90. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 17. bölüm

Doğru cevap E) Çatışma'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler çerçevesinde, farklı grupların çıkarlarını sağlamak amacıyla birbirlerini zayıflatma veya devre dışı bırakma amacıyla yürütülen bilinçli mücadele, sosyolojik ve hukuki literatürde çatışma olarak tanımlanır. Özel güvenlik görevlileri, bu tür durumları önlemek veya yönetmek için görevlendirilir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A) Sosyal davranış, çatışmayı değil genel etkileşimi ifade eder; B) Yarışma, kurallı bir rekabeti anlatır; C) Rekabet, kurallı bir mücadele iken çatışma daha şiddetli ve yıkıcıdır; D) Basit saldırı ise hukuki bir terim değil, eylemin niteliğini tanımlamaz.

Bilinmesi gereken kural: Çatışma, çıkar çatışması nedeniyle gruplar arasında ortaya çıkan ve devre dışı bırakma amacı taşıyan bilinçli mücadeledir.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlilerinin görevini yaparken insan onuruna saygılı olması, şiddet kullanmaması ve asla hakaret etmemesi zorunludur. Hakaret etmek, görevin gereği olan "mesleki davranış kurallarına" aykırıdır ve görevlilerin yetkisini aşar.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B ve C şıkları görevin gereği olan iletişim ve profesyonellik ilkeleridir; E şığı ise görevlinin sakin kalmasını sağlayan temel bir kuraldır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, görevini yerine getirirken asla hakaret etmemeli, sadece kanunla verilen yetkiler çerçevesinde profesyonel ve diyalog odaklı müdahale etmelidir.

Doğru cevap C) Çember düzenidir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, yasadışı toplumsal olaylarda güvenlik görevlileri, şüphelileri veya katılımcıları dışarıdan gelen müdahalelere karşı korumak ve çevrelemek amacıyla çember düzenini kullanır. Bu düzen, grubu tamamen kuşatarak kaçış yollarını kapatır ve kontrolü sağlar.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Çatı düzeni, kalabalığı dağıtmak veya itmek için kullanılır, çevirmek için değil. B) Kama düzeni, hedefe doğrudan müdahale ve baskı uygulamak amacıyla kullanılır. D) Yürüyüş düzeni, hareket halindeyken veya eskortlukta tercih edilir. E) Hat düzeni, kalabalığı engellemek veya durdurmak için oluşturulan doğrusal bir bariyerdir.

Bilinmesi gereken kural: Yasadışı olaylarda şüphelileri veya kalabalığı tamamen kuşatıp kontrol altına almak için "Çember düzeni" kullanılır.

Toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme yetkisi, 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ile 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu'na göre Vali'ye aittir. Kanun hükümlerine göre, toplanma yerleri ve güzergâhlar, kamu düzenini sağlamak amacıyla Vali tarafından belirlenir ve onaylanır. Bu yetki, yerel yönetimlerin veya diğer makamların tek başına karar veremeyeceği, merkezi idareye ait bir yetkidir.

Diğer şıklar neden yanlıştır: Belediye Başkanı sadece yerel idare sınırlarında sınırlı yetkiye sahiptir; Hâkim ve Savcı yargı mercii olarak doğrudan güzergâh belirleme yetkisine sahip değildir; Emniyet Müdürü ise sadece güvenlik tedbirlerini uygular, karar verici makam değildir.

Bilinmesi gereken kural: Toplantı ve gösteri yürüyüşlerinin yeri ve güzergâhı, 2911 sayılı Kanun uyarınca kesin olarak Vali tarafından belirlenir.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlileri elle arama yapma yetkisini sadece spor müsabakaları gibi genel kolluğun gözetim ve denetiminde bulunan özel güvenlikli alanlarda kullanabilirler. Spor müsabakaları, kalabalık ve güvenlik riski taşıyan yerler olduğu için kanunla bu istisnai yetki tanınmıştır.

Diğer şıklar neden yanlış: Parklar, köprüler, müzeler ve siteler, özel güvenlik görevlisinin kanunen elle arama yapma yetkisine sahip olmadığı genel alanlardır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, spor müsabakaları hariç olmak üzere, genel kolluk gözetim ve denetiminde bile olsa elle arama yapma yetkisine sahip değildirler.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler gereği, göz yaşartıcı gaz maruz kalmasında ilk yardımın temel amacı tahrişin giderilmesidir. C şıkkı yanlıştır çünkü gaz bulaşan bölgeye krem veya merhem sürmek, kimyasal maddenin ciltte hapsolmasına ve emiliminin artmasına neden olur; bu durum yaralanmayı derinleştirir. Yönetmelik, etkilenen bölgenin bol su ve temiz suyla yıkanmasını emreder.

Diğer şıklar doğrudur: A şıkkı gazın yayılmasını önler, B şıkkı temizleme işlemini doğru tanımlar, D şıkkı panik yönetimini sağlar, E şıkkı ise lensin tahrişi artırma riskini ortadan kaldırır.

Bilinmesi gereken kural: Gaz maruz kalmasında asla krem sürülmemeli, bölge bol suyla yıkanmalıdır.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklerde koruma türleri; yakın koruma, özel koruma, konut/işyeri koruma ve çağrı üzerine koruma olarak tanımlanmıştır. "Uzak koruma" ise mevzuatta yer alan yasal bir koruma türü değildir; özel güvenlik görevlilerinin görev tanımı, koruma yapılacak kişi veya yerin fiziksel yakınlığına göre belirlenir, mesafe bazlı bir "uzak koruma" kategorisi bulunmaz.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, C, D ve E şıkları, 5188 sayılı Kanun ve yönetmeliklerde açıkça belirtilen yasal koruma türleridir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik mevzuatında yasal koruma türleri sadece yakınlık, özel, konut/işyeri ve çağrı üzerine koruma olarak sınırlıdır.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve koruma teknikleri gereği, saldırı yönüne (Saat 9) zıt ve 90 derece sapma yapan istikamete (Saat 3) hareket edilmelidir. Bu, korunan kişinin saldırı hattından en hızlı şekilde uzaklaşmasını sağlar.

Diğer şıklar neden yanlıştır: A şıkkı (Saat 12) saldırı yönüne 90 derece sapma yapar ancak 3 numaraya göre daha az etkilidir; C şıkkı (Saat 9) doğrudan saldırı yönüne gitmek anlamına gelir; D şıkkı (Saat 6) saldırı yönünün tam zıttıdır ve kaçış mesafesi uzundur; E şıkkı (Saat 2) ise 45 derece sapma yaparak korunanı tehlikeye yakın tutar.

Bilinmesi gereken kural: Saldırı anında korunanı, saldırı yönüne dik ve zıt olmayan, en güvenli ve hızlı çıkış açısı olan 90 derecelik sapma yönüne (Saat 9 ise Saat 3) sevk etmelisiniz.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre, tek araçlı koruma düzeninde araçta sadece koruma görevlisi bulunur. Önemli kişi (B) ve eşi (D) korunan kişidir, koruma amiri (A) ise genellikle takip araçta veya komuta merkezinde bulunur. Trafik görevlisi (E) ise özel güvenlik görevlisinin yetkisi dışındadır. Bu düzenleme, araç içi güvenlik ve manevra kabiliyetini maksimize etmek amacıyla kanunla belirlenmiştir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Koruma amiri, tek araçlı düzende araçta değil, takip biriminde veya komuta merkezinde bulunur. B) Önemli kişi, korunan kişi olduğu için araçta bulunur ancak soru "araçta bulunan koruma unsuru"nu sormaktadır. D) Önemli kişinin eşi, koruma görevlisi değildir ve araçta sadece korunan kişi olarak yer alır. E) Trafik görevlisi, özel güvenlik görevlisinin yetkisi dışındaki kamu görevlisidir.

Bilinmesi gereken kural: Tek araçlı koruma düzeninde araçta sadece koruma görevlisi bulunur, diğer tüm personel ve korunan kişi ayrı araçlarda veya farklı konumlarda yer alır.

Doğru cevap E'dir. Suikast planlamasında "Buluşma", hedefin yakalanması veya etkileşimi için kullanılan bir yöntem olabilir ancak suikastın temel ve bilinen safhaları arasında yer almaz. 5188 sayılı Kanun ve güvenlik prosedürleri gereği, suikastın standart safhaları; hedef seçimi (A), hedef istihbaratı (B), saldırının planlanması (D) ve eylem sonrası kaçış (C) şeklinde sıralanır. Bu safhalar, suçun işleniş mantığını oluştururken "buluşma" bu süreçte ayrı bir safha olarak tanımlanmamıştır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı suikastın ilk aşamasıdır, B şıkkı hedefin özelliklerini belirlemek için gereklidir, C şıkkı eylem sonrası kaçış planını ifade eder ve D şıkkı eylemin detaylarını hazırlar.

Bilinmesi gereken kural: Suikastın temel safhaları hedef seçimi, istihbarat, planlama ve kaçıştan oluşur; buluşma bu safhalardan biri değildir.