Soru 1 · 2026/1 · Finansal Tablolar ve Analizi
Bir ticaret işletmesinin satışların maliyeti 1.200.000 TL, dönem başı ticari mal stoku 300.000 TL, dönem sonu ticari mal stoku 500.000 TL'dir. İşletmenin stok devir hızı kaçtır?
- A)4,00 kez
- B)0,33 kez
- C)3,00 kez
- D)2,40 kez
- E)121,67 kez
Çözümü göster — doğru cevap C
Ortalama stok = (Dönem başı + Dönem sonu) ÷ 2 = (300.000 + 500.000) ÷ 2 = 400.000 TL
Stok Devir Hızı = Satışların Maliyeti ÷ Ortalama Stok = 1.200.000 ÷ 400.000 = 3,00 kez Yorum: Stoklar yılda 3,00 kez tükenip yenilenmektedir.
Stok Devir Süresi = 365 ÷ Devir Hızı = 365 ÷ 3,00 = 122 gün (Eşdeğer yol: Ortalama Stok ÷ SMM × 365)
Kritik ayrım: Stok devir hızının payında satış tutarı değil, satışların maliyeti bulunur; çünkü stoklar maliyet değeriyle izlenir. Satış tutarı kullanılırsa oran kâr marjı kadar şişer.
Devir hızının yükselmesi olumludur: aynı stok yatırımıyla daha çok satış, daha az stok taşıma maliyeti ve daha az bozulma/demode olma riski anlamına gelir.
Soru 2 · 2026/1 · Finansal Tablolar ve Analizi
Bir işletmenin stok devir süresi 55 gün, alacak tahsil süresi 50 gün, ticari borç ödeme süresi 20 gündür. İşletmenin nakit dönüşüm süresi kaç gündür?
- A)25 gün
- B)85 gün
- C)125 gün
- D)105 gün
- E)30 gün
Çözümü göster — doğru cevap B
Nakit Dönüşüm Süresi = Stok Devir Süresi + Alacak Tahsil Süresi − Borç Ödeme Süresi
Faaliyet döngüsü = 55 + 50 = 105 gün (Malın alınmasından tahsilata kadar geçen süre.)
Nakit dönüşüm süresi = 105 − 20 = 85 gün
Yorum: İşletme, satıcılara ödeme yaptıktan sonra parasının 85 gün boyunca işletme dışında (stok ve alacak olarak) bağlı kalmasını finanse etmek zorundadır. Bu süre ne kadar kısaysa işletme sermayesi ihtiyacı o kadar azdır; negatife düşerse (borç ödeme süresi daha uzunsa) işletme satıcı kredisiyle kendini finanse ediyor demektir — perakende zincirlerinde sık görülen durumdur.
Süreyi kısaltma yolları: stok devrini hızlandırmak, tahsilatı sıkılaştırmak, satıcılarla daha uzun vade görüşmek.
Soru 3 · 2026/1 · Finansal Tablolar ve Analizi
Bir işletmenin dönem net satışları 2.400.000 TL, dönem başı ticari alacakları 600.000 TL, dönem sonu ticari alacakları 700.000 TL'dir. Alacakların ortalama tahsil süresi kaç gündür? (Yıl 365 gün.)
- A)4 gün
- B)98 gün
- C)99 gün
- D)91 gün
- E)106 gün
Çözümü göster — doğru cevap C
Ortalama ticari alacak = (600.000 + 700.000) ÷ 2 = 650.000 TL
Alacak Devir Hızı = Net Satışlar ÷ Ortalama Ticari Alacak = 2.400.000 ÷ 650.000 = 3,69 kez
Ortalama Tahsil Süresi = 365 ÷ 3,69 = 99 gün
Alacak devir hızında payda net satışlar bulunur (stok devir hızındaki gibi satışların maliyeti DEĞİL) — çünkü alacaklar satış fiyatı üzerinden doğar.
Yorum: Tahsil süresinin işletmenin uyguladığı vadeden uzun olması, tahsilat politikasının gevşediğine ya da alacakların bir bölümünün donduğuna işaret eder; karşılaştırma daima sektör ortalaması ve işletmenin kendi satış vadesi ile yapılır.
Soru 4 · 2026/1 · Finansal Tablolar ve Analizi
Bir işletmenin net satışları 9.000.000 TL, aktif toplamı 7.500.000 TL, duran varlıkları 3.750.000 TL ve özkaynakları 4.500.000 TL'dir. İşletmenin duran varlık devir hızı kaçtır?
- A)2,40 kez
- B)3,00 kez
- C)2,88 kez
- D)2,00 kez
- E)0,83 kez
Çözümü göster — doğru cevap A
Devir hızı oranları, "bir birim kaynakla ne kadar satış üretiliyor?" sorusunu yanıtlar. Hepsinin payında net satışlar vardır; değişen paydadır.
- Aktif devir hızı = 9.000.000 ÷ 7.500.000 = 1,20 kez
- Özkaynak devir hızı = 9.000.000 ÷ 4.500.000 = 2,00 kez
- Duran varlık devir hızı = 9.000.000 ÷ 3.750.000 = 2,40 kez
Sorulan: duran varlık devir hızı = 2,40 kez
Yorum: Aktif devir hızının düşüklüğü, varlıkların satış üretmede yetersiz kullanıldığını (atıl kapasite, aşırı stok/alacak, verimsiz yatırım) gösterir. Sermaye yoğun sektörlerde (enerji, çimento) oran düşük, ticaret ve hizmette yüksektir; bu nedenle karşılaştırma yalnızca aynı sektör içinde anlamlıdır.
Bağlantı: ROA = Net kâr marjı × Aktif devir hızı. Marjı düşük bir işletme, devir hızını yükselterek aynı kârlılığa ulaşabilir (indirimli market modeli).
Soru 5 · 2026/1 · Finansal Tablolar ve Analizi
Bir ticaret işletmesinin satışların maliyeti 1.800.000 TL, dönem başı ticari mal stoku 300.000 TL, dönem sonu ticari mal stoku 250.000 TL'dir. İşletmenin stok devir süresi kaç gündür? (Yıl 365 gün alınacaktır.)
- A)50 gün
- B)7 gün
- C)2.389 gün
- D)61 gün
- E)56 gün
Çözümü göster — doğru cevap E
Ortalama stok = (Dönem başı + Dönem sonu) ÷ 2 = (300.000 + 250.000) ÷ 2 = 275.000 TL
Stok Devir Hızı = Satışların Maliyeti ÷ Ortalama Stok = 1.800.000 ÷ 275.000 = 6,55 kez Yorum: Stoklar yılda 6,55 kez tükenip yenilenmektedir.
Stok Devir Süresi = 365 ÷ Devir Hızı = 365 ÷ 6,55 = 56 gün (Eşdeğer yol: Ortalama Stok ÷ SMM × 365)
Kritik ayrım: Stok devir hızının payında satış tutarı değil, satışların maliyeti bulunur; çünkü stoklar maliyet değeriyle izlenir. Satış tutarı kullanılırsa oran kâr marjı kadar şişer.
Devir hızının yükselmesi olumludur: aynı stok yatırımıyla daha çok satış, daha az stok taşıma maliyeti ve daha az bozulma/demode olma riski anlamına gelir.
Soru 6 · 2026/1 · Finansal Tablolar ve Analizi
Bir işletmenin stok devir süresi 60 gün, alacak tahsil süresi 60 gün, ticari borç ödeme süresi 55 gündür. İşletmenin nakit dönüşüm süresi kaç gündür?
- A)175 gün
- B)120 gün
- C)65 gün
- D)5 gün
- E)55 gün
Çözümü göster — doğru cevap C
Nakit Dönüşüm Süresi = Stok Devir Süresi + Alacak Tahsil Süresi − Borç Ödeme Süresi
Faaliyet döngüsü = 60 + 60 = 120 gün (Malın alınmasından tahsilata kadar geçen süre.)
Nakit dönüşüm süresi = 120 − 55 = 65 gün
Yorum: İşletme, satıcılara ödeme yaptıktan sonra parasının 65 gün boyunca işletme dışında (stok ve alacak olarak) bağlı kalmasını finanse etmek zorundadır. Bu süre ne kadar kısaysa işletme sermayesi ihtiyacı o kadar azdır; negatife düşerse (borç ödeme süresi daha uzunsa) işletme satıcı kredisiyle kendini finanse ediyor demektir — perakende zincirlerinde sık görülen durumdur.
Süreyi kısaltma yolları: stok devrini hızlandırmak, tahsilatı sıkılaştırmak, satıcılarla daha uzun vade görüşmek.
Soru 7 · 2026/1 · Finansal Tablolar ve Analizi
Bir işletmenin dönem net satışları 3.600.000 TL, dönem başı ticari alacakları 600.000 TL, dönem sonu ticari alacakları 800.000 TL'dir. Alacakların ortalama tahsil süresi kaç gündür? (Yıl 365 gün.)
- A)5 gün
- B)70 gün
- C)81 gün
- D)71 gün
- E)61 gün
Çözümü göster — doğru cevap D
Ortalama ticari alacak = (600.000 + 800.000) ÷ 2 = 700.000 TL
Alacak Devir Hızı = Net Satışlar ÷ Ortalama Ticari Alacak = 3.600.000 ÷ 700.000 = 5,14 kez
Ortalama Tahsil Süresi = 365 ÷ 5,14 = 71 gün
Alacak devir hızında payda net satışlar bulunur (stok devir hızındaki gibi satışların maliyeti DEĞİL) — çünkü alacaklar satış fiyatı üzerinden doğar.
Yorum: Tahsil süresinin işletmenin uyguladığı vadeden uzun olması, tahsilat politikasının gevşediğine ya da alacakların bir bölümünün donduğuna işaret eder; karşılaştırma daima sektör ortalaması ve işletmenin kendi satış vadesi ile yapılır.
Soru 8 · 2026/1 · Finansal Tablolar ve Analizi
Bir işletmenin net satışları 6.000.000 TL, aktif toplamı 4.000.000 TL, duran varlıkları 1.600.000 TL ve özkaynakları 2.400.000 TL'dir. İşletmenin özkaynak devir hızı kaçtır?
- A)0,67 kez
- B)3,75 kez
- C)2,50 kez
- D)2,25 kez
- E)1,50 kez
Çözümü göster — doğru cevap C
Devir hızı oranları, "bir birim kaynakla ne kadar satış üretiliyor?" sorusunu yanıtlar. Hepsinin payında net satışlar vardır; değişen paydadır.
- Aktif devir hızı = 6.000.000 ÷ 4.000.000 = 1,50 kez
- Özkaynak devir hızı = 6.000.000 ÷ 2.400.000 = 2,50 kez
- Duran varlık devir hızı = 6.000.000 ÷ 1.600.000 = 3,75 kez
Sorulan: özkaynak devir hızı = 2,50 kez
Yorum: Aktif devir hızının düşüklüğü, varlıkların satış üretmede yetersiz kullanıldığını (atıl kapasite, aşırı stok/alacak, verimsiz yatırım) gösterir. Sermaye yoğun sektörlerde (enerji, çimento) oran düşük, ticaret ve hizmette yüksektir; bu nedenle karşılaştırma yalnızca aynı sektör içinde anlamlıdır.
Bağlantı: ROA = Net kâr marjı × Aktif devir hızı. Marjı düşük bir işletme, devir hızını yükselterek aynı kârlılığa ulaşabilir (indirimli market modeli).