119. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Silah Bilgisi — 7. bölüm

5188 sayılı Özel Güvenlik Kanunu ve ilgili silah yönetmeliklerine göre, sürgü (kapak takımı) ateşleme mekanizmasını ve mermiyi namluya taşıyan kritik birimdir. İğne (B şıkkı), sürgünün bir parçası değildir; ateşleme mekanizmasının ayrı bir elemanı olan "ateşleme çekiç" veya "iğne" grubuna dahildir ve sürgü üzerinde bulunmaz.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Rampa, mermiyi namluya sokmak için sürgüde bulunan eğimli yüzeydir ve sürgü parçasıdır. C) Tırnak, sürgünün arkasında mermiyi tutan ve geri çekilmesini sağlayan parçadır. D) Arpacık, sürgünün üst kısmındaki nişangah veya kilitleme yüzeyidir. E) Gez, sürgünün namluya oturduğu ve kilitlendiği alt kısımdır.

Bilinmesi gereken kural: İğne, ateşleme mekanizmasının ayrı bir parçası olup sürgü takımı içinde yer almaz.

Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, silahın şarjörüne yerleştirilen ve mermiyi namluya iten parça "gerdel" olarak tanımlanır. Gerdel, şarjörün içindeki yay ve itici mekanizmanın bir parçasıdır; bu nedenle şarjör dışındaki diğer parçalar üzerinde bulunması teknik olarak imkansızdır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı kabza, B şıkkı namlu, C şıkkı sürgü ve D şıkkı tetik mekanizması, gerdelin fiziksel olarak yerleşmediği ve işlev göremediği kısımlardır.

Bilinmesi gereken kural: Gerdel, mermiyi namluya iletmek için şarjörün içinde yer alan itici parçadır.

Doğru cevap A) Tırnak'tır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve silahların teknik işleyişine göre, tabanca namlusundan kovanın dışarı atılması için tırnak (extractor) görev yapar. Tırnak, kovanı namludan geriye doğru çekip dışarı atar. Eğer kovan namluda kalıyorsa, bu parçanın kırık, esnemiş veya işlevini yapamamasından kaynaklanır.

Diğer şıkların yanlışlığı: İğne sadece kovanın kapağını yakar, arpacık kovanı namluya sokar, horoz tetik mekanizmasını tetikler, tetik ise ateşleme emrini verir; bunların arızası kovanın namluda kalmasına neden olmaz.

Bilinmesi gereken kural: Kovan namluda kalıyorsa, kovanı dışarı atan mekanizma olan tırnak arızalıdır.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler ile TCK ve PVSK hükümlerine göre, silah sınıflandırması; ateşli, ateşsiz, patlayıcı ve kimyasal silahları kapsar. "Elektronik silahlar" ise yasal mevzuatta tanımlanmış bir silah sınıfı değildir; elektronik cihazlar (örneğin taserlar) genellikle "ateşsiz silah" veya özel izinle kullanılan araçlar kapsamında değerlendirilir, ancak tek başına bir sınıflandırma başlığı değildir. Bu nedenle E şıkkı doğru cevaptır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı, 5188 sayılı Kanun'da belirtilen temel silah türüdür. B şıkkı, fiziksel güç veya mekanik etki yaratan silahları kapsar. C şıkkı, patlayıcı maddeler silah sınıflandırmasının bir parçasıdır. D şıkkı, kimyasal silahlar da yasal olarak tanımlanmış bir sınıflandırma grubudur.

Bilinmesi gereken kural: Yasal silah sınıflandırması sadece ateşli, ateşsiz, patlayıcı ve kimyasal türleri içerir; "elektronik silah" diye ayrı bir sınıf yoktur.

9 × 19 mm fişek ölçüsü, 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklerde belirtilen silah bilgisi kurallarına göre; 9 mm çekirdek çapını ve 19 mm kovan uzunluğunu ifade eder. Bu standart, 5188 sayılı Kanun'un silah ve mühimmat tanımlarına uygun olarak, fişeklerin namlu çapına ve kovan boyuna göre sınıflandırılmasını sağlar.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı ölçüleri ters çevirdiği için hatalıdır; C şıkkı toplam uzunluk ve namlu çapını karıştırdığı için yanlıştır; D şıkkı her iki değerin de kovan çapı olduğunu iddia ederek hatalıdır; E şıkkı ise ölçülerin ağırlık belirtmediğini görmezden geldiği için doğrudur.

Bilinmesi gereken kural: Fişek ölçülerinde ilk rakam her zaman çekirdek çapını, ikinci rakam ise kovan uzunluğunu gösterir.

Doğru cevap E) Horoz'tur. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler uyarınca, tabancanın ateşleme mekanizmasında horoz, kurulu vaziyetten kurtulup iğneye veya kapsüle çarparak ateşlemeyi sağlayan temel parçadır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: Tetik, ateşleme mekanizmasını tetikleyen bir kumanda parçasıdır; harbi, tabancanın ana gövdesidir; gerdel, kurma ve boşaltma işlevini üstlenen parçadır; hatve ise mermi kabının içindeki boşluktur.

Bilinmesi gereken kural: Tabancada ateşleme olayını doğrudan gerçekleştiren ve iğneye çarpan parça horozdur.

Doğru cevap E) Balistik'tir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler kapsamında, özel güvenlik görevlilerinin silah kullanımı ve olay yeri incelemeleri sırasında temel bilgi olarak edinmesi gereken konu, fişeklerin namludan çıkışından hedefe ulaşana kadar olan hareketlerini, etkileyen faktörleri ve hedef üzerindeki tahribatı inceleyen bilim dalıdır. Bu tanım, Balistik biliminin tam karşılığıdır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A) Etnoloji insan kültürlerini inceler; B) Antropoloji insan türünün biyolojik ve kültürel gelişimini araştırır; C) Arkeoloji geçmiş medeniyetlerin kalıntılarını inceler; D) Jeoloji ise yeryüzünün yapısını ve oluşumunu konu alır.

Bilinmesi gereken kural: Balistik, ateşli silahların fişeklerinin hareketini ve etkisini inceleyen, özel güvenlik görevlilerinin silahlı olaylarda delil toplamak için mutlaka bilmesi gereken temel silahlı bilgi alanıdır.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, ruhsatlı silah nakli sadece belgede belirtilen kişi tarafından yapılabilir. Bu nedenle C şıkkı, yetkili olmayan bir yakının silahı taşımasını öngördüğü için kesinlikle yanlıştır ve doğru cevaptır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: A şıkkı, nakil için zorunlu olan belgenin alınması gerektiğini doğru belirtir; B şıkkı, belgedeki güzergah ve sürenin zorunlu olduğunu doğru ifade eder; D şıkkı, silahın boş ve şarjörün ayrı olması gerektiğini doğru söyler; E şıkkı ise şarjörün ayrı konulması kuralını doğru aktarır.

Bilinmesi gereken kural: Silah nakli, sadece ruhsat sahibinin veya belgede açıkça belirtilen yetkili kişi tarafından, belgedeki kurallara tam uyularak yapılabilir.

Doğru cevap A (15)'tir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre, özel güvenlik izni verilen yerlerde güvenlik sorumlusu ataması yapılabilmesi için o yerde en az 15 özel güvenlik görevlisinin istihdam edilmesi zorunludur. Bu sayı, güvenlik sorumlusunun denetim yükümlülüklerini yerine getirebilmesi için belirlenen yasal asgari personel sayısını ifade eder.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: B, C, D ve E şıkları, yönetmelikte belirtilen 15 kişilik asgari personel sınırını karşılamadığı için veya bu sayıyı aşan ancak yasal zorunluluğu tam karşılamayan yanlış sayılar içerdiği için doğrudur.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik izni verilen yerlerde güvenlik sorumlusu atamak için o yerde en az 15 özel güvenlik görevlisinin bulunması yasal bir zorunluluktur.

Özel güvenlik görevlisi, kamu kurumu bünyesinde çalışırken kamu görevlisi statüsünde değerlendirilir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, kamu görevlilerine verilen disiplin cezalarına karşı itiraz yetkisi, idari işlemlerin yargı denetimini sağlayan İdare Mahkemelerine aittir. Bu nedenle doğru cevap B şıkkıdır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: A şıkkı iş hukuku uyuşmazlıklarına bakar; C şıkkı suç ve ceza davalarına; D şıkkı idari itiraz mercii olup yargı yolu değildir; E şıkkı ise idari itiraz aşamasıdır, yargı yoluna geçiş için mahkeme gerekir.

Bilinmesi gereken kural: Kamu görevlisi statüsündeki özel güvenlik görevlileri, disiplin cezalarına karşı doğrudan İdare Mahkemelerine başvurmalıdır.