87. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 4. bölüm

Doğru cevap C'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili ilk yardım yönetmeliklerine göre, hava yolu açıklığı sağlanırken en güvenli ve standart yöntem baş-çene pozisyonu verilmesidir. Bu pozisyon, dilin geriye düşerek hava yolunu kapatmasını engeller ve solunumun devamını sağlar.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: A şıkkı dilin geriye düşmesini önlemez ve yaralanma riski yaratır; B şıkkı dilin iğnelenmesi tıbben kesinlikle yasak ve tehlikelidir; D şıkkı koma pozisyonu solunum yolu açma yöntemi değil, bilinçsiz hastayı koruma yöntemidir; E şıkkı ise başı yana çevirmek solunum yolunu açmak için yetersiz ve yanlış bir uygulamadır.

Bilinmesi gereken kural: İlk yardımda hava yolu açmak için asla dil iğnelenmez veya zorla çekilmez; baş-çene pozisyonu uygulanmalıdır.

Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin ilk yardım görevi; öncelikle olay yerini ve yaralının güvenliğini sağlamak (Koruma), ardından yetkili mercilere durumu bildirmek (Bildirme), ve son olarak hayati tehlikeyi önlemek için müdahale etmek (Kurtarma) şeklinde sıralanır. Bu üçlü, TCK ve CMK hükümleri çerçevesinde görevlilerin yasal yükümlülüklerini de kapsar.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı "Tedavi"yi temel uygulama olarak sayar ki bu sadece sağlık personeline aittir; B şıkkı bildirmeyi atlayarak acil müdahaleyi ihmal eder; C şıkkı koruma adımını sona bırakarak güvenlik riskini artırır; E şıkkı ise "Önleme"yi ilk yardımın temel basamağı olarak yanlış tanımlar.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi ilk yardımda tedavi yapmaz, sadece koruma, bildirme ve kurtarma adımlarını uygular.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler gereği, Özel Güvenlik Görevlilerinin temel yaşam desteği (TYD) kapsamında yapması gerekenler; hava yolunun açılması, kalp masajı ve suni solunum gibi fiziksel hayati fonksiyonları destekleyen müdahalelerdir. Psikolojik yardım ise acil tıbbi müdahale kategorisinde yer almadığı için TYD dışındadır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A, B, C ve E şıkları, 5188 sayılı Kanun ve ilk yardım eğitim müfredatında belirtilen temel yaşam desteğinin fiziksel ve hayati kurtarma adımlarıdır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, ilk yardım sırasında sadece fiziksel hayati fonksiyonları korumaya yönelik müdahaleler yapar, psikolojik destek TYD kapsamına girmez.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, Özel Güvenlik Görevlisi (ÖGG) ilk yardım konusunda temel bilgi sahibi olmalıdır. Doğru cevap C şıkkıdır. Kişi hala yanıyorsa, yangını söndürmek için üzerini battaniye veya kalın bir bezle kapatıp yuvarlanmasını sağlamak en doğru müdahaledir. Bu yöntem, oksijen akışını keserek yangını söndürür ve deri hasarını azaltır.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A şıkkı, yanık merhemi sürmek ilk yardım uzmanı olmayan ÖGG'nin yapabileceği bir işlem değildir ve enfeksiyon riski oluşturur. B şıkkı, su toplamış yerleri patlatmak deri hasarını artırır ve enfeksiyon riskini doğurur. D şıkkı, yanık bölgelerini birlikte bandajlamak kan dolaşımını engeller ve iyileşmeyi geciktirir. E şıkkı, yanmış derileri kaldırmak ciddi enfeksiyon riski yaratır ve tıbbi olarak yasaktır.

Bilinmesi gereken kural: Yanan bir kişiye hemen battaniye ile örtüp yuvarlanmasını sağlamak, yangını söndürmenin en güvenli ve etkili ilk yardım yöntemidir.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili ilk yardım yönetmeliklerine göre, kırık tespitinde temel amaç yaralı bölgenin hareket etmesini engelleyerek kemik uçlarının etrafa zarar vermesini önlemektir. Bu nedenle yaralı bölge sabit tutulmalıdır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, kırığı normal şekline getirmeye çalışmak sinir ve damar hasarına yol açar; B şıkkı, görünen kemik parçalarını temizlemek enfeksiyon riskini artırır; C şıkkı, açık yaranın üzerinin kapatılmaması kanama ve enfeksiyonu önlemez; E şıkkı ise tespit yapılmadan hastaneye götürmek kırığın derinleşmesine neden olur.

Bilinmesi gereken kural: Kırık tespitinde öncelik, yaralı bölgenin hareket etmesini engelleyerek sabitlenmesidir.

Doğru cevap A) Rentek manevrası'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri ve Güvenlik Görevlileri Kanunu ile ilgili ilk yardım yönetmeliklerine göre, araç içindeki yaralıyı omuriliğine zarar vermeden ve acil bir tehlike varsa (örneğin yangın riski) çıkarmak için kullanılan tekniğe Rentek manevrası denir. Bu yöntem, yaralının omurgasını sabit tutarak güvenli bir şekilde dışarı çıkarılmasını sağlar.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: B şıkkı omurilik yaralanmalarında kesinlikle yasaktır; C şıkkı hava yolu tıkanıklığında uygulanır; D şıkkı omurilik yaralanması olmayan durumlarda kullanılır; E şıkkı ise omurilik koruması sağlamaz.

Bilinmesi gereken kural: Acil tehlike durumunda omurilik koruması sağlanarak yaralıyı çıkarmak için Rentek manevrası uygulanır.

Doğru cevap E şıkkı olan Afyondur. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler kapsamında, uyuşturucu maddeler bitkisel kökenli ve sentetik olarak ikiye ayrılır. Afyon, haşhaş bitkisinden elde edilen ve doğal kaynaklı uyuşturucu maddeler grubunda yer alan opiyum türevidir. Diğer şıklar ise tamamen yanlıştır: Sedatifler, Extacy, Solventler ve Amfetaminler kimyasal sentezle üretilen sentetik uyuşturucu veya uyarıcı maddelerdir.

Bilinmesi gereken kural: Uyuşturucu maddeler, bitkisel kökenli doğal olanlar (Afyon, esrar, koka) ve laboratuvar ortamında üretilen sentetik olanlar olarak sınıflandırılır.

Doğru cevap A şıkkıdır. Soru kökü "değildir" dediği için, eroin gibi uyuşturucuların vücuttaki etkilerinden olmayan durumu işaret etmemiz gerekir. 5188 sayılı Kanun ve TCK kapsamında uyuşturucu madde etkileri incelenirken, eroin merkezi sinir sistemini baskılayıcı (depresan) bir etki gösterir. Bu nedenle göz bebekleri küçülür (miosis), büyümaz. Diğer şıklar (B, C, D, E) eroin zehirlenmesinde görülen tipik belirtilerdir: dengesizlik, vücut ısısının düşmesi, iletişim bozukluğu ve nabız/basınç düşüklüğü.

Diğer şıkların yanlışlığı: B, C, D ve E şıkları eroin kullanımında görülen gerçek fizyolojik ve psikolojik etkilerdir.

Bilinmesi gereken kural: Eroin ve türevleri merkezi sinir sistemini baskılayarak göz bebeklerini küçültür, nabzı yavaşlatır ve vücut ısısını düşürür.

Doğru cevap A) Motivasyon'dur. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlisinin görevi etkin ve verimli yapabilmesi için işe karşı gösterdiği istek, çaba ve kararlılık motivasyon olarak tanımlanır. Meslek bilgisi açısından, görevlinin motivasyonu yüksek olmalı; aksi takdirde görevi eksik veya hatalı yerine getirme riski doğar.

Diğer şıklar neden yanlıştır: B) Sempati, birine karşı duyulan ilgi ve yakınlık hissidir, iş yapma isteği değildir. C) Dürtü, kontrolsüz ve ani bir içsel itkidir, planlı bir işe girişme isteği değildir. D) Empati, başkalarının duygularını anlama yeteneğidir, işe olan isteği ifade etmez. E) İçgüdü, öğrenilmemiş, doğuştan gelen ve kalıtsal davranış kalıplarını ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, görevini başarıyla yerine getirebilmek için mesleki motivasyonunu sürekli canlı tutmalıdır.

Doğru cevap D şıkkıdır. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) ve 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun çerçevesinde delillerin en temel özelliği, somut ve maddi olmasıdır. Deliller, olayı ispat edebilecek fiziksel veya hukuki varlıklar olmalıdır; soyut nesneler ise ispat gücü taşımadığı için delil niteliği kazanamaz.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, delillerin yasalara aykırı elde edilmemesi gerektiğini belirtir ki bu bir zorunluluktur. B ve E şıklarında, delillerin olayla doğrudan ilişkili ve olay içinde yer alması gerekir. C şıkkı ise delilin suçun unsurlarından birini teşkil etmesi gerektiğini ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: Delillerin geçerli olabilmesi için somut, kanuna uygun ve olayla doğrudan ilişkili olması şarttır.