SMMM Yeterlilik Finansal Tablolar ve Analizi: Faaliyet (Devir Hızı) Oranları Soruları ve Çözümleri — 7. bölüm

SMMM Yeterlilik Sınavı sınavı Finansal Tablolar ve Analizi dersi, Faaliyet (Devir Hızı) Oranları konusundan 8 soru; her birinin cevabı ve adım adım çözümü.

Soru 1 · 2026/1 · Finansal Tablolar ve Analizi

Bir işletmenin net satışları 9.000.000 TL, aktif toplamı 7.500.000 TL, duran varlıkları 3.000.000 TL ve özkaynakları 3.000.000 TL'dir. İşletmenin aktif devir hızı kaçtır?

  • A)3,00 kez
  • B)2,00 kez
  • C)0,83 kez
  • D)1,20 kez
  • E)0,60 kez
Çözümü göster — doğru cevap D

Devir hızı oranları, "bir birim kaynakla ne kadar satış üretiliyor?" sorusunu yanıtlar. Hepsinin payında net satışlar vardır; değişen paydadır.

  • Aktif devir hızı = 9.000.000 ÷ 7.500.000 = 1,20 kez
  • Özkaynak devir hızı = 9.000.000 ÷ 3.000.000 = 3,00 kez
  • Duran varlık devir hızı = 9.000.000 ÷ 3.000.000 = 3,00 kez

Sorulan: aktif devir hızı = 1,20 kez

Yorum: Aktif devir hızının düşüklüğü, varlıkların satış üretmede yetersiz kullanıldığını (atıl kapasite, aşırı stok/alacak, verimsiz yatırım) gösterir. Sermaye yoğun sektörlerde (enerji, çimento) oran düşük, ticaret ve hizmette yüksektir; bu nedenle karşılaştırma yalnızca aynı sektör içinde anlamlıdır.

Bağlantı: ROA = Net kâr marjı × Aktif devir hızı. Marjı düşük bir işletme, devir hızını yükselterek aynı kârlılığa ulaşabilir (indirimli market modeli).

Soru 2 · 2026/1 · Finansal Tablolar ve Analizi

Bir ticaret işletmesinin satışların maliyeti 2.400.000 TL, dönem başı ticari mal stoku 200.000 TL, dönem sonu ticari mal stoku 300.000 TL'dir. İşletmenin stok devir hızı kaçtır?

  • A)0,10 kez
  • B)12,00 kez
  • C)9,60 kez
  • D)38,02 kez
  • E)8,00 kez
Çözümü göster — doğru cevap C

Ortalama stok = (Dönem başı + Dönem sonu) ÷ 2 = (200.000 + 300.000) ÷ 2 = 250.000 TL

Stok Devir Hızı = Satışların Maliyeti ÷ Ortalama Stok = 2.400.000 ÷ 250.000 = 9,60 kez Yorum: Stoklar yılda 9,60 kez tükenip yenilenmektedir.

Stok Devir Süresi = 365 ÷ Devir Hızı = 365 ÷ 9,60 = 38 gün (Eşdeğer yol: Ortalama Stok ÷ SMM × 365)

Kritik ayrım: Stok devir hızının payında satış tutarı değil, satışların maliyeti bulunur; çünkü stoklar maliyet değeriyle izlenir. Satış tutarı kullanılırsa oran kâr marjı kadar şişer.

Devir hızının yükselmesi olumludur: aynı stok yatırımıyla daha çok satış, daha az stok taşıma maliyeti ve daha az bozulma/demode olma riski anlamına gelir.

Soru 3 · 2026/1 · Finansal Tablolar ve Analizi

Bir işletmenin stok devir süresi 55 gün, alacak tahsil süresi 30 gün, ticari borç ödeme süresi 35 gündür. İşletmenin nakit dönüşüm süresi kaç gündür?

  • A)-5 gün
  • B)85 gün
  • C)60 gün
  • D)50 gün
  • E)120 gün
Çözümü göster — doğru cevap D

Nakit Dönüşüm Süresi = Stok Devir Süresi + Alacak Tahsil Süresi − Borç Ödeme Süresi

Faaliyet döngüsü = 55 + 30 = 85 gün (Malın alınmasından tahsilata kadar geçen süre.)

Nakit dönüşüm süresi = 85 − 35 = 50 gün

Yorum: İşletme, satıcılara ödeme yaptıktan sonra parasının 50 gün boyunca işletme dışında (stok ve alacak olarak) bağlı kalmasını finanse etmek zorundadır. Bu süre ne kadar kısaysa işletme sermayesi ihtiyacı o kadar azdır; negatife düşerse (borç ödeme süresi daha uzunsa) işletme satıcı kredisiyle kendini finanse ediyor demektir — perakende zincirlerinde sık görülen durumdur.

Süreyi kısaltma yolları: stok devrini hızlandırmak, tahsilatı sıkılaştırmak, satıcılarla daha uzun vade görüşmek.

Soru 4 · 2026/1 · Finansal Tablolar ve Analizi

Bir işletmenin net satışları 9.000.000 TL, aktif toplamı 3.600.000 TL, duran varlıkları 2.160.000 TL ve özkaynakları 1.440.000 TL'dir. İşletmenin duran varlık devir hızı kaçtır?

  • A)4,17 kez
  • B)0,40 kez
  • C)6,25 kez
  • D)3,34 kez
  • E)3,75 kez
Çözümü göster — doğru cevap A

Devir hızı oranları, "bir birim kaynakla ne kadar satış üretiliyor?" sorusunu yanıtlar. Hepsinin payında net satışlar vardır; değişen paydadır.

  • Aktif devir hızı = 9.000.000 ÷ 3.600.000 = 2,50 kez
  • Özkaynak devir hızı = 9.000.000 ÷ 1.440.000 = 6,25 kez
  • Duran varlık devir hızı = 9.000.000 ÷ 2.160.000 = 4,17 kez

Sorulan: duran varlık devir hızı = 4,17 kez

Yorum: Aktif devir hızının düşüklüğü, varlıkların satış üretmede yetersiz kullanıldığını (atıl kapasite, aşırı stok/alacak, verimsiz yatırım) gösterir. Sermaye yoğun sektörlerde (enerji, çimento) oran düşük, ticaret ve hizmette yüksektir; bu nedenle karşılaştırma yalnızca aynı sektör içinde anlamlıdır.

Bağlantı: ROA = Net kâr marjı × Aktif devir hızı. Marjı düşük bir işletme, devir hızını yükselterek aynı kârlılığa ulaşabilir (indirimli market modeli).

Soru 5 · 2026/1 · Finansal Tablolar ve Analizi

Bir ticaret işletmesinin satışların maliyeti 3.600.000 TL, dönem başı ticari mal stoku 400.000 TL, dönem sonu ticari mal stoku 350.000 TL'dir. İşletmenin stok devir süresi kaç gündür? (Yıl 365 gün alınacaktır.)

  • A)35 gün
  • B)3.504 gün
  • C)38 gün
  • D)10 gün
  • E)41 gün
Çözümü göster — doğru cevap C

Ortalama stok = (Dönem başı + Dönem sonu) ÷ 2 = (400.000 + 350.000) ÷ 2 = 375.000 TL

Stok Devir Hızı = Satışların Maliyeti ÷ Ortalama Stok = 3.600.000 ÷ 375.000 = 9,60 kez Yorum: Stoklar yılda 9,60 kez tükenip yenilenmektedir.

Stok Devir Süresi = 365 ÷ Devir Hızı = 365 ÷ 9,60 = 38 gün (Eşdeğer yol: Ortalama Stok ÷ SMM × 365)

Kritik ayrım: Stok devir hızının payında satış tutarı değil, satışların maliyeti bulunur; çünkü stoklar maliyet değeriyle izlenir. Satış tutarı kullanılırsa oran kâr marjı kadar şişer.

Devir hızının yükselmesi olumludur: aynı stok yatırımıyla daha çok satış, daha az stok taşıma maliyeti ve daha az bozulma/demode olma riski anlamına gelir.

Soru 6 · 2026/1 · Finansal Tablolar ve Analizi

Bir işletmenin stok devir süresi 55 gün, alacak tahsil süresi 60 gün, ticari borç ödeme süresi 35 gündür. İşletmenin nakit dönüşüm süresi kaç gündür?

  • A)30 gün
  • B)115 gün
  • C)80 gün
  • D)150 gün
  • E)25 gün
Çözümü göster — doğru cevap C

Nakit Dönüşüm Süresi = Stok Devir Süresi + Alacak Tahsil Süresi − Borç Ödeme Süresi

Faaliyet döngüsü = 55 + 60 = 115 gün (Malın alınmasından tahsilata kadar geçen süre.)

Nakit dönüşüm süresi = 115 − 35 = 80 gün

Yorum: İşletme, satıcılara ödeme yaptıktan sonra parasının 80 gün boyunca işletme dışında (stok ve alacak olarak) bağlı kalmasını finanse etmek zorundadır. Bu süre ne kadar kısaysa işletme sermayesi ihtiyacı o kadar azdır; negatife düşerse (borç ödeme süresi daha uzunsa) işletme satıcı kredisiyle kendini finanse ediyor demektir — perakende zincirlerinde sık görülen durumdur.

Süreyi kısaltma yolları: stok devrini hızlandırmak, tahsilatı sıkılaştırmak, satıcılarla daha uzun vade görüşmek.

Soru 7 · 2026/1 · Finansal Tablolar ve Analizi

Bir işletmenin dönem net satışları 7.200.000 TL, dönem başı ticari alacakları 300.000 TL, dönem sonu ticari alacakları 200.000 TL'dir. Alacakların ortalama tahsil süresi kaç gündür? (Yıl 365 gün.)

  • A)29 gün
  • B)10 gün
  • C)15 gün
  • D)12 gün
  • E)13 gün
Çözümü göster — doğru cevap E

Ortalama ticari alacak = (300.000 + 200.000) ÷ 2 = 250.000 TL

Alacak Devir Hızı = Net Satışlar ÷ Ortalama Ticari Alacak = 7.200.000 ÷ 250.000 = 28,80 kez

Ortalama Tahsil Süresi = 365 ÷ 28,80 = 13 gün

Alacak devir hızında payda net satışlar bulunur (stok devir hızındaki gibi satışların maliyeti DEĞİL) — çünkü alacaklar satış fiyatı üzerinden doğar.

Yorum: Tahsil süresinin işletmenin uyguladığı vadeden uzun olması, tahsilat politikasının gevşediğine ya da alacakların bir bölümünün donduğuna işaret eder; karşılaştırma daima sektör ortalaması ve işletmenin kendi satış vadesi ile yapılır.

Soru 8 · 2026/1 · Finansal Tablolar ve Analizi

Bir işletmenin net satışları 3.000.000 TL, aktif toplamı 2.000.000 TL, duran varlıkları 1.200.000 TL ve özkaynakları 1.000.000 TL'dir. İşletmenin özkaynak devir hızı kaçtır?

  • A)1,50 kez
  • B)2,70 kez
  • C)0,67 kez
  • D)3,00 kez
  • E)2,50 kez
Çözümü göster — doğru cevap D

Devir hızı oranları, "bir birim kaynakla ne kadar satış üretiliyor?" sorusunu yanıtlar. Hepsinin payında net satışlar vardır; değişen paydadır.

  • Aktif devir hızı = 3.000.000 ÷ 2.000.000 = 1,50 kez
  • Özkaynak devir hızı = 3.000.000 ÷ 1.000.000 = 3,00 kez
  • Duran varlık devir hızı = 3.000.000 ÷ 1.200.000 = 2,50 kez

Sorulan: özkaynak devir hızı = 3,00 kez

Yorum: Aktif devir hızının düşüklüğü, varlıkların satış üretmede yetersiz kullanıldığını (atıl kapasite, aşırı stok/alacak, verimsiz yatırım) gösterir. Sermaye yoğun sektörlerde (enerji, çimento) oran düşük, ticaret ve hizmette yüksektir; bu nedenle karşılaştırma yalnızca aynı sektör içinde anlamlıdır.

Bağlantı: ROA = Net kâr marjı × Aktif devir hızı. Marjı düşük bir işletme, devir hızını yükselterek aynı kârlılığa ulaşabilir (indirimli market modeli).

Finansal Tablolar ve Analizi dersinin diğer konuları

Bölümler (7/14)

Aynı formatta 2043 çözümlü soru

SMMM Yeterlilik Sınavı için ders ve konu seçerek çalışılıyor; her sorunun altında yazılı çözümü var. Ücretsiz indiriliyor.

Yeterlilik uygulamasıAndroid: Google PlayBilgisayarda web'de çöz