Soru 1 · 2025/113 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Özel güvenlik görevlisi Ali, görev yapmakta olduğu konut sitesinde devriye görevi yaparken, görev alanındaki bir konuttan bir kadının “imdat” çığlıklarını duymuş ve konutun kapısını devriye arkadaşı Mehmet ile birlikte zorlamak suretiyle açarak konuta girmiş ve içeride bir erkek tarafından dövülmekte olan kadını kurtararak, genel kolluğa bilgi vermişlerdir. Olay sonrasında, konut sahibi erkek şahıs, evine izinsiz girildiği gerekçesi ile özel güvenlik görevlilerinden şikâyetçi olmuştur. Özel güvenlik görevlileri hakkında olası cezai yaptırım aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?
- A)Yetkileri içerisinde hareket etmişlerdir
- B)Yetkilerini aşmış olduklarından süresiz olarak kimlikleri geri alınacaktır
- C)Yetkilerini aşmış olduklarından altı ay süresince kimlikleri geri alınacaktır
- D)Yetkilerini aşmış olduklarından adli para cezası alabileceklerdir
- E)Yetkilerini aşmış olduklarından hapis cezası alabileceklerdir
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Kanun uyarınca özel güvenlik görevlileri, görev alanlarında "can güvenliği" tehlikesi gördüklerinde, derhal genel kolluk kuvvetlerine haber vermek şartıyla zor kullanarak müdahale edebilirler. Ali ve Mehmet, bir kadının hayatının tehlikede olduğunu (imdat çığlığı) görüp derhal müdahale etmiş ve durumu kolluğa bildirmişlerdir; bu durum kanunen izin verilen "acil durum" istisnasıdır.
Diğer şıklar neden yanlış? B ve C şıkları, acil durum müdahalesinin yetki aşımı sayılıp kimliklerin geri alınmasını gerektirdiği için yanlıştır. D ve E şıkları, kanunen suç teşkil etmeyen meşru müdafaa ve acil durum müdahalesi nedeniyle cezai yaptırım uygulanamayacağı için yanlıştır.
Bilinmesi gereken kural: Can güvenliği tehlikesi söz konusu olduğunda özel güvenlik görevlileri, derhal kolluğa haber vererek zor kullanarak müdahale etme yetkisine sahiptir ve bu eylemlerinden dolayı cezai yaptırım uygulanmaz.
Soru 2 · 2025/113 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdaki hallerden hangisinde özel güvenlik görevlilerinin kelepçe takma yetkisi vardır?
- A)AVM içinde birbirinden şikayetçi iki şahıstan biri hakaret eder, diğeri ise sadece yüksek sesle bağırır, özel güvenlik görevlileri müdahalesinde bağırmaya devam ederse
- B)AVM içinde bir şahsa hakaret eden kişiye
- C)AVM içinde çıkan kavgada taraflardan biri özel güvenlik görevlilerinin müdahalesine rağmen, karşı tarafa ve özel güvenlik görevlilerine şiddet kullanarak zarar verir ve devam ederse
- D)AVM içinde mağaza çıkışında alarm vermesi durumunda, kişinin faturasını ve alarm veren malzemenin ne olduğunu sormadan genel kolluk gelene kadar kişinin kaçmasını önlemek için
- E)Genel kolluk gelene kadar otoparkta çarpmak sureti ile park halindeki diğer araca zarar veren sürücünün kaçmasını engellemek için
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca özel güvenlik görevlileri, sadece can ve mal güvenliği açısından acil ve zorunlu hallerde ve genel kolluk gelinceye kadar geçici olarak kelepçe takabilir. C şıkkında, görevlilerin müdahalesine rağmen şiddet kullanarak zarar veren ve durumu devam ettiren bir kişi söz konusudur; bu durum "acil ve zorunlu hali" oluşturduğu için kelepçe takma yetkisi doğar.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı sadece hakaret ve bağırma içerir, şiddet veya zarar verme hali yoktur. B şıkkı eksik cümle olsa da hakaret tek başına kelepçe gerektirmez. D şıkkı hırsızlık şüphesi taşısa da mal kaçırma anında şiddet kullanılmadığı için kelepçe yetkisi doğmaz. E şıkkı ise sadece maddi zarar ve kaçma girişidir, can güvenliği tehdidi yoktur.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, sadece şiddetle karşı koyma veya can/mal güvenliği acil tehlikede olduğu sürece ve genel kolluk gelene kadar geçici olarak kelepçe takabilir.
Soru 3 · 2025/113 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Yenileme sınavına giren özel güvenlik görevlisi Atilla’ya çıkan sorulardan birisinde de 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanunun 7. Maddesi (k) bendindeki, özel güvenlik görevlilerinin zor kullanma yetkisinden, “Özel güvenlik görevlileri zor kullanma yetkilerini hangi kanunlardan alır?” şeklinde bahsetmiştir. Bu kapsamda aşağıdakilerden hangisinde zor kullanma yetkisinden bahsedilemez?
- A)Türk Medeni Kanunu, Madde 981
- B)Anayasa, Madde 19
- C)Mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu, Madde 52 (6098 sayılı Borçlar Kanunu, Madde 64)
- D)Türk Ceza Kanunu, Madde 24
- E)Türk Ceza Kanunu, Madde 25
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre özel güvenlik görevlileri, zor kullanma yetkisini TCK Madde 24 (Zorunluluk hali) ve Madde 25 (Haklı savunma) ile TMK Madde 981 (Zorunluluk hali) hükümlerinden alır. Ayrıca 6098 sayılı Borçlar Kanunu Madde 64 de bu yetkinin hukuki dayanağındandır. Ancak Anayasa Madde 19, "Kişinin dokunulmazlığı, maddi ve manevi varlığı"nı düzenler ve zor kullanma yetkisini doğrudan tanımlamaz; bu madde temel bir hak ilkesidir, özel güvenlik görevlisine yetki veren özel bir kanun hükmü değildir.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı zorunluluk halini düzenler, C şıkkı borçlar hukukundaki zorunluluk halini kapsar, D ve E şıkları ise TCK'daki haklı savunma ve zorunluluk hallerini tanımlar.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlilerinin zor kullanma yetkisi, TCK ve TMK'daki meşru müdafaa ve zorunluluk hali hükümlerinden kaynaklanır; Anayasa'nın temel hak maddeleri doğrudan yetki kaynağı değildir.
Soru 4 · 2025/113 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi özel güvenlik görevlisinin hukuki olarak zor kullanmasına engel bir durumdur?
- A)Kanunun hükmünün yerine getirilmesi veya yetkili bir merciden verilip, yerine getirilmesi görev gereği zorunlu olan yasal bir emrin uygulanması nedeniyle zor kullanılması
- B)Gerek kendisine ve gerek başkasına ait bir hakka yönelik, gerçekleşen haksız bir saldırıyı orantılı biçimde defetmek zorunluluğu nedeniyle zor kullanılması
- C)Gerek kendisine gerek başkasına ait bir hakka yönelik, bilerek neden olduğu ve başka suretle korunmak olanağı bulunmayan ağır ve muhakkak bir tehlikeden kurtulmak zorunluluğu nedeniyle zor kullanılması
- D)Zilyedin her türlü gasp veya saldırıyı defetmek amacıyla zor kullanması
- E)Hakkını kendi gücüyle korumak durumunda kalınması, durum ve koşullara göre kolluk gücün yardımı zamanında sağlayamayacak ve hakkının kayba uğramasını önleyecek başka bir yol bulunmaması nedeniyle zor kullanılması
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve TCK'nın "Zor Kullanma" hükümlerine göre, özel güvenlik görevlisinin zor kullanması sadece kanunla belirtilen sınırlı hallerde mümkündür. C şıkkında belirtilen "bilerek neden olduğu tehlikeden kurtulma" durumu, TCK'da tanımlanan Zorunlu Hal (meşru müdafaa değil) kavramına girer. Ancak özel güvenlik görevlileri için zor kullanma yetkisi, sadece kanun hükmünü uygulamak, meşru müdafaa veya zilyetlik hakkını korumakla sınırlıdır; "bilerek yarattığı tehlikeden kurtulma" gerekçesiyle zor kullanma izni yoktur.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı kanuni emir uygulaması, B şıkkı meşru müdafaa, D şıkkı zilyetlik hakkı ve E şıkkı ise hakkını koruma halleri olup, özel güvenlik görevlisine kanunen tanınmış zor kullanma sebepleridir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, sadece kanunla belirtilen meşru müdafaa, kanuni emir ve zilyetlik koruma hallerinde zor kullanabilir; kendi yarattığı tehlikeden kurtulmak için zor kullanma yetkisi yoktur.
Soru 5 · 2025/113 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Genel kolluk ve Milli İstihbarat Teşkilatından emekli olanlar ile en az beş yıl bu görevlerde çalıştıktan sonra kendi istekleriyle görevlerinden ayrılmış olanlar, özel güvenlik görevlisi olmak istemeleri durumunda, özel güvenlik görevlilerinde aranacak şartlardan aşağıda belirtilen eğitim şartlarından hangisi aranmaz? I.Lisans mezunu olmak II.Ön lisans mezunu olmak III.Yüksek lisans mezunu olmak IV.Silahsız olarak görev yapacaklar için en az sekiz yıllık ilköğretim veya ortaokul, silahlı olarak görev yapacaklar için en az lise veya dengi okul mezunu olmak V.Özel güvenlik temel eğitimini başarıyla tamamlamış olmak
- A)Yalnız I
- B)Yalnız II
- C)Yalnız III
- D)Yalnız IV
- E)I, II, III, IV ve V
Çözümü göster — doğru cevap E
5188 sayılı Kanun uyarınca, genel kolluk ve MİT'ten emekli olanlar ile en az beş yıl çalışıp ayrılanlar, özel güvenlik görevlisi olmak için normal adaylarda aranan eğitim şartlarından (I, II, III, IV) muaf tutulurlar. Bu kişilerden sadece Özel güvenlik temel eğitimini başarıyla tamamlamış olma (V) şartı aranır. Dolayısıyla, soruda listelenen tüm eğitim şartları (Lisans, Ön lisans, Yüksek lisans, ilköğretim/lise mezuniyeti) bu gruba aranmaz.
Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve D şıkları, "aranmaz" şartların sadece bir kısmını veya yanlış kombinasyonunu içerdiği için eksik ve hatalıdır.
Bilinmesi gereken kural: Emekli kollukçular ve MİT personeli için eğitim şartı aranmaz, sadece temel eğitim zorunludur.
Soru 6 · 2025/113 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Özel güvenlik görevlisi Can, Zümrütkale alışveriş merkezindeki görevi esnasında, içinde bomba olduğu şüphesi uyandıran bir paket ile karşılaşmıştır. Bu durumda aşağıdakilerden hangisi yapılmaz?
- A)Bomba şüpheli paket teşhis edildiğinde çevredeki personel, emniyetli bir mesafeye kadar uzaklaştırılır
- B)Kamera kayıtlarından, çevredeki personel ve müşterilerden paket sahibinin tespit edilmesi için hızlı bir araştırma yapılır
- C)Genel kolluk kuvvetlerine bilgi verilmelidir
- D)Paketin bulunduğu alan işaretlenir ve durumdan habersiz olan personel ve araçların bu alandan geçişleri engellenir
- E)Etraftaki insanların güvenliği için şüpheli paket hemen güvenli ve tenha bir alana nakledilir
Çözümü göster — doğru cevap E
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, şüpheli paketin hiçbir şekilde hareket ettirilmesi yasaktır. Paketin yerinden oynatılması, sarsılması veya başka bir yere taşınması, patlamanın tetiklenmesine veya patlayıcı maddenin yayılmasına neden olabileceğinden hayati tehlike yaratır. Bu nedenle "E" şıkkındaki gibi paketi güvenli bir alana nakletme işlemi kesinlikle yapılmaz; doğru yaklaşım bölgeyi güvenli mesafede izole edip Genel Kolluk kuvvetlerini (C şıkkı) ve yetkili birimleri (A ve D şıkları) bilgilendirmektir.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı doğru bir güvenlik önlemidir; B şıkkı soruşturma için gerekli bir adımdır; C şıkkı yasal bildirim yükümlülüğüdür; D şıkkı alanın güvenli hale getirilmesidir.
Bilinmesi gereken kural: Şüpheli paket asla dokunulmamalı, hareket ettirilmemeli ve sadece güvenli mesafede izole edilerek yetkili birimlere haber verilmelidir.
Soru 7 · 2025/113 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Özel güvenlik görevlisi Ali, para ve değerli eşya naklini birlikte yaptığı diğer özel güvenlik görevlisi Recep’in kafasına vurup, bayıltarak nakledilen değerli eşyayı çalmıştır. Ali’nin Recep’in kafasına vurması ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A)Ali, göreviyle bağlantılı olarak suç işlediğinden dolayı kamu görevlisi gibi cezalandırılır
- B)Ali, hem göreviyle bağlantılı olarak suç işlediğinden hem de suçun mağdurunun özel güvenlik görevlisi olmasından dolayı ağırlaştırılarak cezalandırılır
- C)Ali, özel güvenlik görevlisine karşı suç işlemesinden dolayı kamu görevlisine karşı suç işlemiş gibi cezalandırılır
- D)Ali, gerek göreviyle bağlantılı olarak gerekse de özel güvenlik görevlisine karşı suç işlemekten dolayı gerçek kişilerin ceza uygulamasına tabidir
- E)Ali, göreviyle bağlantılı olarak suç işlediğinden dolayı gerçek kişi gibi, özel güvenlik görevlisine karşı suç işlemesinden dolayı kamu görevlisine karşı suç işlemiş gibi cezalandırılır
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Kanun ve TCK hükümlerine göre Ali, göreviyle bağlantılı olarak suç işlediği için kamu görevlisi gibi cezalandırılır. Ancak TCK Madde 260/2 uyarınca, özel güvenlik görevlisine karşı işlenen suçlarda, suçun mağdurunun özel güvenlik görevlisi olması nedeniyle ceza ağırlaştırılır. Bu durum, Ali'nin hem göreviyle bağlantılı suç işlediği hem de özel güvenlik görevlisine karşı suç işlediği için cezasının iki açıdan da ağırlaştırılmasını gerektirir.
Diğer şıklar neden yanlış? A şıkkı, özel güvenlik görevlisine karşı işlenen suçlarda cezanın ağırlaştırılması hükmünü göz ardı eder. C şıkkı, özel güvenlik görevlisine karşı suç işlenmesinin doğrudan kamu görevlisine karşı suç gibi cezalandırılmasını gerektirmediğini, sadece ağırlaştırma yaptığını belirtir. D şıkkı, özel güvenlik görevlisine karşı suç işlenmesinin kamu görevlisine karşı suç gibi cezalandırılma kuralını yanlış yorumlar. E şıkkı, özel güvenlik görevlisine karşı suç işlenmesinin kamu görevlisine karşı suç gibi cezalandırılma kuralını yanlış yorumlar.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisine karşı işlenen suçlarda, göreviyle bağlantılı suç işlenmesi ve mağdurun özel güvenlik görevlisi olması nedeniyle ceza ağırlaştırılır.
Soru 8 · 2025/113 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun’a göre özel güvenlik görevlisi kimlik kartının iptalini gerektiren bir durum değildir?
- A)Özel güvenlik görevlisi olabilme şartlarını taşımadığı veya bu şartlardan herhangi birisini sonradan kaybettiğinin tespit edilmesi
- B)Özel güvenlik görevlisinin özel güvenlik kimlik kartını başkasına kullandırması
- C)Özel güvenlik görevlisinin yetkili genel kolluk kuvvetlerine karşı görevini yapmasını engellemek amacıyla direnmesi, cebir kullanması veya tehdit etmesi
- D)Özel güvenlik görevlisinin görevde kullandığı ateşli silahını 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun’a aykırı veya görev alanı dışında kullanması
- E)Özel güvenlik görevlisinin bir suçun işlendiğini göreviyle bağlantılı olarak öğrenip de bu suç ile ilgili yetkili genel kolluğa bilgi vermemesi
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun, kimlik kartının iptalini gerektiren halleri sayarken; şartları kaybetme (A), başkasına kullandırma (B), kolluğa direnme (C) ve silahı usulsüz kullanma (D) durumlarını açıkça belirtmiştir. Ancak kanun, görevlilerin bir suçu öğrenip kolluğa bildirmemesini doğrudan kimlik iptali sebebi olarak tanımlamamıştır; bu durum TCK'daki "görevi kötüye kullanma" veya "suç bildirmeme" suçlarına konu olabilir, ancak 5188 sayılı Kanun'daki iptal maddelerinden biri değildir.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı şart kaybı nedeniyle iptal sebebidir; B şıkkı kimlik devri yasaktır; C şıkkı kolluğa karşı direnme iptal sebebidir; D şıkkı silahın usulsüz kullanımı iptal sebebidir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisinin kimlik kartı, 5188 sayılı Kanun'da belirtilen dört özel durum dışında, sadece yetkili kolluğa suç bildirmemesi nedeniyle iptal edilemez.
Soru 9 · 2025/113 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Erkek öğrenci yurdunda çalışan Özel Güvenlik Görevlisi Selim, yurda giren öğrencileri hangi şekilde arayamaz? I. Kişileri duyarlı kapıdan geçirme II. Kişilerin üstlerini el detektörü ile arama III. Eşyaları x ray cihazından veya benzeri güvenlik sistemlerinden geçirme IV. Elle arama
- A)Yalnızca I ve II
- B)Yalnızca II ve IV
- C)I, II, III, IV
- D)Yalnızca IV
- E)Yalnızca III
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin yetkisi sadece el detektörü ve x-ray gibi teknolojik cihazlarla sınırlıdır. Kanun, görevlilere öğrencilerin veya ziyaretçilerin elle arama yapma yetkisini vermemiştir; bu işlem sadece yetkili kolluk kuvvetlerinin (polis) yapabileceği bir işlemdir. Bu nedenle Selim Bey, öğrencileri elle aramaya kalkışamaz.
Diğer şıkların yanlışlığı:
- I ve III: Duyarlı kapı ve x-ray cihazları kanunen izin verilen teknolojik arama yöntemleridir.
- II: El detektörü kullanımı da kanunen izin verilen bir yöntemdir.
- IV: Elle arama, özel güvenlik görevlisinin yetki alanı dışındadır ve yasaktır.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, kişileri sadece teknolojik cihazlarla (el detektörü, x-ray, kapı dedektörü) tarayabilir; elle arama yapma yetkisi yoktur.
Soru 10 · 2025/113 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Özel güvenlik görevlisinin yakalama yetkisi ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisi/hangileri, Ceza Muhakemesi Kanununun 90 ve 168. maddelerine dayanmaktadır? I. Görev alanında, haklarında yakalama emri veya mahkumiyet kararı bulunan kişileri yakalama II. Kişinin vücudu veya sağlığı bakımından mevcut bir tehlikeden korunması amacıyla yakalama III. Kişiye suçu işlerken rastlanması, suçüstü bir fiilden dolayı izlenen kişinin kaçması olasılığının bulunması veya hemen kimliğini belirleme olanağının bulunmaması nedeniyle yakalama IV. Olay yerini ve delilleri korunmasına engel olan veya yetkisi içinde aldığı tedbirlere aykırı davranan kişileri yakalama
- A)III, IV
- B)I
- C)II, IV
- D)I, IV
- E)I, II
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve CMK m. 90 ile Özel Güvenlik Görevlileri, sadece suçüstü hâlinde veya suçüstü sayılan hâllerde (şık III) yakalama yapabilir. Ayrıca, olay yerini ve delilleri korumaya engel olan veya yetkili tedbirlere aykırı davranan kişileri yakalamak (şık IV) CMK m. 168 uyarınca bu yetkinin bir uzantısıdır. Bu maddeler, görevlinin sadece suç işlenirken veya hemen ardından müdahale etmesini öngörür.
Diğer şıklar neden yanlıştır: Şık I, yakalama emri veya mahkumiyet kararı bulunan kişileri yakalamayı içerir ki bu yetki sadece kolluk kuvvetlerine aittir; Özel Güvenlik Görevlisi bu emirleri uygulayamaz. Şık II, sadece vücut veya sağlık tehlikesi durumunda yakalamayı öngörür ki bu durum CMK'nın 90 ve 168. maddelerinin doğrudan kapsamına girmez.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, sadece suçüstü hâlinde veya delillerin yok olmasını önlemek için CMK hükümlerine dayanarak yakalama yapabilir, diğer durumlarda yetkisi yoktur.