121. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 8. bölüm

Doğru cevap C'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklerde belirtilen meslek etiği kuralları gereği, iş yerinde çalışanların sadece görevlerini yerine getirmek amacıyla ve resmi düzeyde iletişim kurduğu gruplar, temel olmayan (ikincil) grup olarak tanımlanır. Bu gruplar, üyeler arası duygusal bağ yerine, belirlenen amaç ve kurallar çerçevesinde işlevsel bir yapıya sahiptir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: A şıkkı duygusal ve kalıcı bağları ifade ederken, B şıkkı ortak değerleri vurgular; D şıkkı çatışma odaklıdır ve E şıkkı ise genel amaçlı grupları kapsar.

Bilinmesi gereken kural: İş yerinde sadece görev odaklı ve resmi iletişim kuran gruplar "temel olmayan (ikincil) grup"dur.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Kanun ve güvenlik eğitimlerinde belirlenen kurallara göre, şüpheli ile güvenli bir mesafe bırakılmadan (yaklaşık 1-1.5 metre) durmak, "Tehlike Bölgesi"nde bulunmaktır. Güvenlik görevlisi, şüphelinin saldırı mesafesini (Tehlike Bölgesi) aşmamalı ve tepki verebileceği güvenli bir mesafede kalmalıdır. Bu mesafeyi korumamak, anlık saldırı durumunda müdahale şansını ortadan kaldırır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Tepki bölgesi, saldırı anında müdahale edilebilecek alanı ifade eder ve doğru kavramdır. B) L pozisyonu, savunma ve manevra için doğru duruş şeklidir. C) Caydırıcılık, şüpheliyi suç işlemekten alıkoymayı amaçlayan temel görevdir. E) Tarafsızlık, görevin yürütülmesinde doğru bir tutumdur.

Bilinmesi gereken kural: Şüpheli ile güvenli bir mesafe (Tehlike Bölgesi dışı) korunmadan görüşme yapılmamalıdır.

Doğru cevap D'dir. Özel Güvenlik Meslek Bilgisi ve 5188 sayılı Kanun gereği temel duruşta vücut dik, dinç ve uyanık olmalıdır. Dizlerin belirgin şekilde bükülmesi (IV. madde) temel duruşun bir özelliği değildir; bu durum yorgunluk belirtisi veya savunmasız duruş olarak değerlendirilir. Diğer şıkların yanlışlığı: I. madde (45° açı) temel duruşta değil, şüpheliyle iletişim veya müdahale hazırlığında kullanılan özel duruşlardır; II. ve III. maddeler (eller serbest ve mesafe) temel duruşun doğru özellikleridir; V. madde (göz tarama) ise temel duruşun şartıdır.

Bilinmesi gereken kural: Temel duruşta vücut dik ve dengeli olmalı, dizler bükülmemelidir.

Doğru cevap C) Çatı düzeni'dir. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği uyarınca, özel güvenlik görevlileri kalabalık önünde veya saldırı durumunda kendi güvenliğini ve mevkiini korumak için "Çatı düzeni"ni kullanır. Bu düzen, görevlilerin omuz omuza durarak bir çatı oluşturması ve taş gibi nesnelere karşı üstten koruma sağlaması esasına dayanır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Kama düzeni, tek bir hedefe yönelik saldırı veya darbe için kullanılır. B) Hat düzeni, kalabalığı bir hat üzerinde tutmak veya itmek içindir. D) Çember düzeni, bir nesneyi veya kişiyi tamamen çevrelemek için kullanılır. E) Koruma düzeni ise belirli bir şahsı korumak için uygulanır.

Bilinmesi gereken kural: Kalabalık önünde taşlı saldırı durumunda özel güvenlik görevlileri, kendi güvenliğini ve mevkiini korumak amacıyla "Çatı düzeni"ni kullanmak zorundadır.

Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler, özel güvenlik görevlisinin toplumla uyumlu, hukuka saygılı ve işbirliği içinde çalışmasını öngörür. Toplumsal yaşam, bireyler arasındaki etkileşim ve ilişkiler üzerine kuruludur; bu nedenle "beraber yaşayan insanları etkilemeyen gerçek ilişkilerden oluşmak" toplumsal bağın temel özelliğiyle çelişir ve toplum tanımına uymaz.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: B şıkkı, toplumun ortak bir kültür ve uygarlık paylaştığını doğru ifade eder; C şıkkı, toplumun coğrafi bir birliktelik olduğunu belirtir; D şıkkı, toplumun tarihsel süreçte geliştiğini doğru tanımlar; E şıkkı ise toplumun ortak çıkarlar için işbirliği yaptığını doğru ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: Toplum, bireyler arasındaki etkileşim ve karşılıklı ilişki ile var olan, ortak değerler ve çıkarlar etrafında birleşen insan topluluğudur.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlisinin temel görevi can ve mal güvenliğini sağlamak, olayı kontrol altına almaktır. Panik anında kapıları kapatmak (C) veya kalabalığı zorla durdurmak (A) daha büyük bir kargaşaya ve yaralanmalara yol açar. Olay yerinden uzaklaşmak (B) veya hiç müdahale etmemek (E) görevi terk etmek anlamına gelir. Bu nedenle, öncelikle panik nedenini tespit edip, anons sistemiyle sakinleştirerek insanları güvenli çıkış yollarına yönlendirmek en doğru ve yasal davranıştır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı fiziksel zorlama ile daha büyük bir kargaşaya neden olur; B ve E şıkları görevi terk etmektir; C şıkkı ise insanları tıkanıklığa ve daha büyük bir can kaybına sürükler.

Bilinmesi gereken kural: Panik anında kapıları kapatmak yerine, anonsla sakinleştirerek güvenli çıkış yollarına yönlendirme yapılmalıdır.

Doğru cevap B) Kurallar aşamasıdır. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği gereği, bir güvenlik ekibinin görevi etkin bir şekilde yerine getirebilmesi için üyeler arası güven, belirlenen davranış normları ve uyumlu iş birliği şarttır. Soruda belirtilen "davranış normlarının belirlenmesi", "uyum içinde görev yapma" ve "grup kimliğinin güçlenmesi" gibi özellikler, grubun çatışma dönemini aşarak kurallarını oturttuğu Kurallar (Normlaşma) aşamasını tanımlar. Bu aşamada ekip, resmi prosedürlere sadık kalarak koordineli çalışır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Oluşum aşamasında üyeler henüz birbirini tanımakta ve belirsizlik vardır; C) Fırtına aşaması çatışma ve güç mücadelesi dönemidir; D) Performans aşaması tam olgunlaşma ve maksimum verim dönemidir; E) Dağılma aşaması ise görevin bitip grubun dağıldığı son evredir.

Bilinmesi gereken kural: Güvenlik ekibinde çatışmaların ardından belirlenen kurallar ve uyum, operasyonel başarının temelidir.

Doğru cevap B şıkkıdır. Özel güvenlik mevzuatı ve grup psikolojisi kurallarına göre, bir grubun oluşması ve işlevini sürdürebilmesi için üyelerin birbirini tanıması ve tanıması beklenir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklerde, güvenlik görevlilerinin görev yaparken ekip çalışması ve karşılıklı tanıma zorunluluğu vurgulanır. Üyelerin birbirini tanıması zorunluluğu olmamalıdır ifadesi, grupların temel yapısına aykırıdır; bu nedenle "değildir" sorusuna doğru cevaptır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı, grupların varlığı için ortak değerlerin olması gerekir; C şıkkı, gruplarda görev dağılımı ve rol belirleme zorunludur; D şıkkı, gruplar ortak menfaatler etrafında oluşur; E şıkkı ise grupların süreklilik arz eden ilişkilerle var olduğunu gösterir.

Bilinmesi gereken kural: Bir grubun sağlıklı çalışabilmesi için üyelerin birbirini tanıması ve tanıma zorunluluğu bulunması gerekir.

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlilerinin temel görevi can ve mal güvenliğinin korunmasıdır. Panik, bireylerin bir tehlikenin var olduğunu düşünmesi ve bunu gerçek bir tehdit olarak algılaması sonucu ortaya çıkan doğal bir psikolojik tepkidir. Yangın alarmı, tehlikenin varlığını gösteren bir uyarıdır; bu uyarının yanlış veya gerçek olduğu fark edilmese bile, "tehlike var" düşüncesi kalabalıkta panik yaratır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı panik oluşumunu engeller, B ve D şıkları kalabalığın kontrolünü sağlar, E şıkkı ise iletişim kopukluğunu önler.

Bilinmesi gereken kural: Panik, tehlikenin var olduğunun bireyler tarafından düşünülmesi ve algılanmasıyla tetiklenen, özel güvenlik görevlilerinin müdahale etmesi gereken bir durumdur.

Doğru cevap D) Çember düzenidir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, önemli kişilerin (burada hakemler) çevresini tamamen kuşatarak dışarıdan gelebilecek saldırıları engellemek ve onları korumak amacıyla oluşturulan bu düzen, "Çember düzeni" olarak adlandırılır. Hakemlerin soyunma odasından sahaya giriş-çıkışında, özel güvenlik görevlileri bir daire oluşturarak hedefin etrafını kapatır ve tek bir noktadan geçişini sağlar.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Hat düzeni, hedefin önünde veya arkasında tek bir çizgi oluşturarak koruma sağlar; B) Kama düzeni, hedefin önünde üçgen şeklinde ilerler; C) Çatı düzeni, hedefin üzerinde ve etrafında kubbe şeklinde koruma sağlar; E) Kademeli düzen ise hedefin etrafında birden fazla katman oluşturur.

Bilinmesi gereken kural: Önemli kişilerin çevresi tamamen kapatılarak dış tehditlerden korunması gereken durumlarda "Çember düzeni" uygulanır.