SMMM Yeterlilik Finansal Tablolar ve Analizi: Kârlılık Oranları Soruları ve Çözümleri — 2. bölüm

Net kâr marjı = Net Kâr ÷ Net Satışlar = 320.000 ÷ 8.000.000 = %4,00 Aktif devir hızı = Net Satışlar ÷ Aktif = 8.000.000 ÷ 4.000.000 = 2,00 Özkaynak çarpanı = Aktif ÷ Özkaynak = 4.000.000 ÷ 2.400.000 = 1,67

ROA = Net Kâr ÷ Aktif = 320.000 ÷ 4.000.000 = %8,00 DuPont ile aynı sonuç: Marj × Devir Hızı = %4,00 × 2,00 = %8,00 ✔

ROE = Net Kâr ÷ Özkaynak = 320.000 ÷ 2.400.000 = %13,33 DuPont ile: Marj × Devir × Çarpan = %4,00 × 2,00 × 1,67 = %13,33 ✔

DuPont analizinin öğrettiği: aynı ROE üç ayrı yoldan elde edilebilir — yüksek marj (farklılaşma), yüksek devir hızı (verimlilik/hacim) ya da yüksek kaldıraç (borç). Kaldıraçtan gelen ROE, aynı zamanda riskin de arttığı anlamına gelir.

Gelir tablosu akışı:

| Kalem | Tutar | |---|---| | Net Satışlar | 1.500.000 TL | | (−) Satışların Maliyeti | (900.000) TL | | Brüt Satış Kârı | 600.000 TL | | (−) Faaliyet Giderleri | (180.000) TL | | Faaliyet Kârı | 420.000 TL |

Brüt kâr marjı = 600.000 ÷ 1.500.000 = %40,00 Faaliyet kâr marjı = 420.000 ÷ 1.500.000 = %28,00

Ayrımın anlamı: brüt marj fiyatlama ve üretim/tedarik maliyeti hakkında konuşur; faaliyet marjı buna gider disiplinini ekler. Brüt marj korunurken faaliyet marjı düşüyorsa sorun maliyette değil, genel yönetim ve pazarlama giderlerindedir.

Marjlar mutlak olarak değil, sektör ortalaması ve önceki dönem ile karşılaştırılarak yorumlanır.

Gelir tablosu akışı:

| Kalem | Tutar | |---|---| | Net Satışlar | 2.000.000 TL | | (−) Satışların Maliyeti | (1.500.000) TL | | Brüt Satış Kârı | 500.000 TL | | (−) Faaliyet Giderleri | (240.000) TL | | Faaliyet Kârı | 260.000 TL |

Brüt kâr marjı = 500.000 ÷ 2.000.000 = %25,00 Faaliyet kâr marjı = 260.000 ÷ 2.000.000 = %13,00

Ayrımın anlamı: brüt marj fiyatlama ve üretim/tedarik maliyeti hakkında konuşur; faaliyet marjı buna gider disiplinini ekler. Brüt marj korunurken faaliyet marjı düşüyorsa sorun maliyette değil, genel yönetim ve pazarlama giderlerindedir.

Marjlar mutlak olarak değil, sektör ortalaması ve önceki dönem ile karşılaştırılarak yorumlanır.

Net kâr marjı = Net Kâr ÷ Net Satışlar = 640.000 ÷ 8.000.000 = %8,00 Aktif devir hızı = Net Satışlar ÷ Aktif = 8.000.000 ÷ 4.000.000 = 2,00 Özkaynak çarpanı = Aktif ÷ Özkaynak = 4.000.000 ÷ 2.400.000 = 1,67

ROA = Net Kâr ÷ Aktif = 640.000 ÷ 4.000.000 = %16,00 DuPont ile aynı sonuç: Marj × Devir Hızı = %8,00 × 2,00 = %16,00 ✔

ROE = Net Kâr ÷ Özkaynak = 640.000 ÷ 2.400.000 = %26,67 DuPont ile: Marj × Devir × Çarpan = %8,00 × 2,00 × 1,67 = %26,67 ✔

DuPont analizinin öğrettiği: aynı ROE üç ayrı yoldan elde edilebilir — yüksek marj (farklılaşma), yüksek devir hızı (verimlilik/hacim) ya da yüksek kaldıraç (borç). Kaldıraçtan gelen ROE, aynı zamanda riskin de arttığı anlamına gelir.

Gelir tablosu akışı:

| Kalem | Tutar | |---|---| | Net Satışlar | 3.000.000 TL | | (−) Satışların Maliyeti | (1.800.000) TL | | Brüt Satış Kârı | 1.200.000 TL | | (−) Faaliyet Giderleri | (360.000) TL | | Faaliyet Kârı | 840.000 TL |

Brüt kâr marjı = 1.200.000 ÷ 3.000.000 = %40,00 Faaliyet kâr marjı = 840.000 ÷ 3.000.000 = %28,00

Ayrımın anlamı: brüt marj fiyatlama ve üretim/tedarik maliyeti hakkında konuşur; faaliyet marjı buna gider disiplinini ekler. Brüt marj korunurken faaliyet marjı düşüyorsa sorun maliyette değil, genel yönetim ve pazarlama giderlerindedir.

Marjlar mutlak olarak değil, sektör ortalaması ve önceki dönem ile karşılaştırılarak yorumlanır.

Net kâr marjı = Net Kâr ÷ Net Satışlar = 800.000 ÷ 8.000.000 = %10,00 Aktif devir hızı = Net Satışlar ÷ Aktif = 8.000.000 ÷ 4.000.000 = 2,00 Özkaynak çarpanı = Aktif ÷ Özkaynak = 4.000.000 ÷ 2.400.000 = 1,67

ROA = Net Kâr ÷ Aktif = 800.000 ÷ 4.000.000 = %20,00 DuPont ile aynı sonuç: Marj × Devir Hızı = %10,00 × 2,00 = %20,00 ✔

ROE = Net Kâr ÷ Özkaynak = 800.000 ÷ 2.400.000 = %33,33 DuPont ile: Marj × Devir × Çarpan = %10,00 × 2,00 × 1,67 = %33,33 ✔

DuPont analizinin öğrettiği: aynı ROE üç ayrı yoldan elde edilebilir — yüksek marj (farklılaşma), yüksek devir hızı (verimlilik/hacim) ya da yüksek kaldıraç (borç). Kaldıraçtan gelen ROE, aynı zamanda riskin de arttığı anlamına gelir.

Gelir tablosu akışı:

| Kalem | Tutar | |---|---| | Net Satışlar | 5.000.000 TL | | (−) Satışların Maliyeti | (3.750.000) TL | | Brüt Satış Kârı | 1.250.000 TL | | (−) Faaliyet Giderleri | (600.000) TL | | Faaliyet Kârı | 650.000 TL |

Brüt kâr marjı = 1.250.000 ÷ 5.000.000 = %25,00 Faaliyet kâr marjı = 650.000 ÷ 5.000.000 = %13,00

Ayrımın anlamı: brüt marj fiyatlama ve üretim/tedarik maliyeti hakkında konuşur; faaliyet marjı buna gider disiplinini ekler. Brüt marj korunurken faaliyet marjı düşüyorsa sorun maliyette değil, genel yönetim ve pazarlama giderlerindedir.

Marjlar mutlak olarak değil, sektör ortalaması ve önceki dönem ile karşılaştırılarak yorumlanır.

Net kâr marjı = Net Kâr ÷ Net Satışlar = 480.000 ÷ 8.000.000 = %6,00 Aktif devir hızı = Net Satışlar ÷ Aktif = 8.000.000 ÷ 6.400.000 = 1,25 Özkaynak çarpanı = Aktif ÷ Özkaynak = 6.400.000 ÷ 3.200.000 = 2,00

ROA = Net Kâr ÷ Aktif = 480.000 ÷ 6.400.000 = %7,50 DuPont ile aynı sonuç: Marj × Devir Hızı = %6,00 × 1,25 = %7,50 ✔

ROE = Net Kâr ÷ Özkaynak = 480.000 ÷ 3.200.000 = %15,00 DuPont ile: Marj × Devir × Çarpan = %6,00 × 1,25 × 2,00 = %15,00 ✔

DuPont analizinin öğrettiği: aynı ROE üç ayrı yoldan elde edilebilir — yüksek marj (farklılaşma), yüksek devir hızı (verimlilik/hacim) ya da yüksek kaldıraç (borç). Kaldıraçtan gelen ROE, aynı zamanda riskin de arttığı anlamına gelir.