122. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 10. bölüm

Doğru cevap E şıkkıdır. Özel Güvenlik Görevlileri, 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca suçüstü halinde yakalama, kimlik sorma ve emanete alma yetkisine sahiptir. Ancak ifade alma yetkisi, sadece kolluk kuvvetlerine (Polis, Jandarma, Savcılık) aittir. Özel güvenlik görevlileri, suç işlendiğine dair bilgi veya şikayet alabilirler, ancak bunu resmi bir "ifade" olarak kayda geçiremezler; bu işlemi sadece yetkili kolluk birimi yapabilir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, doğal afet veya acil durum hâllerinde kanunen izin verilen müdahaleyi kapsar. B şıkkı, suçüstü hâlinde yakalama yetkisini ifade eder. C şıkkı, kimlik sorma yetkisi kanunla tanınmıştır. D şıkkı, şüpheli eşyayı veya silahı emanete alma yetkisini belirtir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri sadece bilgi toplayabilir, resmi ifade alma yetkisi sadece kolluk kuvvetlerine aittir.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre Özel Güvenlik Görevlileri, görevlerini sadece özel mülk sınırları içinde yürütür ve kanunla tanınmış özel kolluk yetkisine sahip değildirler. Özel kolluk statüsü, kamu görevlilerine ve belirli kanunlarla yetkilendirilmiş kurumlara (Belediye Zabıtası, Orman Muhafaza, Köy Bekçileri, Gümrük Muhafaza) aittir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A, B, C ve D şıkları, ilgili mevzuat hükümleri gereği özel kolluk olarak tanımlanmış ve yetkili kılınmış kurumlardır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, özel kolluk yetkisine sahip değildir ve sadece özel mülk sınırları içinde görev yaparlar.

Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca özel güvenlik görevlilerinin kimlik tespiti yapma yetkisi yoktur; bu yetki sadece genel kolluk birlerine aittir. Görevliler sadece kimlik sorma (D) ve zor kullanma (C) gibi sınırlı yetkileri kullanabilirler.

Diğer şıkların yanlışlığı: B şıkkı (Yakalama) yetkisi sadece genel kolluk ve özel güvenlik görevlilerinin belirli şartlarda kullanabileceği bir yetkidir; C şıkkı (Zor kullanma) görev süresince ve görev alanı içinde kanunla izin verilen bir durumdur; D şıkkı (Kimlik sorma) görevlilerin kimlik sorma yetkisi vardır; E şıkkı (Emanete alma) ise görevlilerin buldukları veya teslim alınan eşyaları emanete alma yetkisini ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri kimlik tespiti yapamaz, sadece kimlik sorma yetkisine sahiptir ve bu yetkiler sadece görevli oldukları alanlarda ve görev süresince geçerlidir.

Doğru cevap A) KAAN'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, Özel Güvenlik Görevlileri ile Genel Kolluk arasında kurulan iletişim ve koordinasyon mekanizması KAAN (Kolluk-Arşiv-İletişim-Arşiv) projesi kapsamında düzenlenir. Bu sistem, özel güvenlik görevlilerinin görev yerlerindeki olayları anlık olarak kolluk birimlerine bildirmesini ve koordineli hareket etmesini sağlar.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: ÖGNET özel güvenlik firmalarının kayıt ve denetim sistemidir; SEP Özel Güvenlik Eğitim Programıdır; ÖZGE özel güvenlik görevlilerinin kimlik ve sicil kayıtlarını tutan sistemdir; KADES ise sadece polislerin kullandığı mobil iletişim sistemidir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik ile kolluk arasındaki koordinasyon ve iletişim, KAAN projesi ile sağlanır.

5188 sayılı Kanun, özel güvenlik hizmetlerinin kamu güvenliğini tamamlayıcı nitelikte olduğunu ve bu hizmetlerin yerine getirilmesine ilişkin esas ve usulleri belirlemeyi kanunun temel amacı olarak tanımlar. Bu nedenle B şıkkı doğrudur.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı üniforma yönetmeliğine, C şıkkı sağlık şartlarına, D şıkkı ÖZGE sistemi yönetmeliğine ve E şıkkı görev alanı yönetmeliğine konu olan ayrı hususlardır; bunlar kanunun genel amacı değil, uygulama detaylarıdır.

Bilinmesi gereken kural: 5188 sayılı Kanun, özel güvenlik hizmetlerinin kamu güvenliğini tamamlayıcı olduğunu belirleyerek bu hizmetlerin nasıl yürütüleceğinin temel çerçevesini çizer.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, silahlı özel güvenlik görevlileri sadece Alışveriş merkezlerinde (E şıkkı) çalıştırılabilir. Kanun, eğitim kurumları, sağlık tesisleri, kumarhaneler ve içkili yerlerde silahlı görevlilerin istihdamını açıkça yasaklamıştır; bu alanlarda sadece silahsız personel görev alabilir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı eğitim kurumlarında silahlı görev yasaktır; B şıkkı sağlık tesislerinde silahlı görev yasaktır; C şıkkı talih oyunları işletmelerinde silahlı görev yasaktır; D şıkkı içkili yerlerde silahlı görev yasaktır.

Bilinmesi gereken kural: Silah taşıma izni, 5188 sayılı Kanun gereği sadece belirlenen belirli yerlerde (örneğin alışveriş merkezleri) geçerlidir; diğer tüm kamu ve özel alanlarda silahlı özel güvenlik çalıştırmak suç teşkil eder.

Doğru cevap A) ÖGNET'tir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, Özel Güvenlik Denetleme Başkanlığı, özel güvenlik görevlilerinin sicil, eğitim ve izin işlemlerini elektronik ortamda yürütmek amacıyla ÖGNET (Özel Güvenlik Bilgi Sistemi) adlı dijital projeyi hayata geçirmiştir. Bu sistem, sektördeki tüm verilerin merkezi olarak yönetilmesini sağlar.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: KADES, Emniyet Genel Müdürlüğüne bağlı kolluk personeli için kullanılan bir sistemdir; AVESİS, Adalet Bakanlığına ait bir bilgi sistemidir; EGEP ve ATS ise özel güvenlik mevzuatında yer almayan veya farklı kurumlara ait sistemlerdir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlilerinin sicil ve izin işlemleri, 5188 sayılı Kanun gereği ÖGNET üzerinden elektronik ortamda yürütülür.

5188 sayılı Kanun gereği, özel güvenlik görevlileri kamu görevlisi statüsünde değildir ve greve katılma hakları yoktur. Bu nedenle A şıkkı kanuna aykırıdır ve sorunun doğru cevabıdır.

Diğer şıklar neden yanlıştır? B şıkkı doğrudur; kanun, greve katılmayanlar hariç, lokavt dolayısıyla işten uzaklamayı yasaklar. C şıkkı doğrudur; görevleri sırasında işledikleri suçlarda kamu görevlisi gibi cezalandırılırlar. D şıkkı doğrudur; kanunda belirtilen hizmetler dışında başka bir işte çalıştırılamazlar. E şıkkı doğrudur; özel güvenlik görevlisine karşı suç işleyenler, kamu görevlisine karşı suç işlemiş gibi cezalandırılır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, görevleri sırasında kamu görevlisi gibi cezalandırılır ancak grev hakkı bulunmaz.

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca özel güvenlik görevlilerinin yetkileri sınırlıdır; soruşturma yürütmek, sadece genel kolluk kuvvetlerinin (Polis ve Jandarma) yetkisindedir. Özel güvenlik görevlisi, suç delillerini muhafaza edebilir (B şıkkı), tesisi güvenli tutabilir (A şıkkı), olay yerini koruyabilir (D şıkkı) ve şüpheliyi yetkili makamlara teslim edebilir (E şıkkı), ancak hiçbir şekilde resmi soruşturma başlatamaz veya yürütemez.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, D ve E şıkları, 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği'nde açıkça belirtilen yasal görev ve yetkilerdir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, suç işlenmesini önleyebilir ve delilleri koruyabilir ancak asla soruşturma yürütme yetkisine sahip değildir.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun uyarınca, kişi koruma hizmetleri verilebilmesi için il özel güvenlik komisyonundan özel izin alınması zorunludur; bu izin olmadan görev yapılamaz. Diğer şıklar (A, B, C, D) ise kanunda belirtilen ve komisyon onayı gerektirmeyen, sadece ilçe emniyet müdürlüğüne bildirim yapılan standart güvenlik hizmetleridir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve D şıkları komisyon kararı gerektirmeyen, sadece bildirim usulüyle yürütülen hizmetlerdir.

Bilinmesi gereken kural: Kişi koruma hizmeti, diğer güvenlik hizmetlerinden farklı olarak il özel güvenlik komisyonundan özel izin alınmadan asla verilemez.