Soru 1 · 2021/90 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi iletişimi etkileyen fiziksel özelliklerden değildir?
- A)Isı
- B)Işık
- C)İnsan sayısı
- D)Samimiyet
- E)Gürültü
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D'dir. İletişimi etkileyen fiziksel özellikler; ısı, ışık, gürültü ve ortamda bulunan insan sayısı gibi dışsal ve algılanabilir çevresel faktörlerdir. Bu faktörler 5188 sayılı Kanun kapsamında görevin yürütüldüğü ortamın güvenliğini doğrudan etkiler. Samimiyet ise iletişimdeki duygusal ve psikolojik bir unsurdur; fiziksel bir özellik değil, iletişimin kalitesini belirleyen bir niteliktir.
Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve E şıkları, iletişimi doğrudan etkileyen fiziksel çevre faktörleri olduğu için sorunun "değildir" sorusuna uymaz.
Bilinmesi gereken kural: İletişimi etkileyen fiziksel faktörler dış çevre koşullarıyken, samimiyet duygusal bir unsurdur ve fiziksel özellikler arasında yer almaz.
Soru 2 · 2021/90 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Toplum ve insan davranışları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A)Yiyecek-içecek, barınma ve güvenlik ihtiyaçları insanlar arasında sosyal etkileşimine yol açmıştır
- B)İnsan davranışları birbirinin tıpatıp aynısı değildir
- C)Toplumsal yaşamda insan davranışlarını etkileyen ve birbirleriyle ilişkilerini düzenleyen hukuk, din, ahlak, örf ve gelenek gibi çok sayıda toplumsal davranış kuralları mevcuttur
- D)Toplumsal davranış kurallarının tümü toplumsal düzeni sağlamayı hedef edinir
- E)İnsanlar birbirlerinden veya toplumdan olumlu ya da olumsuz olarak etkilenmezler
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler, özel güvenlik görevlisinin toplumla etkileşim içinde çalıştığını ve insan davranışlarını anlamasının temel gerekliliğini vurgular. İnsanlar doğaları gereği birbirlerinden ve toplumdan sürekli olarak etkilenirler; bu etkileşim olumlu veya olumsuz olabilir. E şıkkı, bu temel sosyolojik ve psikolojik gerçeği reddettiği için yanlıştır.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, temel ihtiyaçların sosyal etkileşimi tetiklediğini doğru belirtir. B şıkkı, bireysel farklılıkların varlığını doğru ifade eder. C şıkkı, hukuk ve ahlak gibi düzenleyici kuralların mevcudiyetini doğru tanımlar. D şıkkı, bu kuralların toplumsal düzen hedefini doğru vurgular.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, bireylerin toplumdan ve birbirlerinden sürekli etkilendiğini kabul ederek davranışlarını analiz etmelidir.
Soru 3 · 2021/90 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Kolektif davranış içinde hareket edenlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A)Bireylerin etkileşimi çok yüksektir
- B)Çoğunlukla bireyler inisiyatiflerini kaybederler
- C)Kolektif davranışla hareket eden birey eylem aşamasında içinde bulunduğu gruptan etkilenmez
- D)Bireylerin heyecan ve huzursuzlukları artar
- E)Bireyler eylem aşamasında aynı söz ve duyguyla hareket eden bir vücut haline gelir
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C şıkkıdır çünkü 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği'ne göre, kolektif davranışta bireyler grup baskısı ve heyecanla tamamen etkilenir; bu nedenle "etkilenmez" ifadesi yanlıştır. A şıkkı doğrudur; kolektif davranışta bireyler arası etkileşim çok yüksektir. B şıkkı doğrudur; bireyler genellikle inisiyatiflerini kaybedip kitleye uyar. D şıkkı doğrudur; kalabalıkta heyecan ve huzursuzluk artar. E şıkkı doğrudur; bireyler tek bir vücut gibi aynı duygu ve sözle hareket eder.
Bilinmesi gereken kural: Kolektif davranışta bireyler, kitle baskısı ve duygusal bulaşma nedeniyle grup tarafından tamamen etkilenir ve inisiyatiflerini kaybeder.
Soru 4 · 2021/90 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
“Harput Mahallesinde yaşayan 15 yaşındaki Fethi Ahmet, mahallede gerçekleştirilen bir eyleme çevredekilerin ısrarı üzerine katılır. Eylem esnasında kalabalığın içerisinde fark edilmeyeceğini ve tanınmayacağını düşünerek normal şartlarda yapmayacağı bir hareketi yapar ve kalabalıktaki bazı kişilerin de yaptığı gibi kendisinin de okuduğu okulun camlarını taş atarak kırar.” olaydaki Fethi Ahmet’in bu davranışı kalabalık psikolojisi özelliklerinden hangisi ile ifade edilir?
- A)Duygusallık
- B)İrade zayıflığı
- C)Anonimlik
- D)Telkine açık olma
- E)Tepkisellik
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C) Anonimlik'tir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve genel hukuk ilkeleri gereği, kalabalık içinde bireylerin kimliklerinin gizlendiği (anonim) durumlarda, sorumluluk duygusu azalır ve normalde yapmayacakları eylemleri gerçekleştirirler. Fethi Ahmet'in "fark edilmeyeceğini ve tanınmayacağını düşünerek" hareket etmesi, kimliğin gizlenmesinin yarattığı bu özgürlük hissiyle açıklanır.
Diğer şıkların yanlışlığı: A) Duygusallık, olayın temel motivasyonu olan kimlik gizliliği değil, duygusal durumudur. B) İrade zayıflığı, dış baskıdan ziyade içsel kontrol kaybını ifade eder. D) Telkine açık olma, başkalarının etkisiyle hareket etmeyi anlatır. E) Tepkisellik ise uyarılara verilen ani ve dürtüsel tepkilerdir.
Bilinmesi gereken kural: Kalabalık psikolojisinde bireyler kimliklerini gizleyebildikleri (anonim) durumlarda, sorumluluk duygusundan uzaklaşarak normalde yapmayacakları eylemleri gerçekleştirebilirler.
Soru 5 · 2021/90 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Kare, Baklava ve “V” düzenleri en az kaç kişilik koruma organizasyonları ile düzenlenir?
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E (5)'tir. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Yönetmelik hükümlerine göre, kare, baklava ve "V" gibi koruma düzenleri, hedefin etrafını tamamen sarabilmek ve güvenli bir alan oluşturabilmek için en az 5 kişilik bir koruma birimi gerektirir. Bu sayı, koruma görevlilerinin birbirlerini destekleyebileceği ve çevreyi tam kapsayabileceği minimum personel sayısını ifade eder.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: 1, 2, 3 ve 4 kişilik gruplar, bu özel düzenlerde gerekli olan çevreleme ve derinlik korumasını sağlayamaz.
Bilinmesi gereken kural: Kare, baklava ve V düzenleri gibi ileri düzey koruma taktikleri, en az 5 kişilik bir ekip ile uygulanabilir.
Soru 6 · 2021/90 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Kızılay Meydanında yapılan kanunsuz bir toplantıyı dağıtmak için güvenlik görevlilerince göz yaşartıcı gaz kullanılmıştır. Gaza maruz kalan kişilerde genel olarak aşağıda sayılan belirtilerden hangisi görülmez?
- A)Kalıcı sağırlığa neden olur
- B)Gözleri yaşartır ve gözyaşına bağlı olarak bulanık görme yaşanır
- C)Göz, burun, boğaz ve ciltte yanma ve batma etkisi oluşur
- D)Öksürük ve mide bulantısı yapar
- E)Baş dönmesi, sersemleme ve geçici olarak koordinasyon bozukluğuna sebep olur
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlileri sadece kanunla yetkili kılınan durumlarda ve orantılı güç kullanarak müdahale eder. Göz yaşartıcı gazlar, kalıcı hasar (kalıcı sağırlık) yaratmayacak şekilde tasarlanmış, geçici ve geri dönüşümlü etkiler bırakması amaçlanan araçlardır. Bu nedenle kalıcı sağırlık, gazın beklenen veya izin verilen bir etkisi değildir; bu durum aşırı güç kullanımı veya yanlış uygulama anlamına gelir.
Diğer şıkların yanlışlığı: B, C, D ve E şıkları, göz yaşartıcı gazların tıbbi ve fizyolojik olarak bilinen, geçici ve normal etki alanlarını doğru şekilde tanımladığı için doğrudur.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, göz yaşartıcı gaz gibi araçları sadece geçici ve geri dönüşümlü etkiler bırakacak şekilde, kanunla belirlenen orantılı güç ilkelerine uygun olarak kullanmalıdır.
Soru 7 · 2021/90 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Olayların içinde ani karar veren, topluluk içinde statü elde etmek için öne çıkarak eylemi başlatan ve devam ettiren kişilere verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Atılganlar
- B)Etkilenenler
- C)İhtiyatlılar
- D)Seyirciler
- E)Karşı eylemciler
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A) Atılganlar'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler ile toplumsal olaylarda güvenlik ilkeleri gereği, kalabalık içinde eylemi başlatan, ani karar veren ve statü elde etmek için öne çıkan kişiler "atılgan" olarak tanımlanır. Özel güvenlik görevlileri, bu kişileri öncelikle tespit edip müdahale etmelidir.
Diğer şıkların yanlışlığı: B şıkkı, başlatıcı değil eylemi takip edenleri ifade eder; C şıkkı, eyleme katılmayan veya dikkatli davrananları tanımlar; D şıkkı, olaya sadece izleyici olarak bakanları kapsar; E şıkkı ise karşı grupla çatışanları ifade eder.
Bilinmesi gereken kural: Kalabalık içinde eylemi başlatan ve sürdüren "atılganlar", özel güvenlik görevlilerinin müdahale önceliğindeki birinci grup kişidir.
Soru 8 · 2021/90 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Bir toplantı ve gösteri yürüyüşünde, kendi fikrine zıt görüşlü toplulukların içerisine karışarak, onları eylem yaptırmaya ve suç işlemeye zorlayan, sonra buna mukabil kendi örgütünün misilleme yapmasını haklı gösterecek uygun bir ortam hazırlayan kişi tipi aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Provokatör
- B)Atılgan
- C)İhtiyatlı
- D)Önder
- E)Ajan provokatör
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E) Ajan provokatör'dür. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, görevlilerin görevi sırasında kamu düzenini bozan, şiddet eylemlerini kışkırtan veya suç işlettirmeye çalışan kişileri tespit etme ve bildirme yükümlülüğü vardır. Soruda tanımlanan; zıt görüşlülere karışıp eylem yaptırmaya zorlayan, ardından misilleme için ortam hazırlayan kişi, 5188 sayılı Kanun'un ruhuna ve TCK'daki "provokasyon" suç unsurlarına uygun olarak, devlet veya örgüt adına hareket eden ajan provokatör tipidir.
Diğer şıklar neden yanlış? A) Provokatör: Genellikle bağımsız veya örgütsüz olarak kışkırtma yapan kişidir, ajanlık kimliği yoktur. B) Atılgan: Risk alabilen, cesur kişilik yapısını ifade eder, suç işlettirme niyeti taşımaz. C) İhtiyatlı: Dikkatli ve tedbirli davranan kişidir, eylem kışkırtmaz. D) Önder: Bir grubu yöneten liderdir, doğrudan provokasyon yapma niyeti zorunlu değildir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, kamu düzenini bozma niyetiyle kışkırtma yapan ve arkasında bir örgüt veya ajanlık ilişkisi olan provokatörleri derhal yetkili makamlara bildirmelidir.
Soru 9 · 2021/90 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aralarında herhangi bir bağ bulunmayan, otobüs durakları, alışveriş merkezleri, sinema önleri gibi yerlerde birbirlerinden haberleri olmadan bekleyen kalabalıklara verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Tesadüfi kalabalık
- B)Saldırgan kalabalık
- C)İlgiye dayalı kalabalık
- D)Anlamlı kalabalık
- E)Seyirci kalabalık
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A) Tesadüfi kalabalık'tır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler kapsamında, birbirleriyle hiçbir bağ kurmadan, rastgele bir yerde ve zamanda toplanan, aralarında ortak bir amaç veya duygu bulunmayan kalabalık türü "tesadüfi kalabalık" olarak tanımlanır. Özel güvenlik görevlileri, bu tür kalabalıkların aniden "saldırgan" veya "ilgiye dayalı" kalabalığa dönüşme riskine karşı dikkatli olmalıdır.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: B şıkkı, eylem planı olan ve şiddet içeren kalabalık türüdür; C şıkkı, ortak bir ilgi nesnesi etrafında toplanan kalabalıktır; D şıkkı, belirli bir amaç veya hedef doğrultusunda organize edilmiş kalabalıktır; E şıkkı ise bir gösteriyi veya etkinliği izlemek için bir araya gelen kalabalıktır.
Bilinmesi gereken kural: Aralarında hiçbir bağ bulunmayan ve rastgele toplanan kalabalık türü, özel güvenlik mevzuatında "tesadüfi kalabalık" olarak adlandırılır.
Soru 10 · 2021/90 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Güvenlik görevlilerinin bir grubu ikiye bölmek amacıyla kullanıldığı toplu düzen hangisidir?
- A)Kama
- B)Çember
- C)Hat
- D)Çatı
- E)Birerli kol
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A) Kama'dır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, güvenlik görevlilerinin bir grubu ikiye bölmek, çevrelemek veya hedefe doğrudan müdahale etmek amacıyla kullanılması gereken temel toplu düzen "Kama"dır. Bu düzen, görevlilerin iki kanat halinde ilerleyip kalabalığı ikiye ayırmasını sağlar.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: Çember, grubu tamamen çevrelemek ve sıkıştırmak için kullanılır; Hat, engelleme veya durdurma amacıyla düz bir çizgi oluşturur; Çatı, kalabalığın üstüne çıkıp kontrolü sağlamak için kullanılır; Birerli kol ise tek tek yürüyüş veya eskortluk için düzenlenir.
Bilinmesi gereken kural: Bir grubu ikiye bölmek ve kontrol altına almak amacıyla kullanılan temel toplu düzen "Kama"dır.