87. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Silah Bilgisi — 2. bölüm

Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve Anayasa'nın 20. maddesi uyarınca, işyeri ve konut aramaları bireyin özel hayatının gizliliği hakkını doğrudan kısıtlayan en temel müdahaledir. Arama, kişinin mahremiyet alanına ve özel hayatına girmeyi amaçladığı için bu özgürlük en çok zedelenir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, arama doğrudan vücut bütünlüğüne değil, mahremiyete yöneliktir; B şıkkı, kişi hürriyeti genellikle tutuklama veya gözaltı ile ilgilidir; C şıkkı, hak arama hürriyeti yargı yoluna başvurma özgürlüğüdür; D şıkkı ise konut hakkı, aramanın yapıldığı yerin fiziki bütünlüğüdür, ancak aramanın asıl hukuki sonucu özel hayatın gizliliğinin ihlalidir.

Bilinmesi gereken kural: Arama işlemi, Anayasa ve 5188 sayılı Kanun gereği özel hayatın gizliliği hakkını en çok kısıtlayan müdahale türüdür.

Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun uyarınca, özel güvenlik görevlileri suç işlendikten sonra yakalanan şüpheliyi veya el konulan eşyayı derhal yetkili genel kolluğa (Polis veya Jandarma) teslim etmekle yükümlüdür. Özel güvenlik görevlilerinin yakalama ve el koyma yetkisi, sadece genel kolluk birimlerine devredilene kadar geçici ve sınırlıdır; nihai yetkili ve sorumluluk her zaman genel kollukta bulunur.

Diğer şıkların yanlışlığı: B şıkkı, doğrudan adliyeye teslim yetkisinin özel güvenlik görevlisinde olmadığını, bu işlemin genel kolluk tarafından yapılması gerektiğini gösterir; C şıkkı, komisyonların yakalananı teslim alma yetkisinin olmadığını belirtir; D şıkkı, eşyanın başka bir özel güvenlik birimine devredilemeyeceğini ifade eder; E şıkkı ise Valiliğin bu tür anlık operasyonel teslimatları almadığını gösterir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi yakaladığı kişiyi veya el koyduğu eşyayı, kendi inisiyatifiyle değil, doğrudan ve derhal yetkili genel kolluk birimine teslim etmek zorundadır.

Doğru cevap D) Yardım'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun uyarınca, özel güvenlik görevlileri yangın, deprem gibi acil durumlarda veya bir kimsenin hayatını kurtarmak amacıyla yetkili makamların izni olmadan da müdahale edebilir ve yardım görevi ifa edebilirler. Bu durum, görevlilerin temel insanlık görevi olan "yardım etme" yükümlülüğünü yansıtır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Adli görev, suçun işlenmesini önlemek veya yakalamakla sınırlıdır; B) İdari görev, idari birimlere bağlı olarak yürütülen hizmetleri kapsar; C) Önleyici görev, suç oluşmadan önce önlem almayı hedefler; E) Yargısal görev ise özel güvenlik görevlilerinin yetkisi dışındadır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, yetkili makamların izni olmadan da hayat kurtarma veya yangın gibi acil durumlarda "yardım" görevi kapsamında müdahale edebilirler.

Doğru cevap B) Eşkâl'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, şüpheli veya muhtemel kişilerin yüz hatlarını (alın, burun, çene vb.) detaylıca çizerek kimlik tespitine yardımcı olan resme Eşkâl denir. Bu yöntem, görgü tanıklarının sözlü anlatımlarını görsel bir kanıta dönüştürerek kolluk kuvvetlerinin arama ve yakalama çalışmalarını kolaylaştırır.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) İhbar, bir suçun veya tehlikenin yetkililere sözlü/yazılı bildirilmesidir. C) Bombalı paket, patlayıcı içeren tehlikeli bir nesnedir. D) Biyolojik tehdit, virüs veya bakterilerle ilgili bir risk durumudur. E) Devriye, görevlilerin belirli bir bölgeyi kontrol amaçlı gezmesidir.

Bilinmesi gereken kural: Eşkâl, tanık ifadelerine dayanarak şüphelinin yüz hatlarını çizerek kimlik tespitini sağlayan resmi bir resimdir.

5188 sayılı Özel Güvenlik Kanunu ve Emniyet Genel Müdürlüğü'nün ilgili yönetmeliklerine göre, emniyet birimlerinde eşkâl tanımları (fotoğraf ve biyometrik veriler) sadece suç işleme ihtimali yüksek olan veya tekrarlayan şüpheliler için tutulur. Trafik kural ihlali, genellikle basit bir idari para cezası veya trafik suçudur; bu suçluların kimlik bilgileri ve eşkâlleri, 5271 sayılı CMK ve ilgili yönetmelikler gereği standart eşkâl dosyasına alınmaz.

Diğer şıkların yanlışlığı: Adam öldürme, gasp, kapkaç ve çete oluşturma suçları, TCK ve ilgili kanunlar uyarınca "ağır suç" veya "tekrar eden suç" niteliği taşıdığı için eşkâl tanımları zorunludur.

Bilinmesi gereken kural: Eşkâl tanımları, sadece ağır veya tekrarlayan suçlarda değil, trafik gibi basit idari suçlarda da tutulmaz.

Doğru cevap D) Rapor'dur. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlisi görevi sırasında meydana gelen olayları, müdahalelerini ve sonuçlarını yazılı olarak üst makamlara bildirmekle yükümlüdür. Bu bildirim türü, olayın detaylarını, alınan önlemleri ve sonuçları resmi bir dille anlatan Rapor'dur.

Diğer şıklar neden yanlış? A) Mektup, resmi görev bildiriminde kullanılan yasal bir belge türü değildir. B) Tutanak, genellikle suç unsuru taşıyan veya delil niteliği taşıyan olaylarda tutulur. C) Çizelge, olay anlatımı yerine verilerin tablo halinde sunulması içindir. E) Dilekçe, bir istekte bulunmak veya talep sunmak için hazırlanan belgedir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, görev süresince meydana gelen her türlü olayı ve müdahaleyi üstlerine Rapor ile yazılı olarak bildirmelidir.

Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklerde, özel güvenlik görevlilerinin görev yaparken düzenleyebileceği tutanak türleri; tespit, ihbar, suçüstü ve müracaat tutanağı olarak belirtilmiştir. "Devriye tutanağı" ise kanunlarda yer almayan, resmi bir tutanak türü değildir; devriye görevi genellikle defter veya raporla kaydedilir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve D şıkları, görevlilerin yasal olarak düzenleyebileceği geçerli tutanak türleridir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, kanunda açıkça belirtilen tespit, ihbar, suçüstü ve müracaat tutanaklarını düzenleyebilir; devriye tutanağı gibi kanunda olmayan belgeler hazırlayamaz.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, Özel Güvenlik Görevlisi (ÖGG) sadece fiziksel önlemler ve elektronik izleme sistemleri kullanabilir. X-Ray cihazları, 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklerde ÖGG'ye yetki olarak tanınmamıştır; bu cihazların kullanımı sadece polis ve jandarma gibi kolluk kuvvetlerine aittir. Dolayısıyla çevre güvenliğini sağlamak amacıyla X-Ray cihazı kullanılması yasal değildir.

Diğer şıkların yanlışlığı: B şıkkı (CCTV), C şıkkı (Tel örgü), D şıkkı (Duvar) ve E şıkkı (Demir parmaklık), 5188 sayılı Kanun ve yönetmelikler kapsamında ÖGG'lerin kurabileceği veya kullanabileceği yasal fiziksel ve elektronik güvenlik önlemleridir.

Bilinmesi gereken kural: Özel Güvenlik Görevlileri, X-Ray cihazı gibi tarama cihazlarını kullanma yetkisine sahip değildir; bu yetki sadece kolluk kuvvetlerine aittir.

Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler uyarınca, tutanaklar resmi ve hukuki geçerlilik kazanmak için standart bir yazım düzenine tabidir. Bu düzen, belgenin ne amaçla hazırlandığını belirten başlık ile başlar; ardından olayın nasıl başladığını anlatan giriş, detayların yer aldığı gelişme ve olayın özetlendiği sonuç bölümleri sırasıyla gelir. En sonda ise belgenin hukuki geçerliliği için tarih ve imza yer alır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı başlığı girişten sonra koyarak resmi akışı bozar; C şıkkı başlığı eksik bırakarak belgenin kimliğini tanımlamaz; D şıkkı "özet" ve imza sırasını hatalı düzenler; E şıkkı ise tarih ve imza gibi zorunlu unsurları atlar.

Bilinmesi gereken kural: Her tutanak, hukuki geçerlilik kazanmak için başlık, içerik bölümleri, tarih ve imza sırasını eksiksiz ve doğru sırada içermelidir.

6136 sayılı Kanun'un 10. maddesi, ruhsatlı silahların mahkeme salonları, eğitim kurumları, akıl hastaneleri ve duruşma salonları gibi belirli yerlerde taşınmasını yasaklar. Bu nedenle A, C, D ve E şıkları yasaklı alanlardır. Ancak kanun, "Umuma Açık Alanlar"ı genel bir yasak listesinde saymamıştır; ruhsatlı silah taşıma izni olanlar, kanunla yasaklanmamışsa ve güvenlik görevlisi gibi özel durumlar hariç, umuma açık alanlarda taşıma hakkına sahip olabilirler. Bu yüzden B şıkkı yasaklı yerler arasında yer almaz.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, C, D ve E şıkları kanunla açıkça yasaklanan yerlerdir.

Bilinmesi gereken kural: 6136 sayılı Kanun, silah taşımayı mahkeme, okul ve akıl hastaneleri gibi belirli yerlerde kesinlikle yasaklar; ancak "umuma açık alanlar" genel yasak listesinde yer almadığı için bu şık doğru cevaptır.