Soru 1 · 2025/117 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi motivasyonu olumsuz etkileyen bir durumdur?
- A)Açık iletişim
- B)Başarı hissi
- C)Belirsizlik
- D)Ödüllendirme
- E)Takdir edilme
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C şıkkı olan "Belirsizlik"tir. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği gereği, görevlilerin net talimatlar ve açık görev tanımları ile çalışması esastır. Belirsizlik, görevlide stres ve güvensizlik yaratarak motivasyonu düşürür ve güvenlik hizmetlerinin kalitesini olumsuz etkiler.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: A şıkkı açık iletişim güven ve iş birliğini artırır; B şıkkı başarı hissi motivasyonu yükseltir; D şıkkı ödüllendirme olumlu davranışı pekiştirir; E şıkkı takdir edilme ise personelin moralini güçlendirir.
Bilinmesi gereken kural: Güvenlik görevlilerinde motivasyonu korumak için belirsizlikten uzak, net ve açık talimatlar ile düzenli geri bildirim mekanizmaları sağlanmalıdır.
Soru 2 · 2025/117 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Bir iletişim sürecinde “kanal” neyi ifade eder?
- A)Mesajı gönderen kişiyi
- B)Mesajın iletilme aracını
- C)Mesajın içeriğini
- D)Mesajın alınma biçimini
- E)Mesajın geri bildirim sürecini
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B'dir. İletişim sürecinde "kanal", mesajın kaynaktan alıcıya aktarılmasını sağlayan fiziksel veya teknik iletilme aracıdır. Özel güvenlik görevlileri için bu kavram; sözlü talimatlar, telsiz haberleşmesi, kamera sistemleri veya yazılı emirler gibi iletişim araçlarının doğru ve güvenli kullanılmasını ifade eder. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler, görevin gerektirdiği iletişim araçlarının (telsiz, telefon vb.) etkin kullanımını zorunlu kılar.
Diğer şıkların neden yanlış olduğu: A) Mesajı gönderen kişi "kaynak" olarak adlandırılır. C) Mesajın içeriği "mesaj"ın kendisidir. D) Mesajın alınma biçimi "alıcı"nın rolüdür. E) Geri bildirim süreci, mesajın karşı tarafa ulaştıktan sonra alınan cevaptır.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, iletişim kanalını (telsiz, telefon vb.) doğru ve emniyetli kullanarak görevi başarıyla yürütmek zorundadır.
Soru 3 · 2025/117 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Bir güvenlik görevlisi, kanunsuz bir gösteride kalabalığı kontrol altına almak ve bireysel saldırılara karşı savunma yapmak zorundadır. Görev sırasında, kullandığı teçhizat çeşitleri arasında kısa, orta ve uzun boylarda düz modeller, uzayan teleskopik modeller, T şeklinde tonfa ve elektrikli modeller bulunmaktadır. Bu teçhizat, kalabalığı dağıtmak ve etkisiz hale getirmek için en uygun araçtır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bu tür savunma ve müdahale amaçlı kullanılan teçhizattır?
- A)Göz yaşartıcı sprey
- B)Cop
- C)Kelepçe
- D)Telsiz
- E)El feneri
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B) Cop'tur. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin görev sırasında kullanabileceği teçhizatlar arasında "cop" yer alır. Soruda belirtilen düz, teleskopik, tonfa ve elektrikli modeller, kalabalığı dağıtmak ve bireysel saldırılara karşı savunma yapmak amacıyla kanunen izin verilen cop çeşitleridir.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A) Göz yaşartıcı sprey, kalabalık kontrolünde özel güvenlik görevlilerinin doğrudan kullanımı yasaktır. C) Kelepçe, sadece şüpheliyi tutuklamak için kullanılır, kalabalık dağıtmada kullanılmaz. D) Telsiz ve E) El feneri, iletişim ve aydınlatma amaçlıdır, fiziksel müdahale veya savunma aracı değildir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, kanunen yetkili kılınan cop teçhizatını sadece kanunsuz gösteri ve saldırı durumunda, orantılı olarak kullanabilir.
Soru 4 · 2025/117 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Bir şehirde büyük bir spor karşılaşması sonrası stadyumdan çıkan kalabalık, aniden kontrolü kaybederek çevredeki bazı dükkanların camlarını kırmaya başlar. Polis müdahalesine rağmen kalabalık, normalde tek tek bireylerin yapmayacağı şekilde saldırgan davranışlar sergilemektedir. Bu durumda, kalabalık ve grup psikolojisine hâkim olan aşağıdaki psikolojik özelliklerden hangisi/hangileri bu davranışı açıklar? I. İrade zayıflığı II. Telkine açık olma III. Tesir altında kalma IV. Taklit
- A)Yalnızca I
- B)I ve II
- C)II ve III
- D)I, II, III, IV
- E)I ve IV
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler, kalabalık olaylarında bireyin ahlaki ve hukuki sorumluluğunun geçici olarak zayıfladığını, bu durumun "kalabalık psikolojisi" olarak tanımlanan ve irade zayıflığı, telkine açık olma, tesir altında kalma ile taklit gibi tüm bu psikolojik mekanizmaların eş zamanlı işlediği bir süreç olduğunu belirtir. Polis, bu tür durumlarda bireysel eylemlerin ötesinde, grubun yarattığı baskı ve uyum sağlama isteğiyle hareket edildiğini göz önünde bulundurarak müdahale planlamalıdır.
Diğer şıkların yanlış olma nedeni: A, B, C ve E şıkları, kalabalık psikolojisini oluşturan tüm faktörlerin eksik bırakılmasıyla doğruyu tam olarak ifade edemediği için hatalıdır.
Bilinmesi gereken kural: Kalabalık psikolojisinde birey, iradesini yitirip grubun telkine, taklibe ve baskısına tamamen teslim olur.
Soru 5 · 2025/117 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Günlük hayatın akışı içinde, birbirini tanımayan insanların tesadüfen bir araya gelmeleri kalabalık olarak tanımlanmaktadır. Sosyolojik açıdan kalabalık çeşitleri “Tesadüfi”, “Saldırgan”, “Seyirci”, “İlgiye Dayanan” ve “Anlamlı Kalabalık” olarak sıralanabilir. Aşağıdakilerden hangisi “saldırgan kalabalığı” tarif eder?
- A)Geleneksel bazı amaçlarla bir araya toplanan özellikle kendi kendini uyarmak, kişisel tatmin ve paylaşımı elde etmek için bir araya toplanmasıyla oluşan topluluktur (cenaze törenleri, konferanslar)
- B)Aralarında maddi ve manevi bağ bulunmayan geçici bir süre için bir araya gelmiş toplu bir davranış arz etmeyen, sadece yoğunluğu olan insan yığınlarıdır (mağaza vitrinine bakan insanlar, pazarda alışveriş yapan insanlar)
- C)Yasalara aykırı hareket etme arzusunda olan, ancak aralarında örgüt, cesaret ve amaç birliği bulunmayan geçici kalabalıklardır (ayaklanma ya da yağmalama olayları)
- D)Ortak bir ilgi alanı olan insanların bir araya gelerek oluşturdukları kalabalıklardır (futbol maçı izlemek, konsere katılmak)
- E)Belli bir alana ilgi duyan insanların bir araya gelmesi ile oluşan kalabalık (dans etmek, şarkı söylemek)
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin kalabalık yönetimi görevi sırasında "saldırgan kalabalık" tanımı; yasalara aykırı hareket etme arzusu taşıyan, ancak aralarında kalıcı bir örgüt, ortak cesaret veya amaç birliği bulunmayan geçici topluluklardır. Bu tür kalabalıklar (örneğin ayaklanma veya yağmalama), özel güvenlik görevlisinin müdahale ve koruma görevini doğrudan tehdit eden durumlardır.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı "anlamlı kalabalığı" (geleneksel amaçlı), B şıkkı "tesadüfi kalabalığı", D şıkkı "ilgiye dayanan kalabalığı" ve E şıkkı ise "seyirci kalabalığı" tanımlarını ifade eder.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, yasalara aykırı hareket etme arzusu taşıyan ancak örgütlü olmayan geçici kalabalıkları "saldırgan kalabalık" olarak tanıyıp müdahale etmelidir.
Soru 6 · 2025/117 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Güvenlik görevlisi Ahmet, şehirde gerçekleşen bir yasa dışı toplumsal olayda görev yapmaktadır. Göstericilerin bazıları, güvenlik güçlerini yanıltmak ve müdahaleyi zorlaştırmak için çeşitli taktikler uygulamaktadır. Aşağıdakilerden hangisi, bu yasa dışı toplulukların kullandığı taktiklerden biri değildir?
- A)Topluluğun önceden dağılıyor gibi yapıp, güvenlik güçlerinin gevşemesini fırsat bilerek tekrar toplanması
- B)Kutsal simgeler taşıyarak ve marş söyleyerek güvenlik güçlerinin müdahalesini engellemeye çalışması
- C)Yaşlılar, çocuklar ve engellileri topluluğun çevresine dizerek güvenlik güçlerini zor durumda bırakması
- D)Güvenlik güçlerini kuşatarak onların hareket kabiliyetini azaltması
- E)Göstericilerin tamamının olay yerinden ayrılması
Çözümü göster — doğru cevap E
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, güvenlik görevlisi yasa dışı toplulukların kışkırtma ve müdahaleyi zorlaştırma taktiklerine karşı hazırlıklı olmalıdır. A, B, C ve D şıkları, göstericilerin güvenlik güçlerini yanıltmak, müdahaleyi geciktirmek veya fiziksel olarak kuşatmak için kullandığı yaygın ve tehlikeli taktiklerdir. Ancak E şıkkı olan "Göstericilerin tamamının olay yerinden ayrılması", bir taktik değil, olayın sona ermesi veya dağılması anlamına gelir; bu durumda güvenlik görevlisinin müdahale etmesi veya bir taktik karşılaması gerekmez. Dolayısıyla bu durum, yasa dışı toplulukların kullandığı bir "taktik" kategorisine girmez.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı "dağılma kurnazlığı", B şıkkı "kutsal simge kalkanı", C şıkkı "insan kalkanı" ve D şıkkı "kuşatma taktiği" olarak bilinen gerçek müdahale engelleme yöntemleridir.
Bilinmesi gereken kural: Yasa dışı toplulukların dağılması bir taktik değil, olayın bitişidir; güvenlik görevlisi sadece taktiksel hareketlere karşı önlem almalıdır.
Soru 7 · 2025/117 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Çalıştığı iş yerinde bir şahsın elinde sopayla diğer özel güvenlik görevlisi arkadaşına saldırdığını gören özel güvenlik görevlisi Mehmet, saldırganlık gösteren şahsı etkisiz hale getirebilmek için ilk önce zor kullanma yetkisi içerisinde göz yaşartıcı spreyini en az bir metre mesafeden, baş bölgesinin bir karış yukarısını hedef alarak ve daire çizmek suretiyle kullanır ancak etkili olmaz ve copunu kullanarak şahsa etkili vuruş yaparak etkisiz hale getirir ve kelepçesini takarak güvenlik güçlerine teslim eder. Bu durumda bahsi geçen cop kullanımı hangi bölgeye vurulmamalıdır?
- A)Daha çok bel alt kısmı olan kalça dışı ve iç kası
- B)Karın boşluğu ve göğüs hizası
- C)Ön kol bölgesi
- D)Bel altında bacak kısmındaki baldır kası
- E)El bilek kası ve aşı kası
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Kanun ve Zor Kullanma Yönetmeliği'ne göre, cop kullanımı hayati organlara zarar vermemek için yasaklanmıştır. Karın boşluğu ve göğüs hizası, kalp ve akciğer gibi hayati organların bulunduğu bölgelerdir; buraya vurmak hayati tehlike yaratır ve yasal olarak kesinlikle yasaktır.
Diğer şıkların yanlışlığı: A, C, D ve E şıkları, hayati organları içermeyen ve zor kullanma yönetmeliğinde izin verilen, etkisizleştirme için uygun olan kas gruplarıdır.
Bilinmesi gereken kural: Cop kullanımı sırasında hayati organların bulunduğu göğüs ve karın bölgesine asla vurulmamalıdır.
Soru 8 · 2025/117 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Bir spor müsabakası sonrası stat çevresinde çıkan tartışma kısa sürede büyümüş ve kalabalık arasında bazı kişiler, olayların şiddetleneceğini düşünerek panikle kaçmaya başlamıştır. Bu sırada bazı vatandaşlar yere düşmüş, bir kısmı ise nereye kaçacağını bilemediği için kalabalığın ortasında sıkışıp kalmıştır. Olay yerindeki güvenlik görevlileri, ilk olarak ses yükseltici cihazlarla topluluğu sakinleştirmeye çalışmış, çıkış yönlerini net bir şekilde anons ederek kalabalığı belirli bölgelere yönlendirmiştir. Aynı zamanda bazı provokatif anons yapan araçların ses yayınları kesilmiş, güvenlik görevlileri topluluğun dikkatini kendilerine yönlendirmiştir. Durum kontrol altına alındıktan sonra, olayların gerçek boyutu hakkında topluluğa bilgi verilmiş ve kalabalığın paniğe kapılmadan dağılması sağlanmıştır. Bu durumda güvenlik görevlileri paniği önleme adına aşağıdaki yöntemlerden hangisini kullanmamıştır?
- A)Topluluğu bilgilendirme ve tehdidin gerçek boyutunu açıklama
- B)Kaçış yollarını açık tutarak kalabalığı yönlendirme
- C)Sesli uyarılarla panik halindeki gruba yön verme
- D)Provokatif ses kaynaklarını susturarak tek merkezden yönlendirme sağlama
- E)Orantısız kuvvet kullanarak topluluğu hızla dağıtma
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlilerinin görevi kalabalığı sakinleştirmek ve yönetmektir; orantısız kuvvet kullanmak yasaktır ve bu durum yetkilerini aşar. Kuvvet kullanımı sadece hayati tehlike veya kanunla belirtilen istisnai hallerde, son çare olarak ve orantılı olarak uygulanabilir.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı paniği önlemek için doğru bir bilgilendirme yöntemidir. B şıkkı, kalabalığın güvenli bir şekilde tahliyesi için gerekli bir yönlendirmedir. C şıkkı, sesli uyarılarla topluluğu kontrol altına almanın meşru bir yoludur. D şıkkı, provokasyonları engellemek ve tek bir otoriteyi (güvenlik) merkeze almak için doğru bir uygulamadır.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, kalabalık yönetimi sırasında asla orantısız kuvvet kullanamaz; öncelik her zaman sakinleştirme ve yönlendirmedir.
Soru 9 · 2025/117 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
TOPLUMSAL OLAYLAR; Otoriteye, mülkiyete veya insanlara karşı şiddetli bir toplumsal rahatsızlıktan kaynaklanan ve bir grup tarafından gerçekleştirilen sivil itaatsizlik, başka bir tanıma göre ise; toplumsal düzeni etkileyen veya bozan, kamu otoritesini zaafa düşüren, maddi hasarlara, yaralanmalara veya can kayıplarına yol açan organize gösteri ve eylemlerin tümü olarak tanımlanmıştır. Toplumsal eylemlerin biçimleri vardır. Aşağıdakilerden hangisi bu eylem biçimlerinden değildir?
- A)Onur kırıcı davranışlar ve tahrik (hakaret, küfür, alaycı ifade vb.)
- B)Bazı maddelerin fırlatılması ve araçların sürülmesi (muşta, demir çubuk, zincir, sopa, taş, tuğla, yumurta, meyve sebze vb. maddeler)
- C)Güvenlik güçlerine rahatsız oldukları konuyu anlatıp anlaşmaya çalışmak
- D)Ateşli silahlar ve patlayıcı maddelerin kullanılması, eşyaların tahrip edilmesi ve yağmacılık
- E)Yangın çıkarmak veya kendini yakmak, barikatlar yapmak, cenazelerde olay çıkarmak
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, toplumsal olaylarda güvenlik görevlilerinin temel görevi, şiddet içeren eylemleri önlemek ve kamu düzenini sağlamaktır. "Güvenlik güçlerine rahatsız oldukları konuyu anlatıp anlaşmaya çalışmak", şiddet ve eylem biçimi değil, hukuki bir iletişim ve itiraz hakkıdır; bu nedenle toplumsal eylem sınıflandırmasına girmez.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı hakaret ve tahrik gibi psikolojik şiddet unsurlarını içerir; B şıkkı maddi saldırı ve fırlatma eylemlerini tanımlar; D şıkkı silahlı saldırı ve yağma gibi ağır suçları kapsar; E şıkkı ise yangın, barikat ve intihar eylemlerini ifade eder.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, toplumsal olaylarda sadece şiddet ve eylem içeren durumları tespit edip müdahale eder; sivil itaatsizlik veya anlaşma çabası eylem biçimi olarak kabul edilmez.
Soru 10 · 2025/117 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Bir toplumsal olay sırasında güvenlik güçleri, kalabalığı dağıtmak için göz yaşartıcı gaz kullanmak zorunda kalmıştır. Gazdan etkilenen bazı kişiler gözlerini ovuşturarak görme zorluğu yaşamış, bazıları ise öksürük krizine girmiş, nefes almakta güçlük çekmiş ve mide bulantısından şikayet etmiştir. Bir kadın yere düşüp baş dönmesi yaşarken, diğer bir kişi yüksek sesle “göğsüm sıkışıyor, sanki boğuluyorum” diyerek yardım istemiştir. Güvenlik görevlileri, kişilerin etkilenme düzeyine göre hızlı şekilde ilk yardım noktalarına yönlendirme yapmış ve bölgeyi kısa sürede güvenli hale getirmiştir. Bu olayda aşağıdaki etkilerden hangisinin yaşandığına dair bir bilgi verilmemiştir?
- A)Solunum yollarında tahriş ve öksürük oluşması
- B)Gözde yanma, yaşarma ve bulanık görme
- C)Koordinasyon kaybı ve sersemleme hali
- D)Mide bulantısı ve nefes darlığı belirtileri
- E)Kulaklarda işitme kaybı
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, göz yaşartıcı gazların temel etkileri; gözlerde yanma, sulanma, bulanık görme (B şıkkı), solunum yollarında tahriş ve öksürük (A şıkkı), mide bulantısı ve nefes darlığı (D şıkkı) ile sersemlik ve koordinasyon kaybı (C şıkkı) şeklinde fizyolojik tepkilerdir. Soru metninde bu belirtiler açıkça yer alırken, göz yaşartıcı gazların doğrudan kulaklarda işitme kaybına yol açtığına dair bir bilgi veya durum anlatılmamıştır.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı metinde öksürük ve nefes darlığı belirtilerek doğrulanmıştır; B şıkkı göz ovuşturma ve görme zorluğu ile desteklenmiştir; C şıkkı baş dönmesi ve yere düşme ile kanıtlanmıştır; D şıkkı mide bulantısı ve nefes darlığı ifadesiyle metinde mevcuttur.
Bilinmesi gereken kural: Göz yaşartıcı gazların temel etkileri göz, solunum ve sindirim sistemine yöneliktir; işitme kaybı bu gazların standart bir yan etkisi değildir.