SMMM Yeterlilik Hukuk: Kurumlar ve Kavramlar Soruları ve Çözümleri — 1. bölüm

Ticaret şirketleri; kollektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerden ibarettir. Bunlardan kollektif ile komandit şirket şahıs, anonim, limited ve kooperatif şirketler sermaye şirketi sayılır.

Adi şirket (adi ortaklık) bir ticaret şirketi DEĞİLDİR; Türk Borçlar Kanunu'nda düzenlenir, tüzel kişiliği yoktur ve ticaret siciline tescil edilmez. Bu, sınavın klasik sorusudur.

Şıklardaki Konsorsiyum bu kümeye girmez; diğer dört şık kümenin gerçek üyesidir.

Dayanak: 6102 s. TTK md. 124

İş Kanunu md. 25 fesih sebeplerini üç grupta düzenler: I. Sağlık sebepleri, II. Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller, III. Zorlayıcı sebepler.

Ayrım önemlidir: Yalnızca II. bent (ahlak ve iyi niyet) hallerinde işçi kıdem tazminatına hak kazanamaz ve altı iş günlük hak düşürücü süre uygulanır. Sağlık ve zorlayıcı sebeplerle yapılan fesihte işçi kıdem tazminatına hak kazanır. Performans yetersizliği ve işletme gereklerinden kaynaklanan sebepler ise haklı neden değil, geçerli neden oluşturur (md. 18) — sonuçları tümüyle farklıdır.

Şıklardaki İşyerinde bir haftadan fazla süreyle işin durmasını gerektiren zorlayıcı sebep bu kümeye girmez; diğer dört şık kümenin gerçek üyesidir.

Dayanak: 4857 s. İş K. md. 25/II

İptal davası, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davadır.

Önemli sınır: İdari yargı yetkisi yerindelik denetimi yapmaya elverişli değildir; yargı yerleri idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı veremez, idari eylem ve işlem niteliğinde karar veremez.

Doğru şık Konu'dır; diğer seçenekler bu kümenin dışında kalır.

Dayanak: 2577 s. İYUK md. 2

İş Kanunu md. 25 fesih sebeplerini üç grupta düzenler: I. Sağlık sebepleri, II. Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller, III. Zorlayıcı sebepler.

Ayrım önemlidir: Yalnızca II. bent (ahlak ve iyi niyet) hallerinde işçi kıdem tazminatına hak kazanamaz ve altı iş günlük hak düşürücü süre uygulanır. Sağlık ve zorlayıcı sebeplerle yapılan fesihte işçi kıdem tazminatına hak kazanır. Performans yetersizliği ve işletme gereklerinden kaynaklanan sebepler ise haklı neden değil, geçerli neden oluşturur (md. 18) — sonuçları tümüyle farklıdır.

Doğru şık İşçinin kendi isteği veya savsaması yüzünden işin güvenliğini tehlikeye düşürmesi'dır; diğer seçenekler bu kümenin dışında kalır.

Dayanak: 4857 s. İş K. md. 25/II

İptal davası, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davadır.

Önemli sınır: İdari yargı yetkisi yerindelik denetimi yapmaya elverişli değildir; yargı yerleri idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı veremez, idari eylem ve işlem niteliğinde karar veremez.

Şıklardaki Zamanaşımı bu kümeye girmez; diğer dört şık kümenin gerçek üyesidir.

Dayanak: 2577 s. İYUK md. 2

Ticaret şirketleri; kollektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerden ibarettir. Bunlardan kollektif ile komandit şirket şahıs, anonim, limited ve kooperatif şirketler sermaye şirketi sayılır.

Adi şirket (adi ortaklık) bir ticaret şirketi DEĞİLDİR; Türk Borçlar Kanunu'nda düzenlenir, tüzel kişiliği yoktur ve ticaret siciline tescil edilmez. Bu, sınavın klasik sorusudur.

Doğru şık Limited şirket'dır; diğer seçenekler bu kümenin dışında kalır.

Dayanak: 6102 s. TTK md. 124

Ticaret şirketleri; kollektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerden ibarettir. Bunlardan kollektif ile komandit şirket şahıs, anonim, limited ve kooperatif şirketler sermaye şirketi sayılır.

Adi şirket (adi ortaklık) bir ticaret şirketi DEĞİLDİR; Türk Borçlar Kanunu'nda düzenlenir, tüzel kişiliği yoktur ve ticaret siciline tescil edilmez. Bu, sınavın klasik sorusudur.

Doğru şık Komandit şirket'dır; diğer seçenekler bu kümenin dışında kalır.

Dayanak: 6102 s. TTK md. 124

Borcu sona erdiren sebepler: ifa, ibra (borçtan kurtarma sözleşmesi), yenileme, takas, alacaklı ve borçlu sıfatlarının birleşmesi, kusursuz imkânsızlık ve — bir def'i olarak ileri sürüldüğünde — zamanaşımı.

Şıklardaki kavramlar borcu sona erdirmez: temerrüt borcun ifasındaki gecikmedir (borç sürer), alacağın temliki ve borcun nakli borcun tarafını değiştirir ama borcu ortadan kaldırmaz.

Doğru şık Alacaklı ve borçlu sıfatlarının birleşmesi'dır; diğer seçenekler bu kümenin dışında kalır.

Dayanak: 6098 s. TBK md. 131 vd.