı: B şıkkı şarjörü çıkarmadan sürgüyü çekmeyi önererek tehlikeli bir durum yaratır; C ve D şıklarında silah kılıfa konmadan önce fişek yatağı kontrolü yapılmadığı için ateş etme riski devam eder; E şıkkı ise sürgüyü çekmeden önce şarjörü çıkarmayı atlayarak silahtaki fişeklerin boşaltılmamasına neden olur.

Bilinmesi gereken kural: Silahı boşaltırken önce yönü kontrol edilmeli, sonra şarjör çıkarılmalı, en son fişek yatağı gözle kontrol edilmelidir.

Doğru cevap C şıkkıdır (II ve IV). 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre, silahın dolduruş yapmaması (ateş almayışı) genellikle mekanik arızalar veya fişek eksikliği kaynaklıdır. "İğne yayı kırık" (II) mekanik bir arızadır ve dolduruşu engeller. Ancak "Barut miktarı az" (IV) durum, fişek mekanik olarak doldurulsa bile ateşleme gücünü etkiler; bu bir dolduruş engeli değil, atış performansı sorunudur. Dolayısıyla bu ikisi dolduruşu doğrudan engelleyen mekanik nedenler arasında sayılmaz.

Diğer şıkların yanlışlığı: I, III ve V şıkları (fişek eksikliği, şarjör pimi arızası ve hatalı fişek) mekanik veya fiziksel olarak silahın boş şarjörün doldurulmasını veya kilitlenmesini doğrudan engeller.

Bilinmesi gereken kural: Dolduruş engeli mekanik bir arızadır; barut miktarı eksikliği ise atış gücünü etkileyen bir fişek hatasıdır.

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, tabancanın sökülmesi güvenlik ilkesine dayanır. İlk olarak şarjör (II) çıkarılmalı, ardından fişek yatağı kontrol edilmeli (V) ve kapak/sürgü (I) geriye çekilerek kilitlenmelidir. Bu işlem sonrası yerine getiren yay (III) ve namlu (IV) sırasıyla sökülebilir. Bu sıra, ateş etme riskini ortadan kaldırarak sökülmeyi güvenli hale getirir.

Diğer şıklar yanlış çünkü: A şıkkı kapak takımı ilk çıkarılarak silahın kilitlenmesi engellenir; B şıkkı fişek yatağı kontrolü en sona bırakılarak güvenlik ihlal edilir; D şıkkı yayı ilk çıkarmaya çalışarak mekanizmayı bozar; E şıkkı ise namluyu ilk çıkarmaya çalışarak silahın kilitlenmesini engeller.

Bilinmesi gereken kural: Tabancayı sökmek için önce şarjör çıkarılmalı, fişek yatağı kontrol edildikten sonra kapak geri çekilerek kilitlenmelidir.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, silahların bakımı; atış öncesi, atış sonrası, iklim şartlarına göre ve haftalık periyotlarda yapılması zorunludur. "Zorunlu bakım" ise kanunlarda belirtilen standart periyotlardan biri değildir; bu ifade, beklenmedik bir arıza durumunda yapılan müdahaleyi tanımlar ve düzenli bakım takviminin bir parçası olarak tanımlanmaz.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı iklim değişimlerinde bakım yapılması gerektiği için doğrudur; C şıkkı haftalık rutin bakım zorunluluğudur; D ve E şıkları ise atış güvenliği için zorunlu prosedürlerdir.

Bilinmesi gereken kural: Silah bakımı, kanunda belirtilen atış öncesi, atış sonrası, iklim değişikliği ve haftalık periyotlarda yapılmalı, "zorunlu bakım" resmi bir periyot değildir.

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve silahların çalışma prensipleri gereği, tetik veya tetik manivelası kırılması silahın ateşlenmesini engeller; yani atış gerçekleşmez. Soruda ise "atış yapıldığı" ve "boş kovanın dışarı çıkmadığı" belirtilmiştir. Atış gerçekleştiğine göre tetik mekanizması çalışmış olmalıdır. Dolayısıyla tetik arızası, kovanın dışarı atılamamasının sebebi söylenemez.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B ve E şıkları (tırnak, çıkarıcı ve yerine getiren yay arızaları) kovanın dışarı atılamamasının doğrudan sebepleridir. D şıkkı ise düşük basınç nedeniyle kovanın geri tepememesini açıklayan teknik bir ihtimaldir.

Bilinmesi gereken kural: Silah atış yaptıysa tetik mekanizması çalışmıştır; kovan atılmaması sadece kovan çıkarma mekanizması (tırnak, çıkarıcı, yay) veya barut basıncı kaynaklıdır.

Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Kanun ve silah temizliği yönetmeliklerine göre, sürgü üzerinde nişan tertibatı (gez ve arpacık), ateşleme grubu (iğne grubu) ve boş kovan atma mekanizması (boşluk ve tırnak) bulunur. Bu parçalar sürgünün temel işlevini oluşturur.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı iğne grubunu eksik bırakır; B şıkkı horoz ve emniyet mandalını sürgüye dahil eder ki bunlar genellikle tetik grubunda yer alır; C şıkkı şarjör mandalını sürgüye ekler ki bu şarjörle ilgilidir; D şıkkı ise tetik muhafazası ve gerdel yayını sürgüye dahil ederek karışıklık yaratır.

Bilinmesi gereken kural: Sürgü üzerinde sadece nişan tertibatı, ateşleme grubu ve boş kovan atma mekanizması bulunur; şarjör veya tetik parçaları sürgüde yer almaz.

Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Kanun ve silah teknik kurallarına göre, sürgünün geriye gitmesi için gerdelin (sürgü kilidi) fişeğin arkasını iterek sürgüyü geriye itmesi gerekir. Gerdel arızalıysa sürgü geriye gidemez ve açıkta kalmaz.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Yay kırık olsa da sürgü geri gider, sadece kapanmaz. B) Horoz kırık atış yapmaz ama sürgü hareket eder. C) Tırnak kırık fişek çıkarılamaz ama sürgü geri gider. D) Fişek arızalı atış yapmaz ama sürgü geriye gider.

Bilinmesi gereken kural: Silahın sürgüsü geriye gitmezse, atış yapılamaz ve sürgü açıkta kalmaz; bu durum genellikle gerdelin arızasından kaynaklanır.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, ateşli silahların bakımı ve temizliği zorunludur. Atış sonrası namlu içinde kalan toz, kireç ve yağ kalıntıları temizlenmezse namlu kirlenir, paslanır ve ömrü kısalır. Bu nedenle, harbi ucuna takılan bez ve fırça ile temizlik yapmak, silahın çalışır durumda kalmasını ve namlu ömrünün uzamasını sağlayan yasal ve teknik bir zorunluluktur.

Diğer şıklar neden yanlıştır: A şıkkı temizlik gerekliliğini reddettiği için hatalıdır; B ve C şıkları fişek kalitesini düşürerek silahı yıpratır; E şıkkı ise standart dışı ve güvenli olmayan mühimmat kullanımını önerir.

Bilinmesi gereken kural: Silahın namlu ömrünü korumak ve güvenliğini sağlamak için her atıştan sonra namlu temizliği mutlaka yapılmalıdır.