Soru 1 · 2022/97 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
İletişimin başarısında kanal seçimi neden önemlidir?
- A)Samimi ilişkiler gelişmesine fırsat verdiği için
- B)Geri-bildirime ihtiyaç duyulmasını önlediği için
- C)Kişileri yargılamadan sonuca ulaşmayı sağladığı için
- D)Mesajın başarılı şekilde iletilmesini kolaylaştırdığı için
- E)İletişimin olumsuz etkilerinin fark edilmesini kolaylaştırdığı için
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği'ne göre görevlilerin iletişim becerileri, emirlerin net iletilmesi ve halkla ilişkilerin sağlıklı yürütülmesi için hayati önem taşır. İletişim sürecinde kanal (ses, yazılı, beden dili vb.) doğru seçilmezse mesaj çarpıtılır; bu da özel güvenlik görevlilerinin görevlerini eksiksiz yapamamasına yol açar. Dolayısıyla kanal seçimi, mesajın hedef kitleye en doğru ve anlaşılır şekilde ulaşmasını kolaylaştırır.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı samimiyet kurmak iletişim kanalı seçiminin temel amacı değildir; B şıkkı geri bildirim iletişimin vazgeçilmez parçasıdır ve önlenemez; C şıkkı yargısızlık iletişim kanalıyla değil, tutumla ilgilidir; E şıkkı ise olumsuz etkileri fark etme, kanal seçiminden bağımsız bir değerlendirme sonucudur.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, görevin gerektirdiği duruma en uygun iletişim kanalını seçerek mesajın net ve hatasız iletilmesini sağlamalıdır.
Soru 2 · 2022/97 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
İletişimde insanların birbirini yargılaması aşağıdakilerden hangisine neden olur?
- A)Olumlu iletişim kurmaya
- B)İletişim engeline
- C)Sempati duymaya
- D)Hoşgörü ortamına
- E)Anlamaya
Çözümü göster — doğru cevap B
İletişim engeli, yargılama ve eleştiri nedeniyle oluşur. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklerde, görevlilerin iletişim becerileri ve meslek etiği vurgulanır; yargılayıcı tutumlar ise bu kurallara aykırıdır ve iletişimi koparır.
Diğer şıkların yanlışlığı: A, C ve D şıkları yargılamanın aksine olumlu sonuçlar üretir; E şık ise yargılama varsa anlama gerçekleşmez.
Bilinmesi gereken kural: Yargılama ve eleştiri, iletişimi koparan en temel engellerden biridir.
Soru 3 · 2022/97 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Deprem, yangın ve sel gibi doğal afetler ile topluluk içine patlayıcı madde atılması gibi durumlarda, kalabalığın içerisinde oluşabilecek paniği önlemek ve sakinleşmesi için güvenlik görevlilerinin aşağıdaki tavırlardan hangisini yapmaları daha doğru olacaktır?
- A)Bölgede bulunan tali yolları kapatmak
- B)Kalabalığı tahliye için Belediyeden otobüs talep etmek
- C)Kalabalığı çember içine alarak güvenliğini sağlamak
- D)Kalabalık tamamen dağılana kadar izlemek
- E)Ses yükseltici cihazlarla veya yüksek sesle bağırarak grubu sakinleştirmeye ve paniği önlemeye çalışmak
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, acil durumlarda güvenlik görevlisi kalabalığı yönetmek ve paniği önlemek için ses yükseltici cihazlar veya yüksek sesle talimatlar vererek insanları sakinleştirmeli ve yönlendirmelidir. Bu, kaosun önlenmesi ve güvenli tahliye için en etkili ilk müdahale yöntemidir.
Diğer şıklar neden yanlış? A) Tali yolları kapatmak yetkisi sadece yetkili makamlara aittir. B) Otobüs talep etmek acil paniği anında çözmeyen dolaylı bir yöntemdir. C) Kalabalığı çember içine almak panik yaratabilir ve tahliye engeller. D) Sadece izlemek, paniğin büyümesine ve can kaybına neden olur.
Bilinmesi gereken kural: Acil durumlarda güvenlik görevlisi, kalabalığı sakinleştirmek ve yönlendirmek için sesli talimatlar vererek müdahale etmelidir.
Soru 4 · 2022/97 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Göz yaşartıcı gazların insanların üzerindeki fizyolojik etkileri konusunda aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A)Sinüsleri etkiler, ağız ve burun salgıları artar
- B)Cilt ve gözlerde yanma ve batma hissi olur
- C)Kulaklarda yanma olur
- D)Mide bulantısı yapabilir
- E)Öksürük yapabilir
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, göz yaşartıcı gazların (örneğin OC veya CS) temel etki mekanizması solunum yolları, gözler ve cilt üzerindeki kimyasal tahriştir. Bu maddeler sinüsleri uyararak salgıyı artırır, gözlerde ve ciltte şiddetli yanma/batma yaratır, mide bulantısı ve öksürük gibi refleksik tepkiler tetikler. Ancak gazların fizyolojik etkisi kulaklarda yanma şeklinde gerçekleşmez; kulaklar bu tür gazlara karşı doğrudan hassas bir hedef değildir.
Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, D ve E şıkları, gazların solunum ve deri üzerindeki bilinen ve kanıtlanmış fizyolojik etkilerini doğru şekilde ifade etmektedir.
Bilinmesi gereken kural: Göz yaşartıcı gazlar solunum yolları, gözler ve cildi tahriş eder, ancak kulaklarda doğrudan yanma etkisi oluşturmaz.
Soru 5 · 2022/97 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
“Üniversitede gerçekleşen tüm öğrenci eylemlerine katılan üniversite öğrencisi Ahmet, arkadaşlarının yanında bir statü kazanmak adına hareketlerinin nereye gideceğini düşünmeden ani çıkışlarla hep en önde yer almaya çalışmaktadır. Ahmet bu hareketleri ile farkında olmasa da eylemlerin sürekli olmasını sağlamakta ve yaptığı eylemlerde yasa ve sosyal kurallara herhangi bir aykırılık görmez ve sorumluluk hissi duymaz.” Ahmet bu topluluk içerisinde hangi tip kişi olarak değerlendirilir?
- A)Provokatör
- B)İhtiyatlı
- C)Destekleyici
- D)Atılgan
- E)Tesir altında kalan
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D) Atılgan'dır. 5188 sayılı Kanun ve özel güvenlik meslek bilgisi çerçevesinde, olay yerindeki topluluk psikolojisinde "atılgan" kişiler, kuralları ve yasal sınırları dikkate almadan, sorumluluk hissetmeden ve ani çıkışlarla grubu öne sürerek eylemi sürekli kılan bireyler olarak tanımlanır. Ahmet'in davranışları, yasa ve sosyal kurallara aykırılık göstermemesi ve sorumluluk hissetmemesiyle tam olarak bu tanıma uymaktadır.
Diğer şıkların yanlışlığı: A) Provokatör eylemi başlatmak için kasıtlı kışkırtma yapar, Ahmet ise farkında olmadan hareket eder. B) İhtiyatlı kişi riskleri ön görüp dikkatli davranır. C) Destekleyici sadece grubu destekler, öne çıkma çabası göstermez. E) Tesir altında kalan ise başkalarının etkisiyle hareket eder, Ahmet ise kendi inisiyatifiyle hareket etmektedir.
Bilinmesi gereken kural: Atılgan kişiler, yasal sınırları görmezden gelerek grubu öne sürer ve eylemi sürekli kılar.
Soru 6 · 2022/97 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
“Kimyasal maddeler katı, sıvı ve gaz halde bulunmaktadırlar. Bu maddeler kullanılırken bulundukları hal, kullanım amaçları ve yayılacakları alana göre farklı yayma yöntemleri geliştirilmiştir.“ Aşağıdaki yöntemlerden hangisi göz yaşartıcı kimyasal maddeleri yayılma yöntemlerinden birisi değildir?
- A)Damlama ile yayma
- B)Yanma ile yayma
- C)Patlama ile yayma
- D)Aerosol ile yayma
- E)Sisleme ile yayma
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A (Damlama ile yayma)'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin kullandığı göz yaşartıcı maddeler (örneğin biber gazı), insanları etkisiz hale getirmek veya dağıtmak için sisleme, aerosol, patlama veya yanma gibi yöntemlerle yayılır. "Damlama" yöntemi ise sıvı maddelerin yavaşça akmasıdır; bu yöntem, anlık ve hızlı bir etki gerektiren güvenlik durumlarında göz yaşartıcı maddelerin yayılması için kullanılmaz ve mevzuatta tanımlı bir yayma tekniği değildir.
Diğer şıkların yanlışlığı: B, C, D ve E şıkları, göz yaşartıcı maddelerin yayılması için kullanılan meşru ve standart yöntemlerdir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, göz yaşartıcı maddeleri sadece sisleme, aerosol, patlama veya yanma gibi hızlı yayılma yöntemleriyle kullanabilir; damlama yöntemi geçerli bir teknik değildir.
Soru 7 · 2022/97 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
“Başkentin en büyük AVM’lerinden birisinin kapalı alanında aniden başlayan yangın nedeniyle aşırı paniğe kapılmış gruba yön verme……. , çünkü……..” Cümlesinde boş bırakılan yerleri en uygun ve anlamlı şekilde tamamlayınız.
- A)Çok kolaydır - güvenlik görevlilerine güvenirler
- B)İmkânsızdır - heyecanlanmışlardır
- C)Gereği yoktur - o an insanlar zaten kimseyi duymazlar
- D)Çok basittir - zaten çıkış yön levhaları mevcuttur
- E)Çok zordur - panik korku ve bilgisizliğin ortaya çıkardığı bir şuursuz bir harekettir
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, yangın gibi acil durumlarda oluşan panik, korku ve bilgisizlik nedeniyle kitleler şuursuzca hareket eder. Bu durum, güvenlik görevlisinin gruba yön vermesini çok zor hale getirir; çünkü panik, mantıklı düşünceyi ve talimatları dinlemeyi engeller.
Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Güvenlik görevlisine güvenmek panik anında otomatik olarak gerçekleşmez. B) İmkânsızlık ifadesi aşırıdır, zorluk derecesini tam karşılamaz. C) Gereği yoktur ifadesi, yangın anında müdahale zorunluluğunu reddeder. D) Çıkış levhaları olsa bile panik, insanları yönlendirmeyi engeller.
Bilinmesi gereken kural: Yangın anında panik, korku ve bilgisizlik nedeniyle oluşan şuursuz hareketler, güvenlik görevlisinin kitleyi yönetmesini çok zorlaştırır.
Soru 8 · 2022/97 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Verdiği kararlar nedeniyle hakemlere yapılan itirazlar sonucu sık sık ara verilen ve rakip takımın galip gelmesi ile sona eren basketbol final müsabakasında görev yapan güvenlik görevlileri, maç sonunda hakemleri kapalı spor salonundan çıkarırken fiziki saldırı ve yabancı maddelerden en iyi şekilde korumak için hangi düzen veya düzenler kullanmalıdırlar?
- A)Hat düzeni
- B)Kama düzeni ve sağa destekli hat düzeni
- C)Çatı düzeni
- D)Çember ve çatı düzeni
- E)Yürüyüş düzeni
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D) Çember ve çatı düzeni'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, hakemleri fiziki saldırı ve yabancı maddelerden korumak için önce etraflarını tamamen kapatan Çember düzeni oluşturulmalı, ardından bu çemberin üzerine Çatı düzeni ile yukarıdan gelebilecek saldırılara karşı koruma sağlanmalıdır. Bu iki düzenin birlikte kullanılması, 5188 sayılı Kanun'un "görevin gereği" ve "koruma" yükümlülüğüne tam uyum sağlar.
Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Hat düzeni sadece ön cepheyi korur, yan ve arka açıklar bırakır. B) Kama düzeni saldırıyı yöneltmek için kullanılır, koruma amaçlı değildir. C) Çatı düzeni tek başına yanlardan gelen saldırılara karşı yetersiz kalır. E) Yürüyüş düzeni ise sadece hareketli koruma sağlar, statik koruma sağlamaz.
Bilinmesi gereken kural: Yüksek riskli durumlarda hakemleri korumak için mutlaka "Çember ve Çatı" düzeni birlikte uygulanmalıdır.
Soru 9 · 2022/97 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Stadyumda maç esnasında aniden tribünden atlayarak saha içerisine giren fanatik bir taraftara bu maçta görevli özel güvenlik görevlisi ne yapmalı?
- A)Yeteri kadar kuvvetle gidip şahsı yakalayıp derhal sahadan dışarı çıkartmalı
- B)Saha ortasında şahsı durdurup, üzerini elle arayıp, kelepçe takarak dışarı çıkartmalı
- C)Şahsın yorulmasını ve kendiliğinden çıkmasını beklemeli
- D)Şahsı yakaladıktan sonra sahadan çıkartmadan önce mutlaka kimlik tespiti yapmalı
- E)Şahsı bedeni kuvvetle etkisiz hale getirmeli, daha sonra copla vurarak dışarı çıkarmalı
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlisi kamu düzenini ve güvenliğini sağlamakla yükümlüdür. Saha içine giren taraftar, maçın akışını bozan ve güvenlik riski oluşturan bir durumdur. Görevli, kanunla verilen yetki çerçevesinde, durumu derhal kontrol altına almak için yeterli ve orantılı kuvvet kullanarak şahsı yakalamalı ve sahadan çıkarmalıdır. Bu işlem, olayın büyümeden önlenmesi için zorunludur.
Diğer şıklar neden yanlış? B) Elle arama ve kelepçe takma, özel güvenlik görevlisinin yetkisi dışındadır ve sadece kolluk kuvvetlerine aittir. C) Beklemek, kamu düzenini ihlal eden eylemin devam etmesine izin vermek ve güvenlik riskini artırmaktır. D) Kimlik tespiti, öncelikli görev olan sahadan çıkarma işlemi tamamlanana kadar ertelenebilir veya kolluk devraldıktan sonra yapılır. E) Bedeni etkisiz hale getirmek ve copla vurmak, orantısız kuvvet kullanmak anlamına gelir ve suç teşkil eder.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, kamu düzenini korumak için kanunla verilen yetki çerçevesinde orantılı kuvvet kullanarak tehlikeyi derhal bertaraf etmelidir.
Soru 10 · 2022/97 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Kalabalık oluşumlarında toplumun huzurunun sağlanması için güvenlik görevlilerinin alacağı tedbirlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A)Toplumun huzuru bireylerin ve işyerlerinin güvenliğinden geçer
- B)Alınan tedbirler kalabalığın özelliğine göre değişir
- C)Güvenlik görevlisi toplum psikolojisini iyi bilmelidir
- D)Toplumsal tepkilerden daha çok bireysel tepki önemlidir ve bunun için daha fazla güvenlik tedbiri alınmalıdır
- E)Güvenlik görevlisi olaylara profesyonelce yaklaşmalı ve davranmalıdır
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D şıkkıdır çünkü 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, kalabalık yönetimi ve toplumsal huzur sağlama görevi toplumun genel güvenliğini esas alır. Güvenlik görevlileri, bireysel tepkilerden ziyade kalabalığın psikolojisini ve toplumsal düzeni korumakla yükümlüdür; bu nedenle D şıkkındaki "bireysel tepkinin daha önemli olduğu" iddiası kanunen ve meslek etiği açısından yanlıştır.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, 5188 sayılı Kanun'un temel amacı olan kamu düzeni ve huzuru birey güvenliğiyle ilişkilendirdiği için doğrudur. B şıkkı, kalabalığın niteliğine göre esneklik gösterme zorunluluğunu ifade ettiği için doğrudur. C şıkkı, kalabalık psikolojisini anlamak görevin gereği olduğu için doğrudur. E şıkkı ise mesleki yeterlilik ve profesyonellik ilkesine uygun olduğu için doğrudur.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, kalabalık yönetimi sırasında toplumsal düzeni ve huzuru korumayı, bireysel tepkilerden her zaman öncelikli tutmakla yükümlüdür.