96. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Silah Bilgisi — 1. bölüm

Yangın detektörleri, yangın söndürme ve güvenlik sistemlerinde yangını tespit etmek için kullanılan cihazlardır. Doğru cevap A şıkkıdır (Duman, Isı ve Alev).

Neden Doğru? 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler, güvenlik sistemlerinin yangın algılama prensiplerini tanımlarken; duman, ısı ve alev algılayıcı sensörlerin yangın tespitindeki temel fiziksel özellikler olduğunu belirtir. Bu sensörler, yangının oluşum aşamalarındaki bu üç fiziksel değişimi algılayarak alarm verir.

Diğer Şıklar Neden Yanlış?

• B, C ve E şıkları: "Işık" (II) seçeneği, yangın detektörlerinin temel çalışma prensibi olarak kabul edilmez; ışık sensörleri genellikle "ışık kesilme" veya "parlama" algılayan sistemlerde kullanılır, ancak yangın detektörlerinin ana işlevi duman, ısı ve alev algılamadır.
• D şıkları: "Isı" (III) algılayıcıları yangın tespitinde kritik bir rol oynadığı için bu şık eksik ve dolayısıyla yanlıştır.

Bilinmesi gereken kural: Yangın detektörleri yangını tespit etmek için duman, ısı ve alev özelliklerini algılayarak çalışır.

5188 sayılı Kanun ve silah yönetmeliklerine göre, ateşli silahların güvenli bir şekilde taşınması ve kullanılması için ana emniyet tertibatı hayati önem taşır. Bu tertibat, silahın yanlışlıkla ateş almasını engeller ve genellikle Mandal emniyeti (tetik kilit) ile Kabza emniyeti (el kilit) mekanizmalarından oluşur. Bu iki mekanizma birlikte çalışarak silahın güvenli bir şekilde taşınmasını sağlar.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Şarjör ve ikaz pim emniyeti, ana emniyet tertibatı değil, ikincil veya taşıma emniyetleridir. B) İğne ve horoz emniyeti, ateşleme mekanizmasının parçalarıdır ancak ana emniyet tertibatı olarak tanımlanmaz. C) Kabza emniyeti doğru olsa da, ikaz pim emniyeti ana emniyet tertibatı kapsamında değildir. E) İğne emniyeti ve ikaz pim emniyeti, ana emniyet tertibatının temel bileşenleri değildir.

Bilinmesi gereken kural: Silahın ana emniyet tertibatı, tetik kilit (Mandal) ve el kilit (Kabza) mekanizmalarından oluşur.

Doğru cevap C) Balistik'tir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler kapsamında, silahların kullanım teknikleri ve etkileri incelenirken, fişeğin namludan çıkışından hedefe ulaşana kadar olan tüm hareketlerini ve hedef üzerindeki etkilerini inceleyen bilim dalı Balistik olarak tanımlanır. Bu tanım, TCK ve CMK'da delil toplama süreçlerinde silahların teknik özelliklerinin anlaşılması için temel oluşturur.

Diğer şıklar neden yanlıştır: A) Kriminoloji suçun nedenlerini ve suçluyu inceler; B) Fişek bilgisi sadece mermi yapısını ele alır; D) Otopsi ölü muayenesi yapar; E) Olay yeri inceleme ise genel delil toplama sürecidir.

Bilinmesi gereken kural: Balistik, mermi hareketinin namludan çıkışından hedefe ulaşana kadar tüm fiziksel süreçlerini inceleyen temel silahlı suç bilimidir.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Kanun ve silah güvenliği yönetmeliği gereği, bir silahı sökmek için önce şarjör çıkarılmalı (II), ardından atım yatağı gözle kontrol edilip boşaltılmalı (III) ve son olarak tetik güvenli bölgeye düşürülerek (I) mekanizma boşaltıldıktan sonra sökme işlemine başlanmalıdır (IV). Bu sıra, silahın yanlışlıkla ateş almasını engeller.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı tetiği atım yatağı kontrolünden sonra çektiği için tehlikelidir; C şıkkı şarjör çıkarılmadan atım yatağı kontrolü yapmayı öngörür; D şıkkı tetiği şarjör çıkarılmadan çeker; E şıkkı ise tüm adımları yanlış sıralar.

Bilinmesi gereken kural: Silah sökülmeye başlanmadan önce şarjör çıkarılmalı, atım yatağı kontrol edilip boşaltılmalı ve tetik güvenli bölgeye düşürülmelidir.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler, silahların güvenli kullanımını ve parça tanımlarını düzenler. MP5 makinalı tabancası, askeri ve sivil kullanım için tasarlanmış bir silahtır. "Harbi" kelimesi, Türkçede "savaşçı" veya "asker" anlamına gelen bir isimdir; silahın teknik bir parçası değildir. Bu nedenle E şıkkı doğru cevaptır. Diğer şıklar ise MP5'in standart parçalarıdır: El kundağı tutuşu sağlar, arpacık nişangahı düzenler, kurma kolu mekanizmayı çalıştırır ve şarjör kilidi şarjörü sabitler.

Bilinmesi gereken kural: Silah parçalarının teknik isimlerini bilmek, 5188 sayılı Kanun kapsamında silahın güvenli ve yasal kullanımının temel şartıdır.

Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler, ateşli silahların emniyet kurallarını kesin olarak belirlemiştir. B şıkkı yanlıştır çünkü doldur-boşalt işlemi, şarjör boş olduğunda veya silah tamamen boşaltılmışken yapılmalıdır. Dolu şarjör takılıyken bu işlem yapılmaz; bu durum, silahın yanlışlıkla ateş almasına ve ölümcül kazalara yol açmasına neden olur. Bu kural, TCK ve PVSK kapsamında görevin gereği olan dikkatli hareket etme yükümlülüğüne aykırıdır.

Diğer şıklar doğrudur: A şıkkı namlu emniyet kuralını, C şıkkı işlemin güvenli ortamda yapılması gerektiğini, D şıkkı tutukluk durumunda iletişim protokolünü ve E şıkkı ise görev bitiminde silahın boş olarak teslim edilmesini doğru ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: Doldur-boşalt işlemi, şarjör boşken ve namlu hedef dışındayken, güvenli bir alanda yapılmalıdır.

Doğru cevap B'dir. 9x19 mm fişeklerde ilk rakam (9), mermi çekirdeğinin çapını (kalibresini) ifade eder. İkinci rakam (19) ise kovanın uzunluğunu milimetre cinsinden belirtir. Bu standart, 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklerdeki silah ve mühimmat tanımlarına uygun olarak uluslararası fişek kodlama sistemine dayanır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, çekirdek boyu kovan uzunluğuna eşit değildir; C şıkkı, fişek uzunluğu kovan boyundan daha fazladır; D şıkkı, namlu çapı çekirdek çapı ile aynıdır; E şıkkı, kalibre ilk rakamı ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: Fişek kodundaki ikinci rakam, mermi çekirdeğinin değil, kovanın milimetre cinsinden uzunluğunu gösterir.

Doğru cevap A) Gez-Arpacık'tır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler uyarınca, nişan tertibatı ateşleme mekanizması değil, silahın hedefe doğrultulmasını sağlayan optik veya mekanik parçalardır. Bu parçalar, nişangahı oluşturan Gez ve Arpacık'tan oluşur.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: B şıkkı ateşleme tertibatı, C ve E şıklarında yer alan şarjör ve çerçeve silahın mühimmat taşıma ve iskelet yapısıdır, D şıkkındaki Horoz-İğne ise ateşleme tertibatının parçalarıdır.

Bilinmesi gereken kural: Nişan tertibatı, silahın hedefe doğru doğrultulmasını sağlayan Gez ve Arpacık parçalarından oluşur; ateşleme ve mühimmat sistemleri ayrıdır.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Kanun ve silahların teknik işleyişine göre, iğne kırıldığında fişek kapağına çarpan iğne ucu patlatıcıyı patlatamaz; bu nedenle fişek ateşlenemez. Silahın mekanik olarak doldurulması veya şarjörün takılması engellenmez, ancak ateşleme gerçekleşmez.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) İğne kırık olsa bile tabanca doldurulabilir; C) Emniyet mekanizması iğne durumundan bağımsız çalışır; D) Şarjör yerine oturmaz ifadesi iğne kırıklığıyla ilgili değildir; E) Tetik mekanizması çalışır, sadece ateşleme gerçekleşmez.

Bilinmesi gereken kural: İğne kırıldığında silah doldurulabilir ancak fişek patlatıcıyı yakamaz ve ateşlenemez.

Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Kanunu ve ilgili silah yönetmeliklerine göre, tetik manivelasıyla kurtulan horozun iğneyi kapsüle vurarak ateşleme sağlayan mekanizma, "horozlu iğneli sistem" olarak tanımlanır. Bu sistem, horozun hareketiyle iğneyi harekete geçirir ve iğne de kapsüle vurarak patlama yaratır.

Diğer şıklar neden yanlıştır? B şıkkı iğne mekanizmasını, C şıkkı horozu, D ve E şıkları ise sistemin temel bileşenlerini eksik göstererek tanımlamayı hatalı yapar.

Bilinmesi gereken kural: Horozlu iğneli sistemde ateşleme, horozun iğneyi hareket ettirip kapsüle vurmasıyla gerçekleşir.