117. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 2. bölüm

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun gereği, özel güvenlik izni; para nakli, alarm izleme, etkinlik ve kişi koruma gibi hizmetin sunulduğu durumlarda aranır. Ancak özel güvenlik sınavına girmek, bir hizmet değil, mesleği icra etme yetkisini kazanmak için yapılan bir süreçtir. Sınavı geçip belgeyi almadan önce herhangi bir koruma veya güvenlik hizmeti verilemeyeceği için, sınav sürecinde izne ihtiyaç duyulmaz.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Para nakilleri doğrudan kanunda sayılan ve izin gerektiren bir hizmet alanıdır. B) Alarm izleme merkezleri işletmek, 5188 sayılı Kanun'un izin kapsamına giren bir faaliyettir. C) Etkinliklerde güvenlik hizmeti vermek için mutlaka özel güvenlik izni gerekir. D) Kişi koruma hizmeti, özel güvenlik izni olmadan icra edilemez.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik izni, mesleği icra etme yetkisini kazandıran sınav sürecinde değil, sınavı başarıyla tamamlandıktan sonra verilen hizmetlerde aranır.

Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Yönetmelik hükümlerine göre, Valilikler özel güvenlik hizmeti verilecek yerlerin uygunluğunu değerlendirirken; coğrafi konum, ekonomik/stratejik önem, büyüklük ve genel kolluk birimlerine uzaklık gibi fiziki ve çevresel faktörleri inceler. Ancak, çalıştırılacak personelin adli sicil kaydı, bu inceleme aşamasında değil, görevli atanmadan önceki personel uygunluk değerlendirmesinde (5188 sayılı Kanun Madde 10) kontrol edilir. Dolayısıyla yerin uygunluğuna bakılırken personel kaydı göz önünde bulundurulmaz.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, C, D ve E şıkları, 5188 sayılı Kanun ve yönetmelik gereği yerin uygunluğunu belirleyen fiziki ve çevresel kriterlerdir.

Bilinmesi gereken kural: Valilikler yerin uygunluğunu incelerken fiziki şartlara bakar; personel adli sicil kaydı ise ayrı bir personel uygunluk prosedürüdür.

Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre, özel güvenlik görevlileri sadece kişi koruması görevi sırasında ve bu görevin gerektirdiği durumlarda silah taşıyabilirler. Silah taşıma izni, görevin niteliğine ve yetkili makamın onayına bağlıdır; diğer alanlarda silah bulundurma izni bulunmamaktadır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A, C, D ve E şıkları, kanunen silah taşıma izni verilmeyen ve sadece gözetim/güvenlik görevi yapılan alanlardır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, sadece kişi koruma görevi sırasında ve yasal izinle silah taşıyabilirler.

Doğru cevap C'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun uyarınca, özel güvenlik hizmetini yürüten kamu kurum ve kuruluşları, kendi personeli üzerinden bu hizmeti yürüttükleri için özel hukuk tüzel kişileri veya şirketler gibi "mali sorumluluk sigortası" yaptırmak zorunda değildir; bu kurumlar kendi bütçeleriyle sorumluluklarını karşılar.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: A, B, D ve E şıkları, özel güvenlik hizmeti veren özel hukuk tüzel kişileri, şirketler, banka ve gerçek kişilerdir ve kanunen sigorta yaptırmaları zorunludur.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik hizmeti veren kamu kurumları, mali sorumluluk sigortası yaptırmak zorunda değildir; bu yükümlülük sadece özel sektör ve gerçek kişilere aittir.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun uyarınca, İl Özel Güvenlik Komisyonu Vali Yardımcısı tarafından başkanlık edilir. Bu komisyon, özel güvenlik firmalarının ve görevlilerinin denetiminden sorumludur.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: Belediye Başkanı, Emniyet Müdürü ve Jandarma Komutanı komisyon üyesi olabilir ancak başkanlık yetkisi yoktur; Kaymakam ise sadece ilçe düzeyinde görev alır.

Bilinmesi gereken kural: İl Özel Güvenlik Komisyonu, 5188 sayılı kanuna göre Vali Yardımcısı tarafından başkanlık edilir.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun, 14 Haziran 2004 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu tarih, özel güvenlik hizmetlerinin yasal çerçevesini belirleyen temel mevzuatın başlangıç noktasıdır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: 2000 ve 2002 yılları kanunun hazırlık aşamalarını veya önceki taslak dönemlerini ifade ederken, 2006 ve 2008 yılları ise kanunun yürürlüğe girmesinden sonra yapılan değişikliklerin veya ilgili yönetmeliklerin yürürlük tarihlerini temsil eder.

Bilinmesi gereken kural: Özel Güvenlik Kanunu 14 Haziran 2004 tarihinde yürürlüğe girmiş ve bu tarihten itibaren özel güvenlik hizmetleri bu kanun hükümlerine tabi olmuştur.

Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre, güvenlik sorumluları görevlerini yürütürken sivil kıyafetle çalışmak zorunda değildir; aksine, kimliklerinin ve yetkilerinin anlaşılması için genellikle üniforma giymeleri veya kimliklerini göstermeleri esastır. D şıkkı, kanunen zorunlu olmayan bir durumu zorunlu gibi göstererek yanlış bir ifade içermektedir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, 15 veya daha fazla personelin olduğu yerlerde sorumlunun belirlenmesini doğru belirtir; B şıkkı, ön lisans mezuniyet şartını doğru ifade eder; C şıkkı, denetim sırasında bulunma yükümlülüğünü doğru verir; E şıkkı ise mali sorumluluk sigortası zorunluluğunu doğru belirtir.

Bilinmesi gereken kural: Güvenlik sorumluları, görevlerini yerine getirirken kanunen belirlenen üniforma ve kimlik kurallarına uymak zorundadır, sivil kıyafet zorunluluğu bulunmamaktadır.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun uyarınca İl Özel Güvenlik Komisyonu, Ticaret, Sanayi ve Ziraat Odaları ile İl Emniyet ve Jandarma Komutanlıklarının temsilcilerinden oluşur. Ancak komisyonun yasal yapısında Ziraat Odası temsilcisi yer almaz; bu görevi yürüten kurum Ticaret ve Sanayi Odaları ile Emniyet ve Jandarma'dır. Dolayısıyla C şıkkı, kanunda belirtilen komisyon üyesi listesinde bulunmadığı için doğru cevaptır.

Diğer şıkların yanlış olma nedeni: A, B, D ve E şıkları, 5188 sayılı Kanun'da açıkça komisyon üyesi olarak belirtilmiş yasal temsilciliklerdir.

Bilinmesi gereken kural: İl Özel Güvenlik Komisyonu, Ticaret ve Sanayi Odaları ile Emniyet ve Jandarma temsilcilerinden oluşur; Ziraat Odası bu komisyonun bir üyesi değildir.

Doğru cevap C (Zararlı gaz)'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin taşıyabileceği teçhizatlar arasında tabanca, uzun namlulu silah, kelepçe ve görev hayvanı yer alır. Ancak, "zararlı gaz" (örneğin biber gazı hariç, daha tehlikeli kimyasal maddeler) özel güvenlik görevlilerinin yetkili olarak kullanmasına izin verilen teçhizatlar arasında yer almamaktadır; bu tür maddeler genellikle sadece kolluk kuvvetlerine aittir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A, B, D ve E şıkları, 5188 sayılı Kanun ve yönetmeliklerle özel güvenlik görevlilerine verilmiş yasal teçhizat türleridir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, yönetmelikte belirtilen tabanca, uzun namlulu silah, kelepçe ve görev hayvanı dışında, zararsız gaz hariç olmak üzere, hiçbir kimyasal gaz veya zararlı gaz kullanma yetkisine sahip değildir.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre, özel güvenlik görevlisinin yetkisi sınırlıdır; suçla karşılaşan görevli, şüpheliyi yakalayıp polise teslim edebilir, suçu önleyebilir ve delilleri koruyabilir. Ancak soruşturma yapmak yetkisi sadece kolluk kuvvetlerine (Polis, Jandarma, Savcılık) aittir. Özel güvenlik görevlisi, soruşturma yapma yetkisine sahip olmadığı için suçla ilgili inceleme ve delil toplama işlemlerini resmi makamlara devretmek zorundadır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, suçla mücadelede el koyma yetkisi vardır; B şıkkı, suçu durdurmak temel görevidir; C şıkkı, şüpheliyi yakalayıp kolluğa teslim etmek yetkisi vardır; D şıkkı, delillerin korunması görevin bir parçasıdır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi suçla mücadele ederken sadece önleyici ve koruyucu tedbirler alır, soruşturma ve yargılama yetkisi tamamen kolluk kuvvetlerine aittir.