116. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 1. bölüm

5188 Sayılı Kanun'un 3. maddesi, sahne gösterileri ve konserler gibi kalabalık ve geçici etkinliklerde, komisyonun toplanmasını beklemeksizin valiliğin acil izin verebileceğini öngörür. Ancak para ve değerli eşya nakli, sürekli ve planlı bir güvenlik hizmeti gerektirdiği için bu "geçici/acil" istisnasına dahil değildir; bu tür nakiller için normal usulde izin alınması zorunludur. Bu nedenle sadece I ve II maddeler doğru kapsamdadır.

Diğer şıkların yanlışlığı: B şıkkı, para naklini yanlışlıkla dahil ettiği için; C şıkkı, para naklini doğru kabul ettiği için; D şıkkı, para naklini dahil ettiği için; E şıkkı ise tüm maddeleri kapsadığı için yanlıştır.

Bilinmesi gereken kural: Geçici etkinlikler (sahne, konser) için acil izin verilirken, sürekli hizmetler (para nakli) için normal izin usulü uygulanır.

Doğru cevap E) Morfin'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili mevzuata göre, özel güvenlik görevlilerinin uyuşturucu madde bulma veya ele geçirme yetkisi yoktur; bu görev sadece kolluk kuvvetlerine aittir. Ancak soru, maddelerin sınıflandırmasını test etmektedir. Morfin, 6219 sayılı Kanunla "uyuşturucu ve uyarıcı maddeler" listesinde yer alan, bağımlılık yapıcı ve hayal göstermeyen (hallüsinasyon yaratmayan) bir uyuşturucudur. Diğer şıklar ise hallüsinojen (hayal gösteren) maddelerdir.

Diğer şıkların yanlışlığı:

• A) Meskalin: Hallüsinasyon yaratan güçlü bir narkotik maddedir.
• B) Esrar: Hallüsinasyon ve algı bozukluğu yaratan uyuşturucudur.
• C) Bonzai: İçerisindeki sentetik maddelerle şiddetli hayal görme ve psikoz yapar.
• D) LSD: En güçlü hallüsinojen maddelerden biridir.

Bilinmesi gereken kural: Morfin bağımlılık yapıcı bir uyuşturucu olup, hallüsinasyon (hayal gösterme) özelliği taşımaz; bu özellik Meskalin, LSD ve Bonzai gibi maddelere aittir.

Doğru cevap A'dır. KAAN (Kolluk ve Özel Güvenlik İşbirliği) uygulaması, 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin kimlik doğrulaması, sicil sorgusu ve genel kollukla olan işbirliğini dijital ortamda kolaylaştırmak amacıyla geliştirilmiştir. Bu sistem, özel güvenlik şirketlerinin ve görevlilerinin yasal yükümlülüklerini yerine getirmesini ve kolluk kuvvetleriyle veri paylaşımını sağlar.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: B şıkkı trafik raporlaması için değil, C şıkkı okul müfredatı için değil, D şıkkı pasaport işlemleri için değil, E şıkkı ise belediye planlaması için kullanılmaz.

Bilinmesi gereken kural: KAAN uygulaması, özel güvenlik görevlilerinin kimlik ve sicil bilgilerini kolluk kuvvetleriyle anlık olarak paylaşarak yasal işbirliğini sağlayan resmi bir sistemdir.

Doğru cevap A) Plaka tanıma sistemi'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlileri araçların plakalarını otomatik olarak okuyup veritabanıyla eşleştiren bu teknolojiyi kullanabilirler. Bu sistem, 5188 sayılı Kanun'un güvenlik önlemlerine dair hükümlerine uygun olarak, araçların giriş-çıkışlarını ve yetkili olup olmadığını insansız olarak tespit eder.

Diğer şıklar neden yanlıştır: B şıkkı sadece görüntü kaydı yapar, plaka okuma yapmaz; C şıkkı kart okuyucularla çalışır, plaka tanıma özelliği yoktur; D şıkkı yangın algılamaya, E şıkkı ise sesli uyarıya yöneliktir.

Bilinmesi gereken kural: Plaka tanıma sistemi, araçların plakalarını otomatik okuyarak güvenliğin sağlanması amacıyla kullanılan özel güvenlik teknolojisidir.

Doğru cevap A) İl Valilikleri'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre, alarm izleme merkezleri kurma ve işletme yeterlilik belgesi verme yetkisi doğrudan İl Valiliklerine aittir. Valilikler, başvuru sahiplerinin teknik ve idari yeterliliklerini denetleyerek belgeleri verir.

Diğer şıklar neden yanlış? B) İçişleri Bakanlığı genel politika belirler ancak bireysel belge verme yetkisi valiliklere devredilmiştir. C) Belediyelerin bu konuda yasal yetkisi bulunmamaktadır. D) Savcılıklar sadece suç soruşturmaları yapar, belge verme görevi yoktur. E) Ticaret Odaları ticari kayıtları tutar, güvenlik yeterlilik belgesi vermez.

Bilinmesi gereken kural: Alarm izleme merkezi yeterlilik belgesi alma işlemleri için başvurmanız gereken tek yetkili makam, bağlı bulunduğunuz ilin Valiliği'dir.

Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre, genel kolluk teşkilatı; Polis, Jandarma ve Sahil Güvenlik'ten oluşur. Orman Muhafaza Memurları, 5188 sayılı Kanun uyarınca "özel kolluk" görevlisi statüsündedir; Özel Güvenlik görevlileri ise tamamen özel sektörde çalışan, yetkileri sınırlı kişilerdir. Dolayısıyla IV ve V numaralar genel kolluk arasında yer almaz.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı Sahil Güvenliği yanlış sayar; C şıkkı Polis ve Sahil Güvenliği yanlış sayar; D şıkkı Jandarmayı yanlış sayar; E şıkkı ise Polis'i yanlış sayar.

Bilinmesi gereken kural: Genel kolluk sadece Polis, Jandarma ve Sahil Güvenlik'ten oluşur; Orman Muhafaza Memurları özel kolluk, Özel Güvenlik görevlileri ise özel sektörde çalışan yetkili kişilerdir.

Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'a göre Özel Güvenlik Komisyonu; İl Emniyet Müdürlüğü, İl Jandarma Komutanlığı ve Sanayi/Ticaret Odası temsilcilerinden oluşur. Kanun, komisyonun yapısında Cumhuriyet Başsavcılığı temsilcisinin yer almadığını açıkça belirtmiştir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve D şıkları, kanunda belirtilen komisyon üyelerini doğru şekilde ifade etmektedir.

Bilinmesi gereken kural: Özel Güvenlik Komisyonu, sadece Emniyet, Jandarma ve Sanayi/Ticaret Odası temsilcilerinden oluşur; savcılık temsilcisi bu kurulda bulunmaz.

5188 Sayılı Kanun uyarınca, özel güvenlik görevlisinin kanunda belirtilen görevler dışında başka bir işte çalıştırılması tespit edildiğinde, görevliye idari para cezası uygulanır. Bu yaptırım, görevlinin mesleki yetkilerini aşarak başka bir iş yapmasını engellemek ve kanuna aykırı durumu cezalandırmak amacıyla düzenlenmiştir.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Adli para cezası, suç teşkil eden eylemler için uygulanır; bu durum idari yaptırımdır. B) 6 ay hapis cezası, bu kanun maddesinde öngörülen bir ceza türü değildir. C) Kimlik kartı iptali, görevin tamamen yasaklanması veya görevden uzaklaştırma gibi daha ağır durumlarda söz konusu olabilir. E) Özel güvenlik alanında görev almamak, doğrudan bir yaptırım değil, cezanın sonucu veya görevin sona ermesi anlamına gelir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, sadece kanunda belirtilen koruma ve güvenlik hizmetlerini yapabilir; başka bir işte çalıştırılması durumunda idari para cezası kesilir.

5188 Sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca özel güvenlik görevlilerinin yetkileri sınırlıdır. Doğru cevap A'dır çünkü kanun, özel güvenlik görevlilerine gözaltına alma yetkisi vermemiştir. Gözaltı, sadece kolluk kuvvetlerine (Polis, Jandarma, Sahil Güvenlik) tanınan bir yetkidir. Özel güvenlik görevlisi, şüpheliyi yakalayıp derhal kolluk kuvvetlerine teslim etmekle yükümlüdür; kendisi tarafından gözaltı işlemi yapılamaz.

Diğer şıkların yanlışlığı: B şıkkı, zor kullanma yetkisi kanunla düzenlenmiş ve belirli şartlarda kullanılabilir; C şıkkı, yakalama yetkisi suçüstü hallerinde tanınmıştır; D şıkkı, olay yerini ve delilleri koruma görevlilerin temel sorumluluğudur; E şıkkı ise kimlik sorma ve emanete alma yetkisi de kanunla verilmiştir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi yakalama ve zor kullanma yetkisine sahip olsa da, hiçbir koşulda gözaltı yetkisine sahip değildir ve şüpheliyi derhal kolluk kuvvetlerine teslim etmelidir.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'da, özel güvenlik görevlilerinin greve katılması, sigortasız çalıştırılması, başka işte çalıştırılması ve izinsiz çalıştırılması gibi durumlar için idari para cezası ve hizmetten men cezası düzenlenmiştir. Ancak kanunda, işverenlerin lokavt (işçi işten uzaklaştırma) kararı alması durumunda özel güvenlik görevlilerine uygulanacak özel bir yaptırım hükmü bulunmamaktadır; bu durum genel iş hukuku ve toplu iş sözleşmeleri kapsamında değerlendirilir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve E şıkları Kanun'da açıkça cezalandırılması öngörülen suçlardır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlilerinin grev hakkı ve sigortasız çalıştırma gibi ihlalleri kanunen cezalandırılırken, işverenlerin lokavt uygulaması için kanunda özel bir yaptırım öngörülmemiştir.