92. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 14. bölüm

Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler ile Polis Vazife ve Salahiyetleri Kanunu'na göre, toplu olaylarda kullanılan standart düzenler; Çember, Kama, Hat ve Çatı düzenidir. "Sıkışık düzen" ise mevzuatta tanımlanmış veya kabul görmüş bir toplu müdahale taktiği değildir; bu ifade, güvenlik görevlilerinin birbirine çok yakın durduğu durumu betimleyen genel bir tabir olsa da resmi bir düzen adı değildir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, C, D ve E şıkları, 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklerde belirtilen, toplu olaylarda kullanılan resmi ve geçerli müdahale düzenleridir.

Bilinmesi gereken kural: Toplu olaylarda sadece kanun ve yönetmeliklerde tanımlanan resmi düzenler (Çember, Kama, Hat, Çatı) kullanılabilir; "Sıkışık düzen" gibi resmi olmayan terimler kullanılmaz.

Doğru cevap C'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre, trafik kazası sonucu oluşan kalabalık, önceden planlanmış bir amaç taşımadığı ve eylem planı bulunmadığı için "organize olmayan" niteliktedir. Ayrıca bu kalabalık, eylem yapma niyeti veya eylem eylemi göstermediği için "pasif" olarak tanımlanır. Özel güvenlik görevlileri, bu tür kalabalıklarda öncelikle durumu izlemeli ve gerekirse yetkili makamlara bildirmelidir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A ve D şıkları, kalabalığın eylem yapma niyeti taşımadığı için "aktif" olması yanlıştır; B şığı, kalabalığın önceden planlanmış bir amaç taşımadığı için "organize" olması hatasıdır; E şığı ise kalabalığın saldırgan bir eylem sergilemediği için bu tanıma uymaz.

Bilinmesi gereken kural: Trafik kazası gibi beklenmedik bir olaydan kaynaklanan ve eylem planı olmayan kalabalıklar, "organize olmayan pasif kalabalık" olarak değerlendirilir.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Kanun ve örgüt yönetimi ilkelerine göre, çatışmaların temel nedenleri iletişim kopukluğu, çıkar çatışmaları, algı ve kişilik farklılıkları gibi psikolojik ve yapısal faktörlerdir. Fiziki farklılıklar ise örgüt içi çatışmaların genel ve doğrudan bir nedeni olarak kabul edilmez; bu durum, diğer şıklarda belirtilen psikolojik veya yapısal sorunların bir sonucu olarak ortaya çıkabilir ancak tek başına çatışma nedeni değildir.

Diğer şıkların yanlış olma nedeni: A, C, D ve E şıkları, 5188 sayılı Kanun kapsamında örgüt dinamikleri ve insan kaynakları yönetimi açısından çatışmanın temel ve yaygın nedenleridir.

Bilinmesi gereken kural: Örgütlerdeki çatışmaların temelinde fiziksel özellikler değil, iletişim, algı, kişilik ve çıkar farklılıkları yatar.

Doğru cevap A şıkkıdır. Sosyolojik çatışma, bireyler veya gruplar arasındaki dışa vurulan zıtlaşma ve anlaşmazlık durumudur. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklerde özel güvenlik görevlilerinin görev tanımı gereği, çatışma sadece gruplar arası ilişkilerde (E), örgütlerde (D) veya terfi gibi çıkar çatışmalarında (B ve C) ortaya çıkar. Ancak bireyin iç dünyasındaki zıt duygular (A), sosyolojik değil psikolojik bir çatışmadır; bu durum dışa vurulmadığı için sosyolojik çatışma kategorisine girmez.

Diğer şıkların yanlışlığı: B ve C şıkları çıkar çatışması olduğu için sosyolojik çatışma örneğidir; D ve E şıkları ise gruplar arası veya örgütsel çatışma alanlarıdır.

Bilinmesi gereken kural: Sosyolojik çatışma, bireyin iç dünyasındaki zıt duygular değil, gruplar veya bireyler arasındaki dışa vurulan anlaşmazlıklardır.

Doğru cevap D) Hat düzenidir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, güvenlik görevlileri kalabalığı geriye itmek, belirli bir bölgeden çıkarmak veya iki grubu ayırmak gibi fiziksel müdahale gerektiren durumlarda, en etkili ve kontrollü yöntem Hat düzenidir. Bu düzen, görevlilerin omuz omuza veya yakın mesafede sıralanarak sürekli bir bariyer oluşturmasını sağlar; böylece topluluğu geriye itme veya bölgeyi kapatma görevi yasal yetkiler çerçevesinde yerine getirilir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: Çatı düzeni çatışma anında savunma için, çember düzeni bir noktayı çevrelemek için, kama düzeni bir grubu yarmak veya ilerlemek için, yürüyüş kol düzeni ise hareket halindeyken koruma amaçlı kullanılır.

Bilinmesi gereken kural: Kalabalığı geriye itme, bölge kapatma veya grupları ayırma görevlerinde yasal olarak öncelikle Hat düzeni uygulanmalıdır.

Doğru cevap C'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler uyarınca, refakat korumasında koruma personeli, tehdit anında korunanı en hızlı şekilde müdahale edip dışarı çıkarabilmek ve saldırıyı engellemek için korunanın sağ veya sol arkasında konumlanır. Bu pozisyon, korumacının hem gözetim alanını genişletmesini hem de korunanı bedeniyle korumasını sağlar.

Diğer şıklar neden yanlış? A) Önünde durmak, korumacının görüş alanını daraltır ve korunanı doğrudan tehditlere maruz bırakır. B) Arkasında durmak, korunanın hareketlerini ve çevresini görememesine neden olur. D) Sağında durmak, korumacının sol tarafını ve korunanın sol tarafını korumasız bırakır. E) Solunda durmak, korumacının sağ tarafını ve korunanın sağ tarafını korumasız bırakır.

Bilinmesi gereken kural: Refakat korumasında personel, korunanın sağ veya sol arkasında durarak hem hareket özgürlüğü tanır hem de anlık saldırılara karşı en etkili koruma sağlar.

Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun, özel güvenlik görevlilerine belirli şartlar ve prosedürler çerçevesinde silah taşıma ve kullanma yetkisini doğrudan tanıyan temel mevzuattır. Kanun'un ilgili maddeleri, görevlinin bu yetkiyi sadece görevi gereği ve zorunlu hallerde kullanabileceğini belirtir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: A şıkkı sadece polislerin yetkilerini düzenler; C şıkkı il idaresi ve belediye teşkilatlarını kapsar; D şıkkı silahların ruhsatlandırma usullerini belirler; E şıkkı ise terörle mücadelede kullanılan özel yetkileri düzenler.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisine silah kullanma yetkisini veren tek ve özel kanun 5188 sayılı Kanun'dur.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, koruma yöntemi tehdit seviyesine göre belirlenir. Tehdit seviyesi en alt düzeydeyse, hedefin hareket kabiliyeti kısıtlanmamalı ve gereksiz maliyet oluşmamalıdır; bu durumda D) Tek araçla koruma en uygun ve orantılı yöntemdir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A, B, C ve E şıkları, tehdit seviyesi düşükken gereksiz konvoy veya çoklu araç kullanımıyla hedefin hareket özgürlüğünü kısıtlar ve orantısız güvenlik sağlar.

Bilinmesi gereken kural: Tehdit seviyesi düşükse, hedefin hareket özgürlüğünü kısıtlamayan en az araçla (tek araçla) koruma yapılmalıdır.

5188 sayılı Kanun'un 6. maddesinde belirtilen "genel kolluk", 5901 sayılı İçişleri Bakanlığı Teşkilat Kanunu ve 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyetleri Kanunu'na göre; kamu düzenini sağlamakla görevli olan Polis, Jandarma ve Sahil Güvenlik birimleridir. Özel güvenlik personeli, bu birimlerin emirlerini yerine getirmekle yükümlüdür.

Diğer şıklar neden yanlış? A) Çarşı ve Mahalle Bekçileri, genel kolluk değil, belediye kolluğuna bağlı yardımcı elemanlardır. C) Belediye Kolluğu, yerel yönetimlere bağlı özel kolluk birimidir, genel kolluk değildir. D) Özel Güvenlik, kanunen özel kolluk statüsündedir, genel kolluk değildir. E) Askeri birlikler, savaş ve savunma amaçlıdır; barış zamanı genel kolluk görevi yapmaz.

Bilinmesi gereken kural: Genel kolluk sadece Polis, Jandarma ve Sahil Güvenlik'tir; özel güvenlik bunların emirlerini yerine getirmekle yükümlüdür.

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'a göre özel güvenlik hizmetleri, kamu güvenliğini tamamlayıcı niteliktedir. Özel güvenlik görevlileri, Genel Kolluk Teşkilatı (Polis, Jandarma, Sahil Güvenlik) dışındadır ve onlara bağlı değildir; sadece kolluk görevlilerinin denetiminde ve işbirliği içinde çalışırlar.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, özel güvenlikçilerin Genel Kolluk Teşkilatı üyesi olmadığını, B şıkkı ve D şıkkı, onların kolluk gücüne bağlı olmadığını ve bağımsız kolluk teşkilatı olmadığını, E şıkkı ise Milli Savunma Bakanlığı ile hiçbir bağlarının bulunmadığını gösterir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik, kamu güvenliğini tamamlayıcı nitelikte olup, kolluk teşkilatı değildir ve hiçbir kolluk birimine bağlı değildir.