86. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 8. bölüm

5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre, özel güvenlik görevlileri yaya koruma ve organizasyonlarında silahlarını teşhir edemezler. Bu durum, görevlilerin yetkilerini aşması ve kamu huzurunu bozması anlamına gelir; silah sadece zorunlu hallerde ve kanuni usullere uygun olarak kullanılabilir. Bu nedenle D şıkkı, yasak olan bir eylemi doğru bir husus gibi sunduğu için "dikkat edilmesi gereken hususlardan değildir" sorusunun doğru cevabıdır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı boşluk bırakmamak zorunluluğunu, B şıkkı 360 derece koruma gerekliliğini ve E şıkkı ise ekip ruhunun önemini doğru ifade eder. C şıkkı ise "daraltılmalıdır" ifadesiyle güvenliksiz bölgelerde korumanın azaltılmasını önererek hayati bir hataya düşer.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, yaya koruma görevlerinde silahlarını asla açıkta gösteremezler ve sadece kanunen tanımlanan zorunlu hallerde müdahale edebilirler.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, Özel Güvenlik Görevlisi (ÖGG) sadece görev alanı içinde ve görevlilerince belirlenen kurallara uygun olarak kimlik sorma, dedektörle arama ve X-ray taraması yapma yetkisine sahiptir; bu nedenle A şıkkı doğrudur. B şıkkı yanlıştır çünkü ÖGG'lerin eşyaları emanete alma yetkisi bulunmamaktadır. C şıkkı yanlıştır çünkü görev alanı dışında yakalama ve arama yapma yetkisi yoktur. D şıkkı yanlıştır çünkü makul şüphe olsa bile konutlara izinsiz girme yetkisi yoktur. E şıkkı yanlıştır çünkü ÖGG'lerin yakalama yetkisi sadece görev alanı içindeki tehlikeli durumlarda değil, genel olarak sadece 5188 sayılı Kanun ve PVSK'da belirtilen sınırlı hallerde geçerlidir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisinin yetkileri, görev alanı ve kanunla belirlenen sınırlar içinde kalmalıdır.

Doğru cevap D şıkkıdır. I. ifade doğrudur; 5188 sayılı Kanun ve Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu (PVSK) uyarınca genel kolluk (Polis, Jandarma, Sahil Güvenlik) ülke geneline yayılmıştır. II. ifade de doğrudur; PVSK m. 1'e göre polis, görev yeri ve zamanı ne olursa olsun, suçla karşılaştığında müdahale, delil toplama ve şüpheliyi yakalama yetkisine sahiptir. Ancak III. ifade yanlıştır; özel güvenlik görevlilerinin yetkisi sadece özel güvenlik bölgesi ve görev alanı ile sınırlıdır, genel kolluk gibi sınırsız yetkileri yoktur. Diğer şıklar (A, B, C, E) bu temel yetki farkını dikkate almadığı için hatalıdır.

Bilinmesi gereken kural: Genel kolluk ülke geneline yetkiliyken, özel güvenlik görevlilerinin yetkisi sadece görevlendirildikleri özel güvenlik bölgesi ile sınırlıdır.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca özel güvenlik görevlilerinin, genel kolluk birimlerine ait silahları emanete alma veya el koyma yetkisi bulunmamaktadır. Silahların teslimi ve kontrolü sadece yetkili kolluk birimlerine aittir; özel güvenlik görevlisi sadece görev alanına giren silahlı bir genel kolluk görevlisinin kimliğini kontrol edebilir, ancak silahını alıp emanete alamaz.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, suç bildirim yükümlülüğünü doğru ifade eder. B şıkkı, şüpheliyi kolluğa teslim etme yükümlülüğünü doğru belirtir. C şıkkı, sivil kıyafetli polisin kimlik kontrolü yapma zorunluluğunu doğru tanımlar. E şıkkı, suç önleme görevini doğru ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, genel kolluğun silahlarını emanete alamaz; sadece kimlik kontrolü yapabilir ve suçla ilgili durumu derhal kolluğa bildirmekle yükümlüdür.

Öncelikle sorunuzda metin karışıklığı ve yanlış yazılmış şıklar bulunmaktadır. Ancak sorunun asıl niyeti "Beşiktaş İlçe Sınırları içerisinde genel ve özel kolluk teşkilatlarının mülki amiri kimdir?" sorusudur.

• Doğru Şık (A - Kaymakam): 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu'na göre, ilçe sınırları içindeki tüm kolluk birimleri (Emniyet ve Jandarma dahil) mülki idare amirine bağlıdır. Beşiktaş gibi ilçelerde mülki idare amiri Kaymakam'dır. Kaymakam, o bölgedeki tüm güvenlik birimlerini koordine etme yetkisine sahiptir.

• Diğer Şıkların Yanlışlığı:
• B (Belediye Başkanı): Belediyelerin kolluk yetkisi yoktur, sadece belediye zabıtası sınırlı yetkiye sahiptir.
• C (Emniyet Müdürü): Emniyet Müdürü, Kaymakam'ın emri altında çalışan bir kolluk amiridir, mülki amir değildir.
• D (Jandarma Komutanı): Jandarma da Kaymakam'ın emri altındadır ve mülki amirlik makamı değildir.
• E (Ticaret Odası): Ticaret odalarının kolluk veya mülki idare yetkisi bulunmamaktadır.

• Bilinmesi gereken kural: İlçe sınırları içindeki tüm kolluk teşkilatlarının mülki idare amiri Kaymakam'dır.

Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve CMK'ya göre "suçüstü" hali, suçun işlenmekte olduğu, işlenmiş olduğu veya işlendiği anlaşılan delillerle failin hemen yakalandığı durumlardır. D şıkkındaki "polis merkezine giderek itiraf" durumu, failin suç işledikten sonra serbest kalarak kendiliğinden teslim olmasıdır; bu durumda suçüstü hali oluşmaz ve özel güvenlik görevlisinin yakalama yetkisi doğmaz. A şıkkı işlenmiş suç, B şıkkı işlenmekte olan suç, C şıkkı takip ve yakalama, E şıkkı ise delillerle yakalama gibi suçüstü hallerini tanımlar.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, suçüstü hali dışında yakalama yetkisine sahip değildir ve itiraf, suçüstü sayılmaz.

Sorunuzda metin ve şıklar arasında ciddi bir uyumsuzluk bulunmaktadır. Soru metni "X ışını" tanımını sorarken, şıklar ve 36. soru metni tamamen fiziki güvenlik tedbirlerini (turnike, metal dedektör) listelemektedir. Bu nedenle, sorunun asıl niyeti olan fiziki güvenlik tedbirleri üzerinden, 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler ışığında açıklama yapacağım.

Doğru cevap E şıkkıdır (Hiçbiri/Hiçbir 36. soru metni ile eşleşen). Çünkü X ışını cihazları ve metal dedektörleri, 5188 sayılı Kanun uyarınca fiziki güvenlik tedbirleri arasında sayılır; ancak soru metnindeki "Hiçbir" ifadesi veya şıkların uyumsuzluğu nedeniyle bu seçenek, diğer fiziki önlemlerle (duvar, tel örgü) aynı kategoride değerlendirildiğinde, sorunun hatalı kurgusu nedeniyle doğru cevap olarak işaretlenmiştir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve D şıkları, soru metnindeki "X ışını" tanımına uymayan veya fiziki güvenlik önlemleri listesine dahil olmayan yanlış tanımlardır.

Bilinmesi gereken kural: Fiziki güvenlik tedbirleri; duvar, tel örgü, turnike, metal dedektör ve X Ray cihazları gibi fiziksel engeller ve cihazları kapsar.

Doğru cevap A) Altın beşik'tir. 5188 sayılı Kanun ve İlkyardım Yönetmeliği gereği, bilinç açık ve iki ilkyardımcı bulunan kazazede, omurga yaralanması şüphesi veya bilinç kaybı riski taşıyan durumlarda en güvenli taşıma yöntemi olarak "Altın Beşik" tekniği uygulanır. Bu yöntem, kazazedenin vücudunu dengeli bir şekilde destekleyerek omurga hasarını önler ve taşımada stabilite sağlar.

Diğer şıklar neden yanlıştır: Sırtta taşıma (B) ve İtfaiyeci yöntemi (C) omurga yaralanması riski olan durumlarda sakıncalıdır; Kucakta taşıma (D) tek kişi için uygundur ve iki ilkyardımcı varsa gereksizdir; Sürükleme (E) ise acil durumlar dışında omurgayı zedeleme riski taşır.

Bilinmesi gereken kural: İki ilkyardımcı varsa ve omurga yaralanması şüphesi varsa, kazazedenin omurgasını korumak için mutlaka Altın Beşik tekniği kullanılmalıdır.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler ile Tıbbi İlk Yardım kuralları gereği, çıkık olan eklemi hiçbir şekilde yerine oturtmamak esastır. Bu işlem, sadece tıbbi personel tarafından yapılabilir. Özel güvenlik görevlisi, çıkığı yerine oturtmaya çalışarak sinir ve damar hasarını artırabilir, acıyı şiddetlendirebilir ve durumu daha da kötüleştirebilir. Bu nedenle görevli, sadece eklemi hareketsiz tutarak (atelleme) ve acil tıbbi yardım çağırarak müdahale etmelidir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A, B, C ve D şıkları, omuz, ayak bileği, kalça ve kol çıkıklarının özel güvenlik görevlisi tarafından yerine oturtulmasının yasak ve tehlikeli olduğunu gösterir.

Bilinmesi gereken kural: Çıkık olan eklemi asla yerine oturtma; sadece sabitleyip 112'yi ara.

Doğru cevap B) Gaz maskesi'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin kimyasal, biyolojik ve radyoaktif tehditlere karşı solunum ve ciltlerini korumak için kullanması gereken temel kişisel koruyucu donanım gaz maskesidir. Gaz maskesi, gözleri ve yüzü tamamen örterek solunum yollarını ve deriyi dış etkenlerden izole eder.

Diğer şıklar neden yanlış? A) Gaz süzgeci sadece maskenin değiştirilebilir parçasıdır, tek başına koruma sağlamaz. C) Kask ve D) Koruyucu başlık sadece başı düşen cisimlere karşı korur, yüzü ve solunumu korumaz. E) Gaz filtresi ise süzgecin bir parçası olup tek başına bir koruyucu donanım değildir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, kimyasal ve radyoaktif tehditlere karşı yüzü ve gözleri tamamen kapatan gaz maskesi kullanmak zorundadır.