118. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 1. bölüm

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin görev, yetki ve sorumluluklarını belirleyen "Sınav Talimatı"nı yayımlama yetkisi, İçişleri Bakanlığına bağlı Emniyet Genel Müdürlüğü Özel Güvenlik Denetleme Başkanlığına aittir. Bu birim, özel güvenlik sektörünün denetiminden ve mevzuatın uygulanmasından doğrudan sorumludur.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Polis Akademisi sadece eğitim verir, talimat yayımlamaz; C) Güvenlik Daire Başkanlığı genel güvenlikten sorumludur, özel güvenlik talimatı yetkisi yoktur; D) ÖSYM sınavı düzenler ancak talimatı hazırlamaz; E) Milli Eğitim Bakanlığı özel güvenlik mevzuatına yetkili değildir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik sınav talimatı, 5188 sayılı Kanun çerçevesinde Emniyet Genel Müdürlüğü Özel Güvenlik Denetleme Başkanlığı tarafından yayımlanır.

Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, Özel Güvenlik Denetleme Başkanlığı tarafından düzenlenen sınavlar; temel/yenileme eğitimi, ateşleyici yeterlilik, görev köpeği ve silah tamir yeri açma sınavlarını kapsar. Ehliyet sınavı ise Emniyet Genel Müdürlüğü Trafik Hizmetleri Daire Başkanlığı'nın yetkisinde olup, özel güvenlik mevzuatına tabi değildir.

Diğer şıkların yanlışlığı: B şıkkı, kanunen zorunlu temel ve yenileme eğitimlerinin sınavıdır. C şıkkı, silah tamir yeri açmak isteyenlerin yetki belgesi alması için yapılan sınavdır. D şıkkı, ateşli silah kullanma yeterliliğini ölçen zorunlu bir sınavdır. E şıkkı, görev köpeği ve idarecisi olabilmek için gereken sınavdır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik ehliyeti trafik kanunlarına göre verilirken, özel güvenlik görevlisi olabilmek için Denetleme Başkanlığı'nın düzenlediği özel eğitim ve silah sınavlarını geçmek gerekir.

Doğru cevap C) Özel Güvenlik Bilgi Sistemi Otomasyonu (ÖGNET)'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik hizmetlerinin denetimi, personel takibi ve bürokratik süreçlerin dijitalleştirilmesi amacıyla ÖGNET hayata geçirilmiştir. Bu sistem, fiziki ve beşeri unsurları en aza indirerek işlemleri hızlı, şeffaf ve ölçülebilir hale getirir.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) SARP, suçların araştırılması ve raporlanması için polis tarafından kullanılan bir sistemdir. B) KADES, kadınların acil durum bildirimleri için tasarlanmış bir mobil uygulamadır. D) PATBİS, patlayıcı ve silahların takibi için kullanılan bir bilgi sistemidir. E) ASİP, ateşli silahların izlenmesi ve kontrolü amacıyla oluşturulmuş bir projedir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik hizmetlerinin dijitalleşmesi, denetimi ve bürokrasinin azaltılması amacıyla kurulan sistem ÖGNET'tir.

Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler, özel güvenlik görevlilerinin ilk yardım konusunda yetkili ve sorumluluk sahibi olduğunu belirtir. Tıbbi ilk yardım kurallarına (Kırmızı Bülten vb.) göre yetişkinlerde kalp basısı derinliği, göğüs kafesi kalınlığının yaklaşık 1/3'ü (yaklaşık 5-6 cm) kadar çöktürülmesini gerektirir. Bu derinlik, kalbin kanı vücuda pompalayabilmesi için yeterli basıncı oluşturur.

Diğer şıklar neden yanlıştır? B şıkkı (1/2) göğüs kafesini kırma riskini artırır; C, D ve E şıkları ise kalp basısı derinliğinin yetersiz kalmasına ve kan dolaşımının sağlanamamasına neden olur.

Bilinmesi gereken kural: Yetişkinlerde kalp basısı, göğüs kafesi kalınlığının yaklaşık üçte biri kadar derinlikte ve dakikada 100-120 kez ritmik olarak uygulanmalıdır.

Doğru cevap D seçeneğidir. 5188 sayılı Kanun uyarınca, özel güvenlik hizmetlerinin denetimi İçişleri Bakanlığı'na aittir. Kanun, bu görevi İçişleri Bakanlığı'na bağlı Özel Güvenlik Denetleme Başkanlığı'na devretmiş ve yetkili personel olarak Polis Müfettişlerini atamıştır. Dolayısıyla denetimler İçişleri Bakanlığı adına yürütülür.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Cumhurbaşkanlığı, özel güvenlik denetim yetkisine sahip değildir. B) Sayıştay, kamu harcamalarını denetler ancak özel güvenlik faaliyetlerini kontrol etmez. C) Dışişleri Bakanlığı, sadece dış ilişkiler ve konsolosluk işlerine bakar. E) Milli Savunma Bakanlığı, sadece silahlı kuvvetler ve savunma konularına yetkilidir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik denetim yetkisi ve sorumluluğu 5188 sayılı Kanun gereği doğrudan İçişleri Bakanlığı'na aittir.

Doğru cevap C'dir. 5188 sayılı Kanun ve CMK hükümlerine göre, konut, işyeri veya kapalı alanlarda arama yapılabilmesi için kolluk amirinin yazılı izni şarttır; bu izin, adli arama emri yerine geçmez ancak aramanın hukuki dayanağını oluşturur.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Tutuklama kararı, kişinin yakalanmasını sağlar ancak üst araması için ayrıca adli arama emri aranmaz. B) Kaçak yakalandığında iş yerinde arama yapılabilmesi için yine kolluk amirinin izni gerekir, doğrudan adli arama emri aranmaz. D) Gözaltına alınan kişinin nezarete konmadan önceki üst araması, güvenlik ve delil tespiti amacıyla rutin olarak yapılır, adli arama emri gerektirmez. E) Yakalama emri, kişinin yakalanmasını sağlar; konut araması için ise yine ayrı bir adli arama emri veya kolluk izni gerekir.

Bilinmesi gereken kural: Konut ve kapalı alanlarda arama yapmak için mutlaka kolluk amirinin yazılı izni veya adli arama emri aranmalıdır.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin yetkileri sınırlıdır. E şıkkı doğrudur; çünkü görevlilerin kişilerin üzerini el ile arama yetkisi bulunmamaktadır. Arama yetkisi sadece el dedektörü veya X-ray gibi cihazlarla eşya kontrolü ve duyarlı kapıdan geçirme şeklinde tanımlanmıştır. Kişisel arama, sadece kolluk kuvvetlerinin (polis, jandarma) yetkisindedir ve bu işlemde de genellikle mahkeme kararı veya acil durum şartları aranır.

Diğer şıkların neden yanlış olduğu: A şıkkı, el dedektörü kullanımı kanunen izin verilen bir eşya kontrol yöntemidir. B şıkkı, duyarlı kapıdan geçirme güvenliğin sağlanması için yasal bir yöntemdir. C şıkkı, kimlik sorma yetkisi görevin gereği olarak kanunla tanınmıştır. D şıkkı, X-ray cihazı ile eşya kontrolü özel güvenlik görevlisinin yetki alanına girer.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, kişisel arama yapamaz; sadece cihazlarla eşya kontrolü ve kimlik sorma yetkisine sahiptir.

Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve CMK hükümlerine göre özel güvenlik görevlilerinin yetkisi, suç işleyen şahsı yakalamak (B), olay yerini muhafaza etmek (C), suçu önlemek (D) ve delilleri korumak (E) ile sınırlıdır. Ancak, şüpheliyi kelepçeleyip nezarethanede muhafaza etmek yetkisi sadece kolluk kuvvetlerine aittir; özel güvenlik görevlileri şüpheliyi yakaladıktan sonra derhal kolluk kuvvetlerine teslim etmek zorundadır.

Diğer şıkların yanlışlığı: B şıkkı, CMK'ya göre yakalama yetkisine sahiptir; C, D ve E şıkları ise görev tanımında açıkça belirtilen koruma ve önleme yükümlülükleridir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi şüpheliyi yakalayabilir ancak onu kelepçeleme veya nezarethanede tutma yetkisine sahip değildir, derhal kolluk kuvvetlerine teslim etmelidir.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun uyarınca, anayasal düzene karşı suçlar, özel hayatın gizliliği, cinsel dokunulmazlık ve uyuşturucu suçlarından dolayı hakkında kesinleşmiş hüküm bulunanlar özel güvenlik görevlisi olamaz. Bu nedenle I, II, III ve IV numaralı suçlar kapsam dışıdır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve D şıkları, kanunen yasaklanan tüm suç türlerini kapsamadığı için eksik ve hatalıdır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi olabilmek için anayasal düzen, özel hayat, cinsel dokunulmazlık ve uyuşturucu suçlarından kesinleşmiş ceza almamış olmak şarttır.

6136 sayılı Silahlar ve Bıçaklar Kanunu Ek-1 maddesi, ateşli silah taşımayı yasakladığı yerleri belirler. Bu yasak; I) Okullar, II) Hastaneler, III) Kamu binaları ve IV) Toplu taşıma araçları gibi yerleri kapsar. Özel Güvenlik Görevlileri de 5188 sayılı Kanun uyarınca bu yasaklı yerlerde, görevleri gereği olsa bile, 6136 sayılı Kanun hükümlerine tabi olarak ateşli silah taşıyamazlar. Dolayısıyla listelenen tüm yerler (I, II, III ve IV) yasak kapsamındadır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve E şıkları, yasaklı yerlerin tamamını veya doğru kombinasyonunu içermeyerek eksik bilgi sunar.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, 6136 sayılı Kanun Ek-1 maddesinde belirtilen okullar, hastaneler, kamu binaları ve toplu taşıma araçları dahil olmak üzere tüm yasaklı yerlerde ateşli silah taşıyamazlar.