113. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Silah Bilgisi — 2. bölüm

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, kapsamlı bakım sadece yetkili silah teknisyenleri tarafından yapılabilir. Bu işlem sırasında gerekli görülen parçalar değiştirilir ve silahın güvenliği sağlanır. Bu nedenle B şıkkı doğrudur.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, yetkisi olmayan kişilerin silahla müdahale etmesini yasaklar; C şıkkı, bakımların sadece belirli durumlarda yapıldığını, her an yapılmadığını belirtir; D şıkkı, kapsamlı bakımın periyodik değil, şartlı ve teknik bir işlem olduğunu ifade eder; E şıkkı ise bakımı sadece boyama ile sınırlı göstererek işlevini çarpıtır.

Bilinmesi gereken kural: Kapsamlı bakım, sadece yetkili silah teknisyenlerinin müdahalesiyle ve parça değişimiyle gerçekleştirilen zorunlu bir güvenlik işlemidir.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler, atışta hedefin isabetini ve güvenliğin sağlanmasını esas alır. Doğru cevap B'dir çünkü tetik düşürülürken mermi sesini duymaya çalışmak, nişan hattını bozan bir dikkatsizliktir; atışta odak nokta hedef ve tetik kontrolüdür, ses değil.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, tetik baskısı nişan hattını bozmamalıdır ki hedef isabetsin; C şıkkı, parmak birinci boğumun etli kısmı kullanılarak tetik kontrolü sağlanmalıdır; D şıkkı, tetik baskısı yavaşça ve kesintisiz artmalıdır; E şıkkı, tetik çekilmeden önce nefes kontrolü yapılmalıdır.

Bilinmesi gereken kural: Atışta tetik kontrolü ve nişan hattı sabitliği hayati önem taşır; ses duymaya çalışmak atış kalitesini ve güvenliğini bozar.

Doğru cevap C) Süngü'dür. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler ile TCK'ya göre özel güvenlik görevlilerinin taşıyabileceği ateşli silahlar, standart tabanca ve tüfeklerdir. Bu silahların temel parçaları namlu, hazne, çerçeve ve yay-mil sistemidir. "Süngü", genellikle askeri tüfeklere takılan ve yakın dövüş veya bayrak gösterme amaçlı kullanılan bir ek parçadır; özel güvenlik görevlilerinin kullandığı tabancalarda veya standart ateşli silahlarda bulunmaz.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Namlu, mermiyi dışarı atan temel silahlı parçadır ve tabancada bulunur. B) Hazne, mermileri taşıyan ve ateşleme mekanizmasının bir parçasıdır. D) Yerine getiren yay ve mili, tabancanın kilitlenmesini sağlayan kritik bir mekanizmadır. E) Çerçeve (gövde), tabancanın ana iskeletini oluşturur.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri sadece standart tabanca ve tüfek parçalarını tanımalı, askeri eklenti olan süngüyü bu silahlarda aramamalıdır.

5188 sayılı Özel Güvenlik Kanunu ve ilgili yönetmelikler gereği, ateşli silahların çalışması için gerekli olan fişek; Kovan, Barut, Kapsül ve Çekirdek (Mermi) olmak üzere dört temel bölümden oluşur. Bu nedenle D) Yiv şıkkı doğru cevaptır; çünkü yiv, fişek parçası değil, tüfek veya tabanca namlusunun içindeki spiralli oluklardır ve mermiye dönme hareketi vererek isabeti artırır. Diğer şıkların yanlış olma sebebi ise, A, B, C ve E şıklarının fişek yapısını oluşturan temel bileşenler olmasıdır.

Bilinmesi gereken kural: Fişek; kovan, barut, kapsül ve çekirdekten oluşur, yiv ise namlu içine aittir.

Doğru cevap A) Şarjör'dür. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, yarı otomatik tabancalarda mermileri taşıyan ve besleyen parça şarjördür. Şarjör, mermileri hazne konumunda tutup ateşleme mekanizmasına iletir.

Diğer şıkların yanlışlığı: B) Hatve, namlu içindeki dönme hareketini sağlayan yiv ve settir; C) Harbi ve D) Rayyür tabanca parçaları değildir; E) Yiv-Set ise namlunun iç yüzeyindeki dönme sağlayan kanallardır.

Bilinmesi gereken kural: Yarı otomatik tabancalarda mermileri taşıyan ve hazne görevini üstünen parça şarjördür.

Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler, ateşleme tertibatının mekanik işleyişini tanımlarken; tetik çekildiğinde önce tetik manivelasının hareket etmesini, ardından horozun serbest bırakılıp iğneye çarpmasını ve son olarak iğnenin kapağı delerek mermiyi ateşlemesini esas alır. Bu fiziksel ve yasal süreç, A şıkkındaki sıralamayı doğrular.

Diğer şıklar yanlış çünkü; B şıkkı tetik manivelasını tetikten önce başlatarak mekanik zinciri bozar, C ve D şıkları iğneyi ilk hareketli eleman olarak göstererek fiziksel imkansızlık yaratır, E şıkkı ise horozu tetik manivelasından önce harekete geçirerek işleyişi tersine çevirir.

Bilinmesi gereken kural: Yarı otomatik horozlu tabancalarda ateşleme, tetik çekimiyle tetik manivasını, ardından horozu ve en son iğneyi harekete geçirerek gerçekleşir.

Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Kanun ve silah teknik bilgilerine göre, nişan tertibatı (nişangah) tabancanın hedefe doğrultulmasını sağlayan en önemli parçadır ve standart olarak gez (ön nişangah) ile aracık (arka nişangah) bileşenlerinden oluşur. Bu iki parça hizalandığında atış doğruluğu sağlanır.

Diğer şıklar neden yanlıştır: A) Fişek şarjörde değil, kovan içinde bulunur; B) Namludaki girintilere "çap" değil, "girinti" denir; C) Toplu tabancalarda kabza emniyeti zorunlu değildir; D) Tabancalar sadece kendine özgü çap ve kalibredeki fişekleri kullanır.

Bilinmesi gereken kural: Silahın doğru nişan alabilmesi için gez ve aracığın doğru hizalanması şarttır.

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler ile silahların çalışma prensipleri gereği, atışa hazır fişeklerin yerleştirildiği boşluğa fişek yatağı, atış için sıra bekleyen fişeklerin bulunduğu yere ise hazne denir. Bu tanımlar, silahın güvenli ve doğru çalışması için temel mevzuat ve teknik bilgi gerekliliğidir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: A şıkkındaki rampa ve fişek yatağı kavramları boşlukları doğru tanımlamaz; B şıkkındaki namlu, fişeklerin beklediği yer değil, atışın yapıldığı kısımdır; D şıkkındaki namlu-hazne ikilisi fişek yatağı tanımını eksik bırakır; E şıkkındaki hazne-şarjör ikilisi ise fişek yatağını yanlış tanımlar.

Bilinmesi gereken kural: Fişek yatağı atışa hazır fişek, hazne ise bekleyen fişeklerin bulunduğu bölümdür.

Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Kanun ve silah teknik bilgilerine göre, yiv ve setin temel amacı mermiyi döndürerek (B şıkkı) hedefe doğru düz bir hat üzerinde göndermektir (C şıkkı). Bu dönüş, mermiye hız ve delme gücü kazandırır (D ve E şıkları). Ancak yiv ve setin görevi mermiyi hedefte parçalamak değildir; parçalama etkisi mermi türüne (örneğin açılan uçlu) ve hedefin yapısına bağlıdır. Yiv ve set, mermiyi sadece hedefe ulaştırmak için tasarlanmıştır.

Diğer şıkların yanlışlığı: B şıkkı doğrudur çünkü yiv ve set mermiyi döndürür. C şıkkı doğrudur çünkü dönüş takla atmayı engeller. D şıkkı doğrudur çünkü dönüş mermiye kinetik enerji ve hız kazandırır. E şıkkı doğrudur çünkü dönüş, mermiyi delme gücünü artırır.

Bilinmesi gereken kural: Yiv ve setin tek görevi mermiyi döndürerek hedefe doğru ve düz bir hat üzerinde göndermektir, hedefi parçalamak değildir.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Kanun ve silah yönetmeliklerine göre, yarı otomatik tabancalarda yerine getiren yay (sürgü geri itme yayı) kırık veya özelliğini kaybetmişse, sürgü geriye gidip tekrar ileri itilemez. Bu durum, fişek yatağına yeni bir fişek sürülmesini engeller; dolayısıyla silah atışa hazır hale gelmez ve boş kovan atılamaz.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı iğne mekanizmasıyla, C şıkkı boş kovan çıkarıcı tırnakla, D şıkkı ise sürgünün geriye gitme zorunluluğuyla ilgilidir; yay arızası bunları doğrudan engellemez. E şıkkı ise tetik mekanizması hatasıdır.

Bilinmesi gereken kural: Silahın yerine getiren yayı arızalıysa, fişek yatağına yeni mermi yerleşemeyeceği için silah bir sonraki atışa hazırlanamaz.