94. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 10. bölüm

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve CMK'ya göre Özel Güvenlik Görevlilerinin (ÖGG) yetkisi sadece suçun önlenmesi, delillerin korunması ve kolluğa haber vermektir. Soruşturma, delilleri toplamak ve faili yakalamak sadece genel kolluk kuvvetlerinin (polis, jandarma) yetkisindedir. İsmail'in soruşturma yapması yetki aşımıdır ve suçtur.

Diğer şıklar neden yanlış? A) Olaya el koymak, delillerin kaybolmasını önlemek için kanunen zorunludur. B) Genel kolluğa haber vermek, ÖGG'nin en temel ve acil yükümlülüğüdür. D) Olay yerini korumak, delillerin bozulmasını engellemek için gereklidir. E) Suç aletini muhafaza altına almak, delil zincirini korumak için şarttır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri suçla mücadelede sadece "delil koruyucu ve kolluğa haber veren" konumundadır; soruşturma ve yakalama yetkisi sadece genel kollukta bulunur.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, kamu kurumlarında çalışan özel güvenlik görevlilerinin tek tip üniforma giymesi, onların toplum nezdindeki saygınlık, güvenilirlik ve görünürlüklerini artırmayı hedefler. Bu düzenleme, görevlinin kuruma ve mesleğe olan aidiyet duygusunu güçlendirerek, halkın güvenini kazanmasını sağlar.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Amaç maliyet düşürmek değil, kurumsal kimlik ve güven oluşturmaktır. C) Genel kollukla benzerlik sağlamak değil, özel güvenlik kimliğini netleştirmek esastır. D) Renk kargaşasını önlemek sadece estetik bir detaydır, asıl amaç güvenliğidir. E) Silahlı/silahsız ayrımı üniforma ile değil, yetki belgesi ve silah ruhsatı ile yapılır.

Bilinmesi gereken kural: Tek tip üniforma, özel güvenlik görevlisinin kamu otoritesine olan bağlılığını ve toplum nezdindeki güvenilirliğini pekiştiren yasal bir zorunluluktur.

5188 sayılı Kanun uyarınca, Anayasal düzene karşı suçlar, özel hayatın gizliliği, cinsel dokunulmazlık ve uyuşturucu suçları işleyenler özel güvenlik görevlisi olamaz. Bu nedenle doğru cevap E şıkkıdır.

Diğer şıkların yanlış olma nedeni: A, B, C ve D şıkları, kanunda belirtilen tüm suç türlerini kapsamadığı için eksik ve dolayısıyla hatalıdır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi olabilmek için, Anayasal düzene, özel hayata, cinsel dokunulmazlığa ve uyuşturucu suçlarına karşı işlenen suçlardan dolayı soruşturma veya kovuşturma bulunmamalıdır.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun uyarınca, özel güvenlik görevlileri yetkilerini yalnızca görev süresi içinde, belirtilen görev alanında ve kimlik kartlarını görünür şekilde taşıdıkları takdirde kullanabilirler. Bu hüküm, yetkilerin sınırsız ve rastgele değil, sadece kanunla belirlenen zaman ve mekân sınırları içinde geçerli olduğunu net bir şekilde ifade eder.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı üniformanın tek başına yetkili kılma şartı olmadığını, B şıkkı kimlik kartının tek başına yeterli olmadığını, C şıkkı görev süresinin mekân sınırlamasını içermediğini ve E şıkkı genel kolluğun bulunmamasının özel güvenlik görevlisine yetki vermediğini belirtir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi yetkisini sadece görev süresi, görev alanı ve kimlik kartı görünür şekilde olmak şartıyla kullanabilir.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre, sivil kıyafetle görevlendirme yetkisi doğrudan İl Özel Güvenlik Komisyonu'na aittir. Komisyon, görevin niteliği ve işyerinin özellikleri dikkate alınarak gerekli görülen hallerde bu izni verir; bu yetki Vali, Kaymakam veya Emniyet Müdürü gibi tek bir kişiye ait değildir. Şirket yöneticisi ise sadece komisyon onayıyla sivil kıyafetli personeli görevlendirebilir, kendi başına karar veremez.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, C ve D şıkları yetkili makam değil, komisyonun bir parçasıdır; E şığı ise sadece uygulama yetkisine sahiptir.

Bilinmesi gereken kural: Sivil kıyafetle görevlendirme izni, 5188 sayılı Kanun uyarınca sadece İl Özel Güvenlik Komisyonu tarafından verilebilir.

Doğru cevap C) 2004'tür. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun, 1981 tarihli 2945 sayılı kanunu yürürlükten kaldırarak 2004 yılında yürürlüğe girmiştir. Bu kanun, özel güvenlik hizmetlerinin düzenlenmesi, görevlilerin yetki ve sorumlulukları ile mesleki yeterlilik şartlarını belirleyen temel mevzuattır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: 2000, 2002, 2006 ve 2008 yılları 5188 sayılı kanunun kabul ve yürürlük tarihleriyle uyuşmamaktadır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik hizmetlerinin temelini oluşturan 5188 sayılı Kanun 2004 yılında yürürlüğe girmiş ve 2945 sayılı eski kanunu geçersiz kılmıştır.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre, özel güvenlik görevlisinin yetkileri sınırlıdır ve suç teşkil eden eşyayı emanete alsa bile, bu eşyayı Genel Kolluğa teslim etme zorunluluğu vardır. Özel güvenlik görevlisi, suçun delillerini korumak ve yasal süreçlerin işleyebilmesi için eşyayı derhal polise veya jandarmaya devretmelidir; bu işlemi kendi başına veya işverene teslim ederek tamamlayamaz.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B ve D şıkları yetkili olmadığı için eşyayı teslim edemez; C şıkkı ise suç delili olan eşyanın yakına teslimini yasaklar.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, suç teşkil eden eşyayı sadece Genel Kolluğa teslim edebilir.

5188 sayılı Kanun uyarınca, özel güvenlik kimlik kartını başkasına kullandırmak veya başkasına kullandırmak suretiyle kullanmak suç teşkil eder. Bu suçun cezası, kanunun 3. fıkrasında açıkça belirtilmiştir: Kişiye idari para cezası verilir, kimlik kartı valilikçe iptal edilir ve bir daha özel güvenlik alanında çalışamaz. Bu nedenle doğru cevap D şıkkıdır.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A şıkkı, görevden uzaklaştırma gibi daha hafif bir idari yaptırımı içerir ve suçun niteliğine uymaz. B şıkkı, belirli bir süreyle yasaklama öngörürken kanun bir daha çalışamama cezası öngörmektedir. C şıkkı, hapis veya adli para cezası öngören maddeler genellikle TCK veya CMK'daki suçlar içindir, bu özel durum idari yaptırımdır. E şıkkı, tekrar eğitim almayı öngörerek kanundaki kesin yasaklama hükmünü ihlal eder.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik kimlik kartını başkasına kullandırmak, kimlik iptali ve ömür boyu çalışma yasağı getiren ağır bir idari suçtur.

Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre, Özel Güvenlik Görevlisi, yangın, deprem, sel gibi can ve mal güvenliği için acil durum yaratan hallerde veya imdat istendiğinde, görev alanındaki konuta izinsiz girebilir. Bu durumlar, "acil hal" kapsamında değerlendirilir ve görevin gereği olarak müdahaleyi zorunlu kılar. Ancak "gürültü yapılması", 5188 sayılı Kanun'da belirtilen acil haller arasında yer almadığı için, görevlinin bu gerekçeyle bir konuta izinsiz girmesi yasal değildir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve E şıkları, 5188 sayılı Kanun'da açıkça sayılan ve konuta girme hakkı doğuran acil hallerdir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, sadece yangın, deprem, sel gibi acil hallerde veya imdat istendiğinde konuta izinsiz girebilir; gürültü gibi basit ihlallerde bu yetki yoktur.

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'na göre, özel güvenlik görevlileri sadece açık alanlarda ve güvenlik amaçlı olarak görüntü alabilir; bir kişinin el bagajının içini görüntülemek, kişinin mahremiyet hakkını ihlal eden ve kanunen yasaklanan bir müdahaledir.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A şıkkı, hırsızlık gibi suçların önlenmesi ve delil toplanması için yasal bir amaçtır. B ve D şıklar, giriş-çıkış noktalarının kontrolü ve izlenmesi kanunla izin verilen temel güvenlik faaliyetleridir. E şıkkı ise, mahkeme kararı veya acil durum gibi hukuken geçerli sebeplerle gizli gözetim yapılmasına izin verildiği için doğrudur.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, sadece güvenlik amaçlı ve açık alanlarda görüntü alabilir; bagaj içi gibi mahrem alanları görüntülemek kesinlikle yasaktır.