89. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Silah Bilgisi — 1. bölüm

Doğru cevap E) Ateşleme tertibatı'dır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler ile TCK ve CMK hükümleri çerçevesinde, ateşli silahların çalışması için gerekli olan mekanik ve kimyasal süreçlerin tamamı "ateşleme tertibatı" olarak tanımlanır. Bu sistem, tetik mekanizması aracılığıyla iğnenin kapsüle vurarak barutu ateşlemesini sağlar; silahın temel işlevini yerine getiren kritik bileşendir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: A şıkkı sadece fişeklerin namluya alınmasını, B şıkkı mermiye yol verip doğrultmayı, C şıkkı kullanılan kovanların dışarı atılmasını, D şıkkı ise silahın kazara ateş almasını önlemeyi ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: Ateşleme tertibatı, iğne ve kapsül mekanizmasıyla barutun ateşlenmesini sağlayan ve silahın çalışmasını başlatan temel sistemdir.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve silah güvenliği yönetmeliği gereği, ateş alma mekanizması; tetik, kapaç, iğne ve kapsül gibi parçalardan oluşur. Tırnak, bu mekanizmanın bir parçası olmadığı için kırılması silahın ateş almasını engellemez.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) İğne kırık olursa kapsüle vuramaz ve ateşleme gerçekleşmez. B) Tetik arızalı olursa tetik mekanizması çalışmaz. C) Barut yetersiz veya nemli olursa patlama enerjisi oluşmaz. D) Kapsül arızalı olursa ateşleme başlatıcı maddesi patlatamaz.

Bilinmesi gereken kural: Silahın ateş almasını engelleyenler sadece mekanik ve kimyasal parçalar olup, tırnak gibi dış faktörler bu süreçte rol oynamaz.

6136 sayılı Kanun'un 10. maddesi, ateşli silah taşınmasını yasakladığı yerler arasında eğitim kurumları, hastanelerin psikiyatri bölümleri, spor karşılaşmaları ve TBMM binalarını açıkça saymıştır. Bu nedenle A, C, D ve E şıkları yasaklı alanlardır. Kanun, bu yasakların istisnası olarak karayollarını belirtir; ancak taşıma izni olanlar için bu yollar, silah taşınabilecek tek meşru alan olarak kabul edilir. Özel Güvenlik Görevlileri, görevleri gereği 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik uyarınca, karayollarında görev yaparken ve gerekli izinleri haiz olduklarında silah taşıma hakkına sahiptirler. Diğer şıklar ise kanunen kesin olarak yasaklıdır ve istisna getirilmemiştir.

Bilinmesi gereken kural: 6136 sayılı Kanun, ateşli silah taşınmasını yasakladığı yerler arasında karayollarını hariç tutarak, izinli özel güvenlik görevlilerinin bu alanlarda silah taşımasına izin vermiştir.

Doğru cevap B) Set'tir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili silah eğitim yönetmeliklerine göre, ateşli silahlarda namlu içerisindeki düz çıkıntılara set, yivlere ise yiv adı verilir. Setler, mermiyi namlu içinde dengeli bir şekilde ilerletmesini sağlar ve mermiyi döndürerek namlu dışına çıkmasını engeller.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Yiv, namlu içindeki eğri çıkıntılardır; C) Çap, namlunun iç çap ölçüsüdür; D) Hazne, mermi konulan bölümdür; E) Rayyür ise namlu dışındaki bir parça değildir.

Bilinmesi gereken kural: Namlu içindeki düz çıkıntılara set, eğri çıkıntılara ise yiv denir.

Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler ile silahların teknik özelliklerini düzenleyen mevzuata göre, mermi çekirdeğinin atış mesafesini belirleyen temel faktörler; çekirdeğin ağırlığı (B), hava yoğunluğu (C), hava ısısı (D) ve rüzgâr (E) gibi dış çevre ve mermi özellikleridir. Horozun darbe gücü (A), sadece kılıfı ateşleyip mermiyi namludan çıkaran mekanik bir tetikleyicidir; mermi namludan çıktıktan sonraki uçuş mesafesini veya menzilini doğrudan etkilemez.

Diğer şıkların yanlışlığı: B şıkkı, ağırlık atış menzilini ve yörüngesini belirleyen temel fiziksel bir faktördür. C şıkkı, hava yoğunluğu sürtünmeyi değiştirerek menzili etkiler. D şıkkı, hava ısısı hava yoğunluğunu ve mermi hızını değiştirir. E şıkkı, rüzgâr mermi yörüngesini saptırarak etkili mesafeyi kısaltır.

Bilinmesi gereken kural: Mermi menzili, namludan çıktıktan sonraki uçuş süresince dış çevre ve mermi özelliklerine bağlıdır; horozun darbe gücü ise sadece ateşleme anındaki mekanik bir işlevdir.

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve silah teknik bilgilerine göre, ateşleme iğnesi namlu içinde değil, kılıf (silah gövdesi) içinde yer alan bir parçadır; namlu sadece fişek yuvası ve mermi yolunu oluşturur. Diğer şıkların yanlış olma nedeni: A) Fişek rampası, mermiyi namluya sokmak için namlu içindeki kanaldır. B) Dirsekli kurs, namlu içindeki mermiye dönüşüm sağlayan kısımdır. D) Yiv ve E) Set, namlu içindeki mermiyi döndürmek için tasarlanmış kanallardır.

Bilinmesi gereken kural: Ateşleme iğnesi namlu parçası değil, kılıf içindeki ateşleme mekanizmasının bir parçasıdır.

5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, silahın dolduruş yapmaması (fişek yatağına girmemesi) genellikle mekanik arızalar veya dış etkenlerden kaynaklanır. B şıkkı, iğne veya yay kırılması durumunda silahın "ateş etmemesine" neden olur; ancak bu durum fişek yatağına fişek girmesini engellemez. Bu nedenle, soruda "engel olan faktörlerden biri değildir" dendiği için doğru cevap B'dir.

Diğer şıklar neden yanlış? A) Fişek yatağı kirliyse fişek yatağa giremez. C) Şarjör oturmazsa fişek yatağa ulaşamaz. D) Şarjör ağzı arızalıysa fişek dışarı çıkamaz. E) Fişek çapı farklıysa yatağa girmez.

Bilinmesi gereken kural: İğne veya yay arızası silahın ateş etmesini engellerken, fişek yatağı kirliği veya şarjör arızaları fişeklerin dolduruş yapmasını (yatağa girmesini) engeller.

5188 sayılı Kanun uyarınca, özel güvenlik görevlisine silah bulundurma ve taşıma yetkisi, İl Özel Güvenlik Komisyonu tarafından değerlendirilip karara bağlanır ve bu karar Vali tarafından onaylanarak yürürlüğe girer. Bu nedenle C şıkkı doğrudur.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Emniyet Genel Müdürlüğü sadece denetim ve koordinasyon yapar, yetki vermez. B) İl Emniyet Müdürlüğü komisyonun sekreterliğini yapar ama nihai yetkili değildir. D) Bölge polis merkezlerinin bu konuda karar verme yetkisi yoktur. E) Kurumlar sadece talep oluşturur, yetkiyi onaylama yetkisi yoktur.

Bilinmesi gereken kural: Silah taşıma yetkisi, İl Özel Güvenlik Komisyonu kararı ve Vali onayı ile kesinleşir.

Doğru cevap C'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Kanunu ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlilerinin taşıyabileceği tabancalar (MP-5, CZ-75, Kırıkkale, Yavuz 16) modern standartlarda emniyet mekanizmasına sahip olmalıdır. Ancak toplu tabanca, tarihsel ve teknik yapısı gereği genellikle dışarıdan kilitlenmiş bir emniyet sistemi barındırmaz; tetiğe basıldığında kilit mekanizması devreye girmez ve ateşleme riski yüksektir. Bu nedenle özel güvenlikte kullanımı yasaklanmış veya emniyet sistemi olmayan tek seçenek budur.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, D ve E şıkları, modern üretimi nedeniyle standart emniyet mekanizmalarına sahiptir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, emniyet sistemi bulunmayan veya yetersiz olan toplu tabancaları yasaklı olarak kabul edilen silahlardan sayar.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Kanun ve silah yönetmeliklerine göre, tabancaların güvenliğini sağlayan mekanik sistemler; tetik, horoz ve şarjör gibi ateşleme mekanizmasını veya mühimmatı kontrol eden parçalardır. "Gez emniyeti" ise tabanca üzerinde bulunan bir emniyet sistemi değil, nişan alma mesafesini ayarlayan optik bir parçadır ve bu bağlamda bir emniyet mekanizması olarak tanımlanmaz.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A, B, C ve E şıkları, tabancanın yanlışlıkla ateş almasını veya mühimmatın boş kalmasını engelleyen standart mekanik emniyet sistemleridir.

Bilinmesi gereken kural: Tabancanın emniyet sistemleri ateşleme mekanizmasını veya mühimmatı kontrol ederken, gez nişangahı sadece hedefi görmeyi sağlayan bir optik parçadır.