Soru 1 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Bir toplumsal olayda göz yaşartıcı gaza maruz kalmış bir meslektaşına ÖGG Mehmet’in ilk yardım amaçlı olarak yaptığı aşağıdaki hangi tavsiyesi yanlıştır?
- A)Gazlı ortamı derhal terk edip, temiz havaya çıkalım
- B)Gözlerini rüzgâra karşı açık tut, varsa kontak lenslerini çıkar
- C)Bol sıcak su ile maddenin bulaştığı yerleri ovuşturarak yıka
- D)Burnunu temizle ve normal nefes almaya gayret et
- E)Göz yaşartıcı maddelerin bulaştığı giysilerini çıkart ve havalandır
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği gereği, kimyasal maddelerle temas durumunda derhal temiz su ve sabunla ovuşturarak yıkamak, maddenin deriye daha iyi nüfuz etmesine ve tahrişin artmasına neden olur; bu işlem yasaklanmıştır. A şıkkı doğrudur çünkü gazlı ortamdan uzaklaşmak temel ilkedir. B şıkkı da doğrudur; rüzgârı arkaya alıp lensleri çıkarmak tahrişi azaltır. D şıkkı, burnu temizleyip normal nefes almayı teşvik ettiği için doğrudur. E şıkkı ise kirlenen kıyafetlerin çıkarılıp havalandırılmasını emrettiği için doğrudur.
Bilinmesi gereken kural: Gazlı madde temasında asla ovuşturarak yıkama yapılmaz, sadece bol soğuk su ve sabunla nazikçe durulanır.
Soru 2 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
ÖGG Ahmet AVM’de görevlidir. Görev yerinde mukavemetle karşılaşmış ve kendisine saldıran silahsız kişiye karşı zimmetli copunu kullanmak zorunda kalmıştır. ÖGG Ahmet’in, copunu kullanırken, saldırganın özellikle hangi bölgesine vurmamaya özen göstermesi gerekir?
- A)Göğüs
- B)Kalça kası
- C)Baldır kası
- D)Bel alt kısmı
- E)Ön kol bölgeleri
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği'ne göre, zor kullanma yetkisi sadece "mukavmeti kırmak" ve "saldırıyı durdurmak" için kullanılabilir. Göğüs bölgesine vurmak, kalp ve akciğer gibi hayati organlara zarar verme riski taşıdığından, orantısız güç kullanımı sayılır ve suç teşkil eder.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: B, C, D ve E şıkları, vücuttaki kas grupları veya ön kol gibi hayati organları doğrudan tehdit etmeyen, zor kullanmada kabul edilebilir hedef bölgelerdir.
Bilinmesi gereken kural: Zor kullanma sadece mukavmeti kırmak içindir; hayati organlara (göğüs, boyun, kafatası) zarar vermemeye özen göstermek zorunludur.
Soru 3 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Kanuna uygun herhangi bir gösteri yürüyüşünde görev yapan güvenlik görevlileri aşağıdaki davranışlardan hangisini yapmamalıdır?
- A)Gösteri yürüyüşü sırasında karşı tarafların muhtemel saldırılarına karşı yürüyüşe katılanların güvenliklerini sağlamalıdır
- B)Uyulması gereken kuralları ilgililere iletmelidir
- C)Göstericiler ile gerçekleşen diyaloglarda emredici bir üslup yerine uyarıcı veya hatırlatıcı bir tavır sergilemek
- D)Yürüyüş esnasında illegal slogan atanları hemen gözaltına alarak alandan uzaklaştırmalıdır
- E)Farklı noktalarda görevli güvenlik görevlileri sürekli iletişim halinde olmalı ve koordineli hareket etmelidir
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin yetkisi sınırlıdır; gözaltı alma ve zor kullanma yetkisi sadece kolluk kuvvetlerine aittir. Dolayısıyla, gösteri yürüyüşünde illegal slogan atanları doğrudan gözaltına alıp uzaklaştırmak kanuna aykırıdır ve görevlilerin yapmaması gereken bir davranıştır.
Diğer şıklar neden yanlıştır? A şıkkı, görevlilerin yürüyüşe katılanların güvenliğini sağlaması gerektiğini belirten temel görev tanımıdır. B şıkkı, kuralları iletmek görevin bir parçasıdır. C şıkkı, diyalogda emredici değil uyarıcı tavır sergilemek doğru bir iletişim yöntemidir. E şıkkı ise koordinasyonun ve iletişimin zorunluluğunu ifade eder.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, kolluk kuvvetlerinin yetkisine giren gözaltı işlemini asla tek başına gerçekleştiremez; bu yetki sadece polis ve jandarmaya aittir.
Soru 4 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi kalabalıklarda panik oluşmasına neden olan durumlardan birisi olamaz?
- A)Bir tehlikenin hissedilmesi
- B)Kaçma yollarının sınırlı veya kapalı olması
- C)Tepe lambası yanan bir polis aracının yoldan geçmesi
- D)Güvenilir iletişim eksikliği
- E)Göz yaşartıcı gaz kullanılması
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, polis araçlarının tepe lambasıyla geçmesi, halka "güvenli müdahale" ve "kontrol" mesajı verir; bu durum panik yaratmaz, aksine halkı sakinleştirir. Diğer şıklar ise panik tetikleyicisidir: A şıkkı, tehlike algısı doğrudan korku ve kaçma içgüdüsünü harekete geçirir. B şıkkı, kaçış yollarının kapanmasıyla insanlarda çaresizlik ve yoğun stres yaratır. D şıkkı, bilgi kirliliği ve iletişim kopukluğu nedeniyle yanlış yorumlamalarla panik dalgası oluşturur. E şıkkı ise göz yaşartıcı gazın fiziksel acı ve nefes darlığı yaratmasıyla kontrolsüz bir paniğe neden olur.
Bilinmesi gereken kural: Polis araçlarının tepe lambasıyla geçişi, halka güvenlik ve kontrol mesajı vererek panik yaratmaz.
Soru 5 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Üniversitede küçük bir saldırgan grup mevcuttur ve henüz genel kolluk çağırılmamıştır. Genel kolluk gelene kadar bu grubun etrafını çevirerek kontrol altına almak durumunda kalan özel güvenlik görevlileri hangi toplu düzeni uygulamalıdırlar?
- A)Saldırı düzeni
- B)Çatı düzeni
- C)Hat düzeni
- D)Çember düzeni
- E)Kama düzeni
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D) Çember düzenidir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre, özel güvenlik görevlileri genel kolluk gelene kadar şüpheli grubu izole edip çevrelemekle yükümlüdür. Bu amaçla uygulanan Çember düzeni, hedefi tamamen kuşatarak kaçış yollarını kapatır ve grubu kontrol altına alır.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A) Saldırı düzeni, hedefe doğrudan saldırı için kullanılır; B) Çatı düzeni, kalabalığı dağıtmak veya üstten baskı kurmak içindir; C) Hat düzeni, bir hattı korumak veya ilerlemek için kullanılır; E) Kama düzeni ise, hedefin belirli bir noktasına penetrasyon yapmak için tasarlanmıştır.
Bilinmesi gereken kural: Genel kolluk gelene kadar şüpheli grubu çevreleyip izole etmek için mutlaka Çember düzeni uygulanmalıdır.
Soru 6 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Spor müsabakalarında veya toplumsal olaylarda tehlike arz edecek bir kalabalık meydana gelmeye başladı ise güvenlik görevlileri aşağıdakilerden hangisini yapmamalıdır?
- A)Kalabalığı küçük birimlere bölerek bölgeden uzaklaştırmak
- B)Otoriteyi hissettirmek için zor kullanma yetkisini kapsamında hemen silah kullanma
- C)Eğer mümkünse kuvvete başvurmadan kalabalık önderini bölgeden uzaklaştırmak
- D)Kalabalığı kontrol altında tutarak yayılmasını ve güçlenmesini önlemek
- E)Ses yükseltici araçlarla dağılmaları, dağılmazlarsa zor kullanılarak dağıtılacakları ikazını yapmak
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin silah kullanma yetkisi yoktur; bu yetki sadece kolluk kuvvetlerine aittir. Spor olaylarında kalabalıkla mücadelede öncelik, sözlü uyarı ve fiziki müdahale ile dağıtmaktır; silah kullanmak sadece can güvenliği doğrudan tehdit edildiğinde ve kollukça izin verildiğinde son çare olarak uygulanır.
Diğer şıklar neden yanlış? A) Kalabalığı küçük gruplara ayırmak ve uzaklaştırmak, 5188 sayılı Kanun'un öngördüğü meşru müdahale yöntemlerindendir. C) Kuvvete başvurmadan kalabalık önderini uzaklaştırmak, çatışmayı önlemek için en etkili ve yasal yöntemdir. D) Kalabalığı kontrol altında tutup yayılmasını engellemek, görev tanımının temel amacıdır. E) Ses yükseltici ile uyarı yapmak ve dağılmazsa zor kullanmak, yasal prosedüre uygundur.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, spor olaylarında kalabalığı dağıtmak için asla silah kullanamazlar; bu yetki sadece kolluk kuvvetlerine aittir.
Soru 7 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
ÖGG Osman, görev yaptığı alışveriş merkezi içerisinde, alışveriş için gelen insanların oluşturduğu kalabalığı gözlemlemektedir. ÖGG Osman tarafından gözlemlenen bu kalabalık aşağıdaki hangi tür kalabalıklardandır?
- A)Organize olmayan aktif kalabalık
- B)Organize olmayan pasif kalabalık
- C)Organize pasif kalabalık
- D)Organize aktif kalabalık
- E)İlgiye dayalı kalabalık
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, alışveriş merkezi gibi kapalı alanlarda rastgele toplanmış, eylem planı olmayan ve sakin bir şekilde duran insan grupları "organize olmayan pasif kalabalık" olarak tanımlanır. Bu tür kalabalıkların varlığı, özel güvenlik görevlisinin görev tanımı gereği gözlem ve önleyici tedbir alması gereken bir durumdur.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı eylem planı ve hareketlilik içerdiği için yanlıştır; C ve D şıkları "organize" olması nedeniyle yanlıştır; E şıkkı ise sadece ilgiye dayalıdır ve kalabalık türü sınıflandırmasında ana başlık değildir.
Bilinmesi gereken kural: Alışveriş merkezi gibi yerlerdeki, eylem planı olmayan ve sakin duran insan grupları "organize olmayan pasif kalabalık" olarak değerlendirilir.
Soru 8 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi bir topluluğa karşı yapılacak müdahalenin genel amaçlarından birisi değildir?
- A)Yakalanan kişileri cezalandırmak
- B)Topluluğu dağıtmak
- C)Suçluları yakalamak
- D)Dağılan topluluğun tekrar toplanmasını önlemek
- E)Yakalanan kişileri savcılığa sevk etmek
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve Polis Vazife ve Salahiyetleri Kanunu (PVSK) uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin topluluk önünde müdahale yetkisi sadece kamu düzenini sağlamak, suçu önlemek ve suçluları yakalamakla sınırlıdır. Cezalandırma yetkisi, sadece yargı mercilerine aittir; özel güvenlik görevlisi hiçbir şekilde müdahale sırasında kişiye ceza veremez.
Diğer şıkların neden yanlış olduğu:
- B: Topluluğu dağıtmak, kamu düzenini sağlamak amacıyla müdahalenin temel amaçlarındandır.
- C: Suçluları yakalamak, görevin asli amaçlarından biri olup kanunla desteklenmiştir.
- D: Dağılan topluluğun tekrar toplanmasını önlemek, kamu düzenini korumak için gerekli bir önlemdir.
- E: Yakalanan kişileri savcılığa sevk etmek, yasal prosedürün gereği olan bir işlemdir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlilerinin yetkisi koruma ve yakalamaya yöneliktir, ceza verme yetkisi asla yoktur.
Soru 9 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Terör ve şiddet hareketleri yaratarak, devletin siyasi bütünlüğünü bozma veya başkalarına zarar verme amacında olan grup aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilir?
- A)Anlamlı gruplar
- B)Amaçlı gruplar
- C)Saldırgan gruplar
- D)Paniğe kapılmış gruplar
- E)Sakin gruplar
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, terör ve şiddet hareketleri yaratarak devletin siyasi bütünlüğünü bozma veya başkalarına zarar verme amacında olan gruplar, özel güvenlik mevzuatında ve genel güvenlik literatüründe "Saldırgan gruplar" olarak tanımlanır. Özel güvenlik görevlileri, bu tür grupların varlığı durumunda derhal yetkili makamlara bildirim yapmakla yükümlüdür.
Diğer şıkların yanlışlığı: A ve B şıkları, kanunlarda tanımlanmamış ve bu bağlamda hukuki geçerliliği olmayan soyut kavramlardır; D ve E şıkları ise terör ve şiddet eylemlerinin temel özelliklerini yansıtmayan, durumu yanlış tanımlayan ifadelerdir.
Bilinmesi gereken kural: Devletin bütünlüğünü bozma veya şiddetle zarar verme amacı taşıyan gruplar, özel güvenlik mevzuatında ve TCK kapsamında "saldırgan grup" olarak nitelendirilir ve derhal yetkili makamlara bildirilir.
Soru 10 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Grup dinamiği konusunda aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- A)Bir insanın grup içerisindeki davranışı ile grup dışındaki davranışı birbirinden çok farklı olabilir
- B)Bireyler grup içerisinde kendilerini daha güvende hissedebilirler
- C)Grup üyeleri ortak bir amacı gerçekleştirmek için sözbirliği etmişse, bireyin grup kurallarına uyması azalır
- D)Grupların gücü, üyelerin tek tek güçlerinin toplamından daha büyüktür
- E)Grup içinde yaşanan olaylar ve özellikle de çevrenin etkisiyle gerçekleşen değişimler hem grubun yapısında hem de üyeleri arasında çeşitli etkilere, bu etkiler de tepkilere neden olur
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C şıkkıdır çünkü grup dinamiği kurallarına göre, üyeler ortak bir amaç için birleştiğinde (sözbirliği), bireyin grup kurallarına uyması artar, azalmaz. Grup baskısı ve uyum ihtiyacı, bireyi kurallara daha sıkı bağlar.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı doğrudur; birey grup içinde farklı davranabilir. B şıkkı doğrudur; grup bireye güvenlik hissi verir. D şıkkı doğrudur; grup gücü bireysel güçlerin toplamından büyüktür. E şıkkı doğrudur; grup içi olaylar ve çevre etkisi yapıyı ve tepkileri değiştirir.
Bilinmesi gereken kural: Ortak amaç için birleşen gruplarda, bireylerin kurallara uyumu ve uyum ihtiyacı artar.