SMMM Yeterlilik Sermaye Piyasası Mevzuatı: Kamuyu Aydınlatma ve Sorumluluk Soruları ve Çözümleri

SMMM Yeterlilik Sınavı sınavı Sermaye Piyasası Mevzuatı dersi, Kamuyu Aydınlatma ve Sorumluluk konusundan 5 soru; her birinin cevabı ve adım adım çözümü.

Soru 1 · 2026/1 · Sermaye Piyasası Mevzuatı

İzahnamenin onaylanmasının hukuki sonuçları 6362 sayılı Kanun'da düzenlenmiştir. Buna göre aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  • A)Onaylanan izahnamedeki bilgilerden hiç kimse sorumlu tutulamaz.
  • B)İzahnamedeki yanlış bilgilerden yalnızca aracı kurum sorumludur.
  • C)İzahnamenin onaylanması, ihraç edilecek araca yatırım yapılmasının Kurul tarafından tavsiye edildiği anlamına gelir.
  • D)İzahnamenin Kurulca onaylanması, izahnamede yer alan bilgilerin doğru olduğunun Kurul tarafından tekeffülü anlamına gelmez ve ihraççının reklamı sayılmaz.
  • E)İzahnamenin onaylanması, içeriğindeki bilgilerin doğruluğunun Kurul tarafından garanti edildiğini gösterir.
Çözümü göster — doğru cevap D

Kanun bunu açıkça düzenler: izahnamenin onaylanması, bilgilerin doğruluğunun Kurulca tekeffülü anlamına gelmez, reklam ve tavsiye sayılmaz.

Sorumluluk zinciri (md. 10): İzahnamedeki yanlış, yanıltıcı veya eksik bilgilerden kaynaklanan zararlardan öncelikle ihraççılar sorumludur. İhraççılardan tazmin edilemeyen zararlar için sırasıyla halka arz edenler, ihraca aracılık eden yetkili kuruluş, varsa garantör ve ihraççının yönetim kurulu üyeleri kusurlarına ve durumun gereklerine göre sorumlu tutulur. Bağımsız denetim, derecelendirme ve değerleme kuruluşları da kendi beyanlarından sorumludur.

Dayanak: 6362 s. SPKn md. 8, md. 10

Soru 2 · 2026/1 · Sermaye Piyasası Mevzuatı

Halka açık ortaklıklarda kamuyu aydınlatma yükümlülüğünün amacı ve kapsamı düzenlenmiştir. Buna göre aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  • A)İçsel bilgi önce büyük ortaklara, sonra kamuya açıklanır.
  • B)İçsel bilginin açıklanması ihraççının tamamen takdirindedir.
  • C)İçsel bilgi, ortaya çıktığında gecikmeksizin kamuya açıklanır; ancak ihraççı meşru çıkarlarının zarar görmemesi için, yatırımcıların yanıltılmaması ve bilginin gizliliğinin sağlanması şartıyla açıklamayı erteleyebilir.
  • D)İçsel bilgi hiçbir koşulda ertelenemez.
  • E)İçsel bilgi yılsonu finansal raporlarla birlikte açıklanır.
Çözümü göster — doğru cevap C

Kural gecikmeksizin açıklamadır. Erteleme, üç şartın birlikte varlığında mümkündür: (1) açıklamanın ihraççının meşru çıkarlarına zarar verecek olması, (2) ertelemenin yatırımcıların yanıltılmasına yol açmaması, (3) ihraççının bilginin gizliliğini sağlayabilmesi. Erteleme sebebi ortadan kalkınca bilgi derhal açıklanır ve erteleme kararının gerekçesi de kamuya duyurulur.

Bir bilginin büyük ortaklara ya da belirli yatırımcılara önce verilmesi eşit işlem ilkesini ihlal eder ve bilgi suistimali sorumluluğu doğurabilir.

Dayanak: Özel Durumlar Tebliği II-15.1

Soru 3 · 2026/1 · Sermaye Piyasası Mevzuatı

Sermaye piyasası suçlarında soruşturma usulü 6362 sayılı Kanun'da düzenlenmiştir. Buna göre aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  • A)Sermaye piyasası suçlarında soruşturma resen (kendiliğinden) başlatılır.
  • B)Bu suçlarda Cumhuriyet başsavcılığı Kurul'un görüşünü almak zorunda değildir.
  • C)Soruşturma için zarar gören yatırımcının şikâyeti şarttır.
  • D)Kanun'da düzenlenen sermaye piyasası suçlarından dolayı soruşturma yapılması, Sermaye Piyasası Kurulu tarafından Cumhuriyet başsavcılığına yazılı başvuruda bulunulmasına bağlıdır.
  • E)Sermaye piyasası suçlarında soruşturma ve kovuşturma yetkisi Kurul'a aittir.
Çözümü göster — doğru cevap D

Sermaye piyasası suçlarından dolayı soruşturma yapılması, Kurul tarafından Cumhuriyet başsavcılığına yazılı başvuruda bulunulmasına bağlıdır (muhakeme şartı). Bu başvuru, Ceza Muhakemesi Kanunu'na göre mütalaa hükmündedir.

Amaç, teknik uzmanlık gerektiren piyasa suçlarında soruşturmanın uzman kurumun değerlendirmesi üzerine başlatılmasıdır. Kurul'un idari yaptırım (idari para cezası, işlem yasağı) uygulama yetkisi ise bundan bağımsızdır ve doğrudan kullanılabilir.

Dayanak: 6362 s. SPKn md. 115

Soru 4 · 2026/1 · Sermaye Piyasası Mevzuatı

Yatırım fonlarının hukuki niteliği 6362 sayılı Kanun'da düzenlenmiştir. Buna göre aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  • A)Yatırım fonu anonim şirket şeklinde kurulan bir tüzel kişidir.
  • B)Yatırım fonları yalnızca bankalar tarafından kurulabilir.
  • C)Yatırım fonunun tüzel kişiliği yoktur; fon malvarlığı, kurucunun malvarlığından ayrıdır ve fon malvarlığı rehin edilemez, teminat gösterilemez, haczedilemez.
  • D)Fon malvarlığı, kurucunun malvarlığının bir parçasıdır ve kurucunun borçları için haczedilebilir.
  • E)Yatırım fonu katılma payları sermaye piyasası aracı sayılmaz.
Çözümü göster — doğru cevap C

Yatırım fonu tüzel kişiliğe sahip değildir; katılma payı karşılığında toplanan paralarla, inançlı mülkiyet esasına göre oluşturulan bir malvarlığıdır ve portföy yönetim şirketi tarafından kurulup yönetilir.

En önemli koruma hükmü: Fon malvarlığı, kurucunun ve yöneticinin malvarlığından ayrıdır; kurucunun ve saklayıcının yükümlülükleri nedeniyle rehin edilemez, teminat gösterilemez, haczedilemez ve iflas masasına dâhil edilemez. Bu ayrılık, kolektif yatırımın güven temelini oluşturur.

Buna karşılık yatırım ortaklıkları anonim şirket olarak kurulur; tüzel kişiliği ve payları vardır.

Dayanak: 6362 s. SPKn md. 52, md. 53

Soru 5 · 2026/1 · Sermaye Piyasası Mevzuatı

Halka açık ortaklıklarda ayrılma hakkının kullanılması düzenlenmiştir. Buna göre aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  • A)Ayrılma hakkı kullanıldığında paylar borsada oluşan güncel fiyattan zorunlu olarak üçüncü kişilere satılır.
  • B)Ayrılma hakkı yalnızca yönetim kontrolünü elinde bulunduran ortağa tanınır.
  • C)Ayrılma hakkı, önemli nitelikteki işlemlere ilişkin genel kurul toplantısına katılıp olumsuz oy kullanan ve muhalefet şerhini tutanağa işleten pay sahiplerine tanınır.
  • D)Ayrılma hakkını, genel kurula katılmayan tüm pay sahipleri kullanabilir.
  • E)Ayrılma hakkının kullanılabilmesi için pay sahibinin en az %10 paya sahip olması gerekir.
Çözümü göster — doğru cevap C

Ayrılma hakkının koşulu nettir: pay sahibinin genel kurula katılması, olumsuz oy kullanması ve muhalefet şerhini tutanağa işletmesi. Ortaklık, bu pay sahiplerinin paylarını adil bir bedelle satın almak zorundadır; bedel Kurul düzenlemelerine göre (genellikle karar öncesi belirli bir dönemin ağırlıklı ortalama fiyatı esas alınarak) hesaplanır.

Önemli nitelikteki işlemler md. 23'te sayılır: birleşme, bölünme, tür değiştirme, sona erme, önemli varlık devri/kiralanması, faaliyet konusunun tümüyle veya önemli ölçüde değiştirilmesi, imtiyaz oluşturulması veya kaldırılması, borsa kotundan çıkma.

Dayanak: 6362 s. SPKn md. 23-24

Sermaye Piyasası Mevzuatı dersinin diğer konuları

Kurum ve Suç Eşleştirme4 soruKurumlar ve Araçlar8 soruKurumlar ve Araçlar8 soruKurumlar ve Araçlar8 soruKurumlar ve Araçlar8 soruKurumlar ve Araçlar8 soru

Aynı formatta 2043 çözümlü soru

SMMM Yeterlilik Sınavı için ders ve konu seçerek çalışılıyor; her sorunun altında yazılı çözümü var. Ücretsiz indiriliyor.

Yeterlilik uygulamasıAndroid: Google PlayBilgisayarda web'de çöz