2026/1 SGS Meslek Hukuku Soruları ve Çözümleri

Bu soruyu bir SMMM stajı öğrencisi gibi düşünerek, sanki bir hocan sana anlatıyormuş gibi adım adım açıklayalım. Sorunun doğru cevabı B) Meslekî Davranış'tır.

Neden Doğru Cevap "Meslekî Davranış"?

Soruda iki temel vurgu var:

• Mevcut yasa ve yönetmeliklere uymak: Meslek mensubu, sadece mesleki kurallara değil, ülkenin genel kanunlarına da uymak zorundadır.
• Mesleğin itibarını zedeleyecek davranışlardan kaçınmak: Mesleğin onurunu ve saygınlığını korumak için ne yapmaması gerektiğini belirten bir kural.

Etik İlkeler Yönetmeliği'nde "Meslekî Davranış" ilkesi tam olarak şunu der: "Meslek mensubu, mesleğin itibarını zedeleyecek her türlü davranıştan kaçınır ve mevcut yasa ve yönetmeliklere uyar."

Yani, soruda geçen "yasalara uyma" ve "itibarı koruma" ifadeleri, doğrudan Meslekî Davranış ilkesinin tanımıdır. Bu ilke, bir SMMM'nin dış dünyaya karşı nasıl durması gerektiğini ve mesleğin genel onurunu nasıl koruyacağını belirler.

Diğer Şıklar Neden Yanlış?

Diğer şıklar da önemli etik ilkelerdir ancak sorudaki tanıma uymazlar:

• A) Meslekî Yeterlilik ve Özen: Bu ilke, işi yaparken yeterli bilgiye sahip olmayı, sürekli eğitim almayı ve işi en iyi şekilde (dikkatli) yapmayı gerektirir. Soruda "yasalara uyma" ve "itibar" vurgusu olmadığı için bu şık yanlıştır.
• C) Gizlilik: Bu ilke, müşterinin bilgilerini üçüncü kişilere açıklamamayı ve gizli tutmayı ifade eder. Soruda gizlilikten bahsedilmediği için bu şık da dışlanır.
• D) Dürüstlük: Bu ilke, dürüstlük, tarafsızlık ve bağımsızlık gibi değerlere bağlı kalmayı, yalan söylememeyi ve çelişkili durumlardan kaçınmayı kapsar. Sorudaki "yasalara uyma" ifadesiyle doğrudan örtüşmez.
• E) Tarafsızlık: Bu ilke, herhangi bir baskı veya çıkar ilişkisi olmadan, objektif ve bağımsız bir şekilde karar verip işlem yapmayı gerektirir. Soruda "tarafsızlık" kelimesi geçmediği için bu şık da doğru değildir.

Hangi Konuyu Bilmek Gerekiyor?

Bu soruyu çözmek için "Etik İlkeler" konusunu iyi bilmelisin. Özellikle SMMM ve YMM Mesleki Faaliyetlerinde Uyacakları Etik İlkeler Hakkında Yönetmelik'te yer alan 6 temel ilkeyi (Dürüstlük, Meslekî Yeterlilik ve Özen, Gizlilik, Meslekî Davranış, Tarafsızlık, Mesleğin İtibarı) ve bunların tanımlarını ezberlemen gerekir.

Özetle: Soruda "yasalara uyma" ve "itibarı koruma" deniyorsa, cevap her zaman Meslekî Davranış ilkesidir.

Başarılar dilerim!

Bu soruyu bir SMMM staj öğrencisi gibi düşünerek, sanki bir hocanın tahtaya yazdığı kuralları anlatıyormuş gibi adım adım çözelim. Sorunun doğru cevabı B şıkkıdır (I ve V).

Gelin önce neden B şıkkının doğru olduğunu, sonra diğerlerinin neden uymadığını inceleyelim.

1. Neden Doğru Cevap B (I ve V)?

Bu şıktaki maddeler, Disiplin Yönetmeliği'nde açıkça belirtilen ve en temel kurallardır.

• Madde I (Doğru): "Mevzuata aykırı tabela kullanılması" durumunda yönetmelik Uyarma cezasını öngörür.
• Neden? SMMM'lerin ofis tabelaları, vergi dairesi onayına tabidir ve belirli kurallara uymalıdır. Eğer bir SMMM bu kurallara uymazsa (örneğin izinsiz tabela asarsa), mesleği durdurulmaz, sadece uyarılır. Bu eşleşme doğrudur.
• Madde V (Doğru): "Kasten vergi zıyaına sebebiyet vermek" (yani kasıtlı olarak vergi kaçırılmasına neden olmak) ve bunun mahkemece kesinleşmesi, mesleğin en ağır suçlarından biridir.
• Neden? Vergi zıyaına (kaçırmaya) neden olmak, mesleğin temel görevine (vergiyi doğru beyan etmek) doğrudan ve kasıtlı bir saldırıdır. Bu durumda yönetmelik Meslekten çıkarma cezasını öngörür. Bu eşleşme de doğrudur.

Sonuç: I ve V maddeleri doğru olduğu için cevap B şıkkıdır.

2. Diğer Şıklar Neden Yanlış?

Diğer maddelerdeki ceza türleri ile durumlar eşleşmemiştir. İşte hataların sebebi:

• Madde II (Yanlış): "Görevi ile ilgisi olmayan konularda çıkar çatışmasına taraf olmak" durumu için Kınama cezası yazılmış.
• Hata: Çıkar çatışması, mesleğin itibarını zedeler. Yönetmelik bu durumu daha ciddiye alır ve Kınama cezası yerine genellikle Mesleki Faaliyetten Geçici Olarak Alıkoyma cezası verir. (Not: Eğer durum çok ağırsa meslekten çıkarma da olabilir, ama kesinlikle sadece kınama yetmez). Bu yüzden II yanlıştır.
• Madde III (Yanlış): "Reklam yasağına uyulmaması" durumu için Uyarma cezası yazılmış.
• Hata: SMMM'lerin reklam yapması yasaktır. Bu kurala uymayanlar sadece uyarılmaz. Yönetmelik, bu duruma Kınama cezası verir. Uyarma cezası çok hafif kalır. Bu yüzden III yanlıştır.
• Madde IV (Yanlış): "Üçüncü kişilere ücret veya çıkar vaat edilerek iş alınması" durumu için Geçici olarak mesleki faaliyetten alıkoyma cezası yazılmış.
• Hata: Bu durum, mesleğin "hizmet alımı" kurallarını ihlal eder ve çok ciddi bir etik ihlali olarak görülür. Yönetmelik bu duruma Meslekten Çıkarma cezası verir. Sadece geçici alıkoyma yetmez. Bu yüzden IV yanlıştır.

3. Hangi Konuyu Bilmek Gerekiyor?

Bu soruyu çözmek için Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Disiplin Yönetmeliği'ni bilmek gerekir.

Özellikle şu Cezalar ve Nedenleri eşleşmesini ezberlemeniz gerekir:

• Uyarma: Sadece tabela ihlalleri ve bazı hafif usul hataları için.
• Kınama: Reklam yasağı ihlali ve bazı etik kurallara uymamalar için.
• Geçici Alıkoyma: Daha ciddi ihlaller ve çıkar çatışmaları için.
• Meslekten Çıkarma: Kasten vergi zıyaına neden olmak, rüşvet almak veya çok ağır etik ihlaller için.

Özetle: Soruda verilen durumların hangisinin hangi ceza ile sonuçlandığını yönetmelik maddelerine bakarak eşleştirmeniz gerekir. I ve V maddeleri yönetmelikteki gibi doğru eşleşmiştir, diğerleri ceza türlerini karıştırmıştır.

Başarılar dilerim!

Tarife tespitinde danışmanlık, denetim, tasdik hizmetleri ve belge düzenlenmesi için ayrı ayrı tarife grupları oluşturulması zorunludur. Bu düzenleme, mesleki hizmetlerin nitelik farklarını dikkate alarak adil bir ücretlendirme sistemi kurulmasını sağlar ve yönetmelik gereği bu grupların ayrılması kesin bir kuraldır.

Diğer şıkların neden yanlış olduğu kısaca şöyledir: Geçici Kurul, önceki yılın Ekim ayında değil, Haziran ayında çalışmalara başlar. Tarife, en geç Kasım ayının otuzuna değil, Aralık ayının on beşine kadar Resmi Gazete’de yayımlanır. Kesinleşmiş tarifeler Resmi Gazete ile ilan edildikten sonra odalarca da ilan tahtalarına asılmalıdır. Tahkim, bilirkişilik ve tasfiye gibi görevlerde ise tarifedeki ücretler esas alınır ve bu alanlarda özel hükümler uygulanır.

Bilinmesi gereken kural: Mesleki hizmet türlerine göre ayrı ayrı tarife grupları oluşturmak, ücret belirlemede yasal bir zorunluluktur.

Bu soruyu bir SMMM stajı öğrencisi gibi düşünerek, sanki bir hocanın sana derste anlatıyor gibi adım adım açıklayalım. Sorunun doğru cevabı C şıkkıdır.

Hadi gel, önce neden C şıkkının yanlış olduğunu (yani sorunun doğru cevabının neden C olduğunu) net bir şekilde görelim, sonra diğer şıkların neden doğru olduğunu kısaca inceleyelim.

1. Neden C Şıkkı Doğru Cevap? (Yani Neden Yanlış Bir İfade?)

Soruda "Aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?" diye soruluyor. Yani yanlış olan ifadeyi bulmamız gerekiyor.

C Şıkkı şunu diyor: "Meslekten ayrılanlar... mühürlerini ayrılma veya yapılacak tebligat tarihinden itibaren on beş gün içinde Birliğe iade etmek zorundadırlar."

Buradaki hata süre kısmındadır. Yönetmelik kurallarına göre, meslekten ayrılan veya unvanını kaybeden bir yeminli mali müşavirin mühürünü iade etme süresi 15 gün değil, 10 gündür.

• Doğru Kural: Mühür, ayrılma veya tebligat tarihinden itibaren 10 gün içinde Birliğe iade edilmelidir.
• Sorudaki Hata: Şıkta "on beş gün" denilerek süre uzatılmış. Bu nedenle bu ifade yanlıştır ve sorunun doğru cevabı C şıkkıdır.

2. Diğer Şıklar Neden Doğru? (Yani Neden Cevap Değiller?)

Diğer şıklar (A, B, D ve E) yönetmelik kurallarına uygundur, yani doğru ifadelerdir. Soru "yanlış olanı" sorduğu için bunları işaretleyemeyiz.

• A ve B Şıkları (Akrabalık Kısıtlaması): Yönetmelik, yeminli mali müşavirlerin kendi ailelerini ve yakınlarını (eş, çocuklar, 3. dereceye kadar kan ve sıhri hısımlar) işlerine bakmamasını veya tasdik etmemesini kesin olarak yasaklar. Bu şıklar bu kuralı doğru bir şekilde anlatıyor.
• Not: A şıkkında "eşi boşanmış olsa da" ifadesi vardır. Bu çok önemlidir; boşanmış olsalar bile eski eşin işine bakamazsınız. Bu kural doğrudur.
• D Şıkkı (Eşin İşletmesi): Eğer boşanmış olsanız bile, eski eşinizin yönetici olduğu veya ortak olduğu bir firmaya bakamazsınız. Bu da doğru bir kısıtlamadır.
• E Şıkkı (Sorumluluk): Yeminli mali müşavirler yaptıkları tasdiklerin doğruluğundan sorumludur. Bu, mesleğin en temel sorumluluk ilkesidir ve ifade doğrudur.

3. Hangi Konuyu Bilmek Gerekiyor?

Bu soruyu çözmek için "Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ve Yeminli Mali Müşavirlerin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik"'te yer alan şu iki temel konuyu iyi bilmelisin:

• Akrabalık ve Çatışma Çıkarı Yasağı: Hangi hısımların işine bakılamayacağı ve bu yasağın boşanma durumunda da devam edip etmediği.
• Mühür İade Süresi: Meslekten ayrılanların mühürlerini iade etme süresinin 10 gün olduğu bilgisi. (Sınavlarda en çok karıştırılan nokta burasıdır; 10 gün ile 15 gün arasında sıkça soru gelir).

Özetle: Soru sana "Hangisi yanlış?" diye sorduğu için, süreyi 15 gün olarak gösteren C şıkkını işaretlemelisin. Çünkü yönetmelik süreyi 10 gün olarak belirlemiştir.

Başarılar dilerim!

Bu soruyu bir SMMM stajı öğrencisi gibi düşünerek, sanki bir hocanın sana derste anlatıyor gibi sade bir dille açıklayalım. Sorunun doğru cevabı D şıkkıdır.

Neden D Şıkkı Doğru Cevap?

Soruda "hangisi haksız rekabet hâllerinden biri değildir?" diye soruluyor. Yani, diğer şıkların hepsi yasaklanmış olan "haksız rekabet" türleridir, ancak D şıkkı yasaklanmış bir "reklam yoluyla haksız rekabet" türü değildir.

D şıkkında bahsedilen durum: *"İş sahiplerine ait veya iş sahiplerinden elde edilen bilgileri kullanmak suretiyle ekonomik çıkar sağlamak"*tır. Bu durum, aslında Gizlilik Kuralı'nı ihlal etmektir.

• Mantık: Bir SMMM'nin, müşterinin (iş sahibinin) gizli bilgilerini kullanarak kendi çıkarını sağlamak, dürüstlük ilkesine aykırıdır ve suç teşkil edebilir. Ancak bu eylem, reklam yapmak suretiyle yapılan bir haksız rekabet değildir. Bu, gizliliği ihlal etmektir. Yönetmelik, "reklam yoluyla" yapılan haksız rekabetleri sayarken, gizlilik ihlallerini bu başlık altında toplamaz. Bu yüzden D şıkkı, sorunun "hangisi değildir" sorusuna en uygun cevap olur.

Diğer Şıklar Neden Yanlış (Yani Neden Haksız Rekabetlerdir)?

Diğer şıkların hepsi, reklam yaparken meslek mensubunun yapamayacağı şeylerdir ve bunlar doğrudan "haksız rekabet" olarak tanımlanmıştır:

• A Şıkkı: Meslek mensubunun dürüstlüğü, güvenirliği veya tarafsızlığı hakkında yalan söylemek (yanlış beyan), müşteriyi yanıltmak ve rakiplerini haksız yere aşağı göstermek demektir. Bu yasaktır.
• B Şıkkı: Meslek mensubu hakkında yalan ihbar veya şikayet etmek, rakiplerinin itibarını zedeleyerek kendine avantaj sağlamaktır. Bu da yasaklı bir reklam yöntemidir.
• C Şıkkı: Kendi hizmetleri veya faaliyetleri hakkında gerçek dışı veya yanıltıcı bilgiler vermek, müşteriyi kandırmaktır. Bu açıkça yasaktır.
• E Şıkkı: Sadece mesleki unvanını (SMMM veya YMM) kullanmak zorundadır. Başka bir unvanı (örneğin "Doktor", "Avukat" gibi) kullanarak kendini olduğundan daha yetkin göstermek yanıltıcı reklamdır ve yasaktır.

Hangi Konuyu Bilmek Gerekiyor?

Bu soruyu çözmek için "Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Mesleklerine İlişkin Haksız Rekabet ve Reklam Yasağı Yönetmeliği"'ni bilmelisin.

Özellikle şunlara dikkat etmelisin:

• Reklam Yasağı: Meslek mensuplarının reklam yaparken neler yapamayacağı (yalan söyleme, rakibi kötüleme, yanıltıcı beyan vb.).
• Gizlilik Kuralı: Müşteri bilgilerini kullanmanın farklı bir ihlal türü olduğu ve bunun "reklam yoluyla haksız rekabet" kategorisinde yer almadığı.

Özetle: Soru sana "Hangisi reklam yoluyla yasaklanmış bir haksız rekabet değildir?" diye soruyor. A, B, C ve E şıkları reklam yoluyla yasaklanmış haksız rekabetlerdir. D şıkkı ise gizlilik ihlalidir ve bu yönetmelikteki "reklam yoluyla haksız rekabet" listesinde yer almaz. Bu yüzden doğru cevap D'dir.

Bu soruyu bir öğrenci arkadaşına anlatır gibi, adım adım ve çok basit bir dille açıklayalım. Sorunun doğru cevabı E şıkkıdır.

Neden Doğru Cevap E Şıkkı?

Öncelikle sorunun sorusuna dikkat edelim: "Hangisi özel şartlardan biri değildir?" Yani, kanunda yazan şartlardan hangisi eksik veya yanlış olanı bulmamız gerekiyor.

E şıkkı "Ceza veya disiplin soruşturması sonucunda memuriyetten çıkarılmış olmamak" ifadesini içeriyor. Burada kilit nokta şudur: 3568 sayılı Kanun, serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) olabilmek için "memuriyetten çıkarılmamış olmak" şartını aramaz.

Kanunda aranan şart, "hükümlü olmamak" veya "kamu hizmetinden yasaklı olmamaktır". Yani, bir kişi memurken disiplin cezası alıp memuriyetten çıkarılmış olsa bile, eğer mahkeme kararıyla "kamu hizmetinden yasaklı" değilse, SMMM olma hakkını kaybetmez. Kanun, sadece "hükümlü" olanları (suç işleyip ceza alanları) ve "kamu hizmetinden yasaklı" olanları engeller. "Memuriyetten çıkarılmak" ile "kamu hizmetinden yasaklı olmak" farklı şeylerdir. Bu yüzden E şıkkındaki ifade, kanundaki özel şartlar arasında yer almaz ve bu yüzden doğru cevap budur.

Diğer Şıklar Neden Yanlış (Doğru Şartlar)?

Diğer şıkların hepsi kanunda açıkça belirtilmiş doğru şartlardır. Soruda "değildir" diye sorulduğu için bunları eleriz:

• A Şıkkı (Staj): Kanun, SMMM olabilmek için en az 3 yıl staj yapmayı şart koşar. Bu bir zorunluluktur.
• B Şıkkı (Sınav): SMMM olabilmek için SMMM Sınavını kazanmak zorunludur. Sınavı geçmeyenler mesleği icra edemez.
• C Şıkkı (Ruhsat): Sınavı kazandıktan sonra, Maliye Bakanlığı'ndan ruhsat almadan mesleği yapamazsınız. Bu da bir şarttır.
• D Şıkkı (Eğitim): Kanun, belirli bölümlerden (Hukuk, İktisat, Maliye, İşletme vb.) lisans mezunu olmayı şart koşar. Bu da doğru bir şarttır.

Hangi Konuyu Bilmek Gerekir?

Bu soruyu çözmek için 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu'nun 1. ve 2. maddelerini (özellikle SMMM olma şartlarını) iyi bilmek gerekir.

Özetle: Kanunda aranan şartlar şunlardır:

• Lisans mezunu olmak.
• Sınavı kazanmak.
• En az 3 yıl staj yapmak.
• Ruhsat almak.
• Hükümlü olmamak ve kamu hizmetinden yasaklı olmamak.

"E" şıkkındaki "memuriyetten çıkarılmamak" ifadesi kanunda yoktur, bu yüzden cevap E'dir.