119. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Silah Bilgisi — 1. bölüm

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve yangınla mücadele yönetmeliklerine göre, akaryakıt yangınlarında (B sınıfı) yüksek basınçlı su kullanmak tehlikelidir; suyun akaryakıtın üzerine çıkıp yayılmasına ve yangının büyümesine neden olur. Bu tür yangınlarda köpük, kuru kimyevi toz veya karbondioksit gibi söndürme maddeleri kullanılmalıdır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı yangının tanımını doğru vermiştir; B ve D şıkkı yanma üçgeni ve oksijen gereksinimini doğru belirtmiştir; E şıkkı ise yangınların zehirli gaz çıkardığını doğru ifade etmiştir.

Bilinmesi gereken kural: Akaryakıt yangınlarında su kullanmak yangını büyütür, mutlaka köpük veya kuru kimyevi toz kullanılmalıdır.

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca ÖGNET, görevli ve şirketlerin kimlik, izin ve sınav işlemlerini dijitalleştirerek bürokrasiyi azaltmayı (A, B, D, E şıkları) amaçlar. Ancak sistem, özel güvenlik şirketlerinin mali raporlarını denetleyip finansal analiz yapma yetkisine sahip değildir; bu yetki Maliye Bakanlığı ve Vergi Dairesi gibi kurumların görev alanındadır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, D ve E şıkları ÖGNET'in yasal olarak tanımladığı temel işlevleri ve sektöre sağladığı dijitalleşme avantajlarını doğru şekilde ifade etmektedir.

Bilinmesi gereken kural: ÖGNET sadece idari ve mesleki süreçleri (kimlik, sınav, izin) yönetir; şirketlerin mali denetim ve finansal analiz işlemlerini yürütmek sistemin görevi değildir.

Bu soru, Özel Güvenlik Görevlilerinin 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklerde belirtilen "görevlerini yerine getirirken kullanacakları etkileme yöntemleri" başlığı altında incelenir. Doğru cevap C) İnandırma'dır.

Neden Doğru? 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Yönetmelik hükümlerine göre, toplumsal bir grupla iletişim kurulurken, liderin grubun eylemlerini haklı göstermeye ve heyecanı yüksek tutmaya çalışması, grubu ikna etmeye yönelik bir çabadır. Bu durum, zor kullanma veya ceza gibi baskı unsurları içermeyen, tamamen inandırma yöntemine girer.

Diğer Şıklar Neden Yanlış?

• A) Zor kullanma: Fiziksel veya silahlı baskı gerektiren, grubun direncini kırmayı hedefleyen yasadışı veya meşru zor kullanma yöntemidir.
• B) İtaat ettirme: Grubu emirler doğrultusunda hareket ettirmeyi amaçlayan, inandırma yerine otoriteye dayalı bir yöntemdir.
• D) Ceza: Grup veya birey üzerinde yaptırım uygulayarak davranışını değiştirmeyi hedefleyen negatif güç kullanımıdır.
• E) Ödüllendirme: İstenilen davranışın pekiştirilmesi için maddi veya manevi bir karşılık sunmayı gerektiren yöntemdir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, toplumsal olaylarda öncelikle inandırma yöntemini kullanarak durumu yatıştırmalı, zor kullanma ve ceza uygulamalarını son çare olarak kullanmalıdır.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, Özel Güvenlik Görevlisi (ÖGG) yakalama yetkisine sahip olsa da cezalandırma, sorgulama veya mahkeme kararı verme yetkisi yoktur. Bu yetkiler sadece Genel Kolluk (Polis, Jandarma, Sahil Güvenlik) ve yargı mercilerine aittir. TCK ve CMK hükümleri gereği, yakalanan şüpheli derhal yetkili makamlara teslim edilmeli ve durum derhal Genel Kolluğa bildirilmelidir. ÖGG'nin görevi, suçluyu yakalayıp kolluk kuvvetlerine teslim etmek ve olayı bildirmektir; kendi başına işlem yapamaz.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı yetki dışı cezalandırma, B şıkkı yargı yetkisi olmayan yerlere götürme, C şıkkı suçluyu serbest bırakma, D şıkkı ise işverene teslim etme yetkisi bulunmadığı için yanlıştır.

Bilinmesi gereken kural: ÖGG yakalama yapabilir ancak şüpheliyi derhal Genel Kolluğa teslim edip durumu bildirmek zorundadır.

Doğru cevap B) Kurtarma'dır. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile ilgili yönetmelikler uyarınca, acil durum sonrası çalışanların ve ziyaretçilerin arama ve kurtarma işlerini gerçekleştiren birim, doğrudan "Kurtarma Ekibi" olarak tanımlanır. Bu ekip, tehlikeli ortamdan yaralıları veya mahsur kalanları çıkarma görevini üstlenir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: Tahliye, tehlikeli alandan güvenli bir yere çıkarma işidir; Koruma, güvenlik görevlilerinin yetki alanıdır ancak acil durum kurtarma operasyonunu ifade etmez; İlkyardım, tıbbi müdahaleyi kapsar; Söndürme ise yangınla mücadele ile sınırlıdır.

Bilinmesi gereken kural: Acil durumlarda yaralıları tehlikeli bölgeden çıkarma görevi sadece Kurtarma Ekibine aittir.

Doğru cevap B) İhmal'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, yangın çıkış sebeplerinden "ihmal", yangın çıkarma ihtimali olan durumların (söndürülmemiş ateş, izmarit vb.) dikkatsizlik veya özensizlik nedeniyle kontrol edilmemesidir. Bu durum, yangın çıkarma ihtimali olan durumların dikkatsizlik veya özensizlik nedeniyle kontrol edilmemesidir.

Diğer şıkların yanlışlığı: Sabotaj kasıtlı eylem, kaza bilinçsizlik sonucu oluşur, ikmal ve sıçrama ise yangın sebepleri arasında yer almaz.

Bilinmesi gereken kural: Söndürülmemiş ateş ve izmarit gibi durumlar, dikkatsizlik sonucu yangın çıkarmaya yol açtığı için "ihmal" kategorisinde değerlendirilir.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler ile İş Sağlığı ve Güvenliği mevzuatı gereği, yangın riskini artıran ateşleyici ve yanıcı maddelerin aynı yerde depolanması kesinlikle yasaktır; bu, yapısal ve idari yangın önleyici tedbirlerin ihlali anlamına gelir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı, yapı malzemelerinin yanmazlık özelliğinin yangın güvenliğini sağladığı için doğrudur; B şıkkı, yangın bölümlerinin yayılımı engellediği için doğrudur; C şıkkı, duman sızdırmazlığının can kaybını önlediği için doğrudur; D şıkkı, söndürme cihazlarının hazır bulundurulmasının temel bir zorunluluk olduğu için doğrudur.

Bilinmesi gereken kural: Yangın riskini azaltmak için yanıcı ve ateşleyici maddeler asla aynı ortamda depolanmamalı, aksine birbirinden izole edilmelidir.

Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler ile TCK'nın uyuşturucu madde tanımı gereği, bir maddenin uyuşturucu veya uyarıcı sayılabilmesi için merkezi sinir sistemini etkilemesi, fiziki veya psikolojik bağımlılık yaratması ve sağlık/sosyal açıdan zarar vermesi gerekir. "Yaşlanmayı geciktirmesi" bilimsel bir uyuşturucu tanımı kapsamında bulunmamaktadır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B ve C şıkları maddenin bağımlılık yapma ve sinir sistemi üzerindeki etkisi nedeniyle doğru tanımlardır; E şığı ise maddenin yarattığı zararlı sonuçları ifade ettiği için doğru bir nitelendirmedir.

Bilinmesi gereken kural: Uyuşturucu ve uyarıcı madde tanımı, maddeye bağımlılık yaratması ve merkezi sinir sistemini etkilemesiyle belirlenir; yaşlanma ile ilgisi yoktur.

Doğru cevap A) Esrardır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler kapsamında, özel güvenlik görevlilerinin görevini yaparken uyuşturucu veya uyarıcı madde bulundurmaması ve kullanmaması kesin yasaktır. Soruda belirtilen terleme, çarpıntı, bulanık görme ve paranoid düşünceler gibi belirtiler, özellikle Esrar (Marihuana) kullanımının yarattığı fizyolojik ve psikolojik etkilere işaret eder. Diğer şıkların yanlış olma sebebi ise şudur: Eroin ve Morfin (B ve C) öncelikle baskılayıcı (narkotik) etki gösterir; LSD (D) ise halüsinasyon yapıcıdır ve belirtilen fiziksel bulgularla tam örtüşmez; Kodein (E) ise ağrı kesici olarak kullanılır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, görev süresince veya görevle ilgili olarak hiçbir uyuşturucu ve uyarıcı maddeyi bulunduramaz, kullanamaz ve bu maddelerin etkisindeyken görev yapamaz.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler, özel güvenlik görevlisinin mesleki iletişiminde tarafsızlık ve nesnellik ilkesini zorunlu kılar. Empati, karşıdaki kişinin durumunu yargılamadan anlamayı gerektirir; ancak B şıkkındaki "Yargılama ve önyargı" bu süreci doğrudan engeller. Kişi, karşı tarafı kendi ön yargılarıyla değerlendirirse doğru iletişim ve empati kurma yeteneği yok olur. Bu durum, görevin gerektirdiği hukuki nezaket ve objektiflik ilkesine aykırıdır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, C ve D şıkları empatiyi destekleyen iletişim teknikleridir; E şıkkı ise sözsüz iletişimi anlamayı sağlar.

Bilinmesi gereken kural: Empati kurmak için önce yargılamayı ve ön yargıları zihinden silmek gerekir.