116. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 8. bölüm

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlisinin yetkisi sınırlıdır; kalabalık kontrolü ve toplumsal düzeni sağlamak kolluk kuvvetlerinin (Polis/Jandarma) görev alanındadır. Bu nedenle görevli, durumu derhal kolluğa bildirmeli ve olayı gözlemleyerek bilgi vererek müdahaleyi geciktirmemelidir.

Diğer şıklar neden yanlış? A) Kalabalığı dağıtmaya çalışmak, görevlisinin yetkisi dışındadır ve şiddet riskini artırır. C) Lider hedef almak, yetkisiz müdahale ve suç teşkil eden bir eylemdir. D) Fiziki müdahale, kolluk gelene kadar ve acil durum şartları oluşmadıkça yasaktır. E) Baskı kurmak, görevlisinin yetkisi dışındadır ve olayı daha da büyütebilir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, kalabalık kontrolü ve toplumsal düzeni sağlamak için doğrudan müdahale etmez, durumu derhal kolluk kuvvetlerine bildirir ve gözlem yapar.

5188 Sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, saldırgan gruplar; amaçsızca toplanmamış, genellikle belirli bir hedefe yönelik olarak ve fiziki zarar verme eğilimi taşıyan gruplardır. Bu gruplar, sakin kalmayıp tahrik edildiklerinde şiddet eylemlerine başvurabilirler. Dolayısıyla C şıkkı, saldırgan grubun temel ve tehlikeli özelliğini doğru tanımlar.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: A şıkkı, saldırgan grupların amaçsız değil, hedef odaklı olduğunu; B şıkkı, bu grupların sakin kalmayıp tahrik edilebilir olduğunu; D şıkkı, eğlence değil zarar verme niyeti taşıdığını; E şıkkı ise genellikle planlı bir şekilde hareket ettiklerini ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: Saldırgan gruplar, fiziki zarar verme eğilimi taşıyan ve genellikle planlı hareket eden tehlikeli topluluklardır.

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği'ne göre tesadüfi kalabalık, ortak bir amaç veya plan olmadan, ani bir olay (trafik kazası, yangın vb.) sonucu geçici olarak bir araya gelen ve dağılma ihtimali yüksek olan gruptur. C şıkkındaki trafik kazası, önceden planlanmamış ve ortak bir hedefi olmayan geçici bir durumdur.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A, B, D ve E şıkları; miting, cenaze, konser ve yürüyüş gibi önceden belirlenmiş ortak bir amaç veya planla toplanan "planlı kalabalık" türüdür.

Bilinmesi gereken kural: Tesadüfi kalabalık, ortak amaç veya planı olmayan, ani bir olayla oluşup dağılma ihtimali yüksek olan geçici gruplardır.

Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler ile sosyolojik tanımlara göre kalabalık, bireylerin geçici bir amaçla bir araya gelmesiyle oluşur; ancak bu gruplarda iş bölümü ve hiyerarşik bir organizasyon bulunmaz. Kalabalık, düzensiz ve dağınık bir yapıya sahiptir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı, kalabalıkta bireylerin kimliklerinin gizli veya belirsiz olması bir özelliktir; B şıkkı, kalabalıkta sosyal etkileşimin sınırlı ve yüzeysel olması doğrudur; C şıkkı, kalabalıkta bireyler arası sorumluluk hissi azalır; E şıkkı ise kalabalığın geçici ve kısa süreli olması temel bir özelliğidir.

Bilinmesi gereken kural: Kalabalıkta hiyerarşi ve iş bölümü yoktur; bu yapı, özel güvenlik görevlilerinin müdahale stratejilerini belirlerken dikkate alması gereken en önemli unsurdur.

Doğru cevap C'dir. 2911 sayılı Kanun, açık alanda yapılan gösteri yürüyüşleri, mitingler ve basın açıklaması eşliğindeki yürüyüşleri düzenler. Ancak akademik konferanslar, kapalı alanlarda veya açık alanda olsa bile siyasi amaç taşımayan, bilimsel ve eğitim niteliğindeki toplantılardır; bu nedenle kanunun kapsamı dışındadır.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Gösteri yürüyüşü, kanunun açıkça düzenlediği bir eylemdir. B) Açık hava mitingi, kanunun kapsadığı temel etkinlik türlerinden biridir. D) Siyasi partilerin mitingleri, kanunun düzenleme alanına giren siyasi eylemlerdir. E) Basın açıklaması ile yürüyüş, kanunun kapsamına giren bir eylem kombinasyonudur.

Bilinmesi gereken kural: 2911 sayılı Kanun, siyasi amaç taşıyan açık hava eylemlerini düzenler; bilimsel veya eğitim amaçlı akademik toplantılar bu kanuna tabi değildir.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, kalabalıkları kışkırtarak eylemi başlatan, yanlış söylenti yayarak toplumu yönlendiren ve huzursuzluk yaratan kişiye provokatör denir. Bu kişi, 5188 sayılı Kanun'un "kalabalık yönetimi" ve "halkın güvenliği" ilkeleri gereği özel güvenlik görevlilerinin müdahale etmesi gereken temel tehdit unsurlarından biridir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Destekleyiciler sadece eylemi onaylayanlardır, planlayıcı değillerdir. C) Liderler grubu yönetir ancak provokatör gibi kışkırtma amacı taşımaz. D) Tesir Altında Kalanlar pasif izleyicilerdir, eylemi başlatmazlar. E) Atılganlar ise öncü davranış gösterenlerdir, ancak toplu planlama yapmazlar.

Bilinmesi gereken kural: Provokatör, kalabalığı kışkırtarak eylemi başlatan ve toplumsal huzuru bozan kişi tipidir; özel güvenlik görevlisi bu kişiyi tespit edip yetkili makamlara bildirmelidir.

Doğru cevap B'dir. Özel Güvenlik Meslek Bilgisi kapsamında grup dinamikleri incelendiğinde, "Kurallar Aşaması" (Norming), üyelerin çatışmaları çözüp uyum sağladığı ve grup kimliği ile bütünlüğünün pekiştiği evredir. Bu aşamada grup, 5188 sayılı Kanun'da belirtilen görev koordinasyonunu sağlayacak şekilde organize olur.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: A) Oluşum aşamasında üyeler henüz birbirini tanımakta ve belirsizlik vardır. C) Dağılma aşaması grubun dağıldığı veya görevin bittiği son evredir. D) Performans aşaması bütünlükten ziyade verimliliğin zirve yaptığı aşamadır. E) Fırtına aşaması ise çatışmaların ve rekabetin en yoğun olduğu, bütünlüğün henüz oluşmadığı aşamadır.

Bilinmesi gereken kural: Gruplarda çatışmaların yönetilip kuralların oturduğu aşamada, yüksek grup kimliği ve bütünlüğü oluşur.

Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler ile suçların işleniş biçimlerini inceleyen genel güvenlik ilkeleri gereği, suikastlar genellikle failin dini, siyasi veya sosyal inançları doğrultusunda, hedefi bu inançlara aykırı gördüğü için planlanır. Diğer şıklar (B, C, D, E) suikastın sonuçları veya amaçları olup, failin eylemi gerçekleştirmesini sağlayan temel neden (motivasyon) değildir.

Bilinmesi gereken kural: Suikastların temel nedeni, failin hedefi kendi dini ve sosyal inançlarına aykırı görmesidir.

Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre, öncü istihbarat personelinin temel görevi güzergah keşfi, risk analizi, boğma noktalarının belirlenmesi ve kolluk makamlarıyla koordinasyondur. Trafik eskortu görevi ise, koruma organizasyonunda görevli güvenlik personelinin (özellikle eskort birimlerinin) doğrudan sorumluluğundadır; öncü istihbarat görevlisi sadece bu güzergahı önceden analiz eder, fiziksel eskort yapmaz.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, öncü personelin keşif yapma görevini doğru ifade eder. B şıkkı, keşif raporlarını toplama yükümlülüğünü doğru belirtir. C şıkkı, tehlike noktalarını belirleme görevini doğru tanımlar. E şıkkı, kollukla koordinasyon görevini doğru ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: Öncü istihbarat personeli güzergahı analiz eder ve raporlar, ancak fiziksel eskort ve trafik kontrolü görevi koruma birimlerine aittir.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, VIP koruma araçları güvenlik, dayanıklılık ve acil durum yönetimi açısından özel donanıma sahip olmalıdır. Doğru cevap E şıkkıdır; çünkü açılır tavan, korunan kişinin dışarıdan görünürlüğünü artırarak güvenlik riskini doğurur ve 5188 sayılı Kanun'un güvenlik ilkelerine aykırıdır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: A şıkkı, zorlu arazi ve yüksek hız gerektiren kaçış durumları için motor gücü ve 4x4 özelliği zorunludur; B şıkkı, zırhlı yapı ve açılabilir camlar ateşli silahlara karşı hayati önem taşır; C şıkkı, takviyeli tamponlar çarpışma ve itme durumlarında koruma sağlar; D şıkkı ise biniş-iniş kolaylığı ve acil tahliye için gereklidir.

Bilinmesi gereken kural: VIP koruma araçlarında güvenlik ve gizlilik ilkeleri, lüks veya açık tavan gibi güvenlik riski yaratan özelliklerin önüne geçmelidir.