Soru 1 · 2026/1 · Sermaye Piyasası Mevzuatı
Kurul kaydına alınan sermaye piyasası araçlarının işlem gördüğü, alım satımın kurallı biçimde yürütüldüğü teşkilatlanmış piyasalardır. Bu tanım aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?
- A)İçsel bilgi kullanımı (insider trading)
- B)Pay alım teklifi zorunluluğu
- C)Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK)
- D)Yatırımcı Tazmin Merkezi (YTM)
- E)Borsa
Çözümü göster — doğru cevap E
Borsa, sermaye piyasası araçları, kambiyo ve kıymetli madenler ile kıymetli taşların alım satımının yapıldığı, teşkilatlanmış ve süreklilik gösteren piyasalardır. Borsa kuruluşu Kurul'un uygun görüşü üzerine yapılır; borsa düzenlemeleri Kurul onayına tabidir.
Dayanak: 6362 s. SPKn md. 3, md. 65
Soru 2 · 2026/1 · Sermaye Piyasası Mevzuatı
Sermaye piyasası araçlarının satın alınması için her türlü yoldan yapılan genel bir çağrıyı ve bu çağrı devamında gerçekleştirilen satışı ifade eder. Bu tanım aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?
- A)Yatırımcı Tazmin Merkezi (YTM)
- B)Ayrılma hakkı
- C)İçsel bilgi kullanımı (insider trading)
- D)Halka arz
- E)Müşteri çıkarlarının gözetilmesi (özen) yükümlülüğü
Çözümü göster — doğru cevap D
Halka arz, sermaye piyasası araçlarının satın alınması için her türlü yoldan yapılan genel bir çağrı ve bu çağrı devamında gerçekleştirilen satıştır. Halka arz edilmeksizin yapılan satışlar (nitelikli yatırımcıya satış, tahsisli satış) ise tahsisli/nitelikli yatırımcıya satış olarak ayrı düzenlenir.
Dayanak: 6362 s. SPKn md. 3
Soru 3 · 2026/1 · Sermaye Piyasası Mevzuatı
Sermaye piyasası araçlarının fiyatını, değerini veya yatırımcıların kararlarını etkileyebilecek nitelikteki, henüz kamuya duyurulmamış bilgiye dayanarak işlem yapılmasıdır. Bu tanım aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?
- A)İçsel bilgi kullanımı (insider trading)
- B)Ayrılma hakkı
- C)Müşteri çıkarlarının gözetilmesi (özen) yükümlülüğü
- D)Pay alım teklifi zorunluluğu
- E)Halka arz
Çözümü göster — doğru cevap A
İçsel bilgi kullanımı, doğrudan ya da dolaylı olarak sermaye piyasası araçlarının fiyatlarını etkileyebilecek nitelikte olup henüz kamuya açıklanmamış bilgileri kendisine veya başkasına menfaat sağlamak amacıyla kullanarak işlem yapmaktır ve hapis cezası ile yaptırıma bağlanmıştır (md. 106).
Ayrım: Piyasa dolandırıcılığı (md. 107) yapay fiyat/görüntü oluşturma (işlem bazlı) ile yanlış-yanıltıcı bilgi yayma (bilgi bazlı) eylemlerini kapsar. İçsel bilgi kullanımında bilginin gizliliği, piyasa dolandırıcılığında piyasanın aldatılması öndedir.
Dayanak: 6362 s. SPKn md. 106
Soru 4 · 2026/1 · Sermaye Piyasası Mevzuatı
Yatırımcıların, yatırım kuruluşlarının yükümlülüklerini yerine getirememesi halinde belirli sınırlar dâhilinde tazmin edilmesini sağlayan kuruluştur. Bu tanım aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?
- A)Yönetim kontrolü
- B)Borsa
- C)Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK)
- D)Ayrılma hakkı
- E)Yatırımcı Tazmin Merkezi (YTM)
Çözümü göster — doğru cevap E
Yatırımcı Tazmin Merkezi (YTM), yatırım kuruluşlarının, yatırım hizmet ve faaliyetinden kaynaklanan nakit ödeme veya sermaye piyasası aracı teslim yükümlülüklerini yerine getiremediğinin tespiti halinde, yatırımcıların belirlenen sınırlar dâhilinde tazmin edilmesini sağlar.
Önemli sınır: YTM, yatırımcının piyasa riskinden kaynaklanan zararlarını (hisse fiyatının düşmesi gibi) tazmin etmez; yalnızca kuruluşun yükümlülüğünü yerine getirmemesinden doğan zararı karşılar.
Dayanak: 6362 s. SPKn md. 82-84
Soru 5 · 2026/1 · Sermaye Piyasası Mevzuatı
Sermaye piyasası araçlarının ihraç ve halka arzında yatırımcılara sunulmak üzere hazırlanan, ihraççı ve ihraç edilecek araca ilişkin bilgileri içeren, Kurulca onaylanan kamuyu aydınlatma belgesidir. Bu tanım aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?
- A)Halka arz
- B)Pay alım teklifi zorunluluğu
- C)İzahname
- D)Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK)
- E)Ayrılma hakkı
Çözümü göster — doğru cevap C
İzahname, halka arzda yatırımcının karar verebilmesi için gereken bilgileri içeren ve SPK tarafından onaylanan temel kamuyu aydınlatma belgesidir. İzahnamede yer alan yanlış, yanıltıcı ve eksik bilgilerden kaynaklanan zararlardan ihraççılar sorumludur; bu kişilerden tazmin edilemeyen zararlar için halka arz edenler, ihraca aracılık eden yetkili kuruluş, varsa garantör ve ihraççının yönetim kurulu üyeleri kusurlarına ve durumun gereklerine göre sorumlu tutulur.
Dayanak: 6362 s. SPKn md. 3, md. 8
Soru 6 · 2026/1 · Sermaye Piyasası Mevzuatı
Ortaklıkların yönetim kontrolünü sağlayacak oranda paylarının iktisap edilmesi halinde, diğer ortakların paylarını satın alma yükümlülüğüdür. Bu tanım aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?
- A)Yatırımcı Tazmin Merkezi (YTM)
- B)İçsel bilgi kullanımı (insider trading)
- C)Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK)
- D)Ayrılma hakkı
- E)Pay alım teklifi zorunluluğu
Çözümü göster — doğru cevap E
Halka açık ortaklıkta yönetim kontrolünü sağlayan payların veya oy haklarının iktisap edilmesi halinde, diğer ortakların paylarını satın almak üzere teklif yapılması zorunludur (çağrıda bulunma / zorunlu pay alım teklifi). Amaç, kontrol değişiminde azınlık ortaklara çıkış hakkı tanımaktır. Kurul, belirlediği hallerde bu zorunluluğa muafiyet verebilir.
Dayanak: 6362 s. SPKn md. 26
Soru 7 · 2026/1 · Sermaye Piyasası Mevzuatı
Halka açık ortaklıkların, önemli nitelikteki işlemlerine olumsuz oy kullanan pay sahiplerinin paylarını ortaklığa satarak ortaklıktan çıkma hakkıdır. Bu tanım aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?
- A)Halka arz
- B)Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK)
- C)Ayrılma hakkı
- D)İzahname
- E)Pay alım teklifi zorunluluğu
Çözümü göster — doğru cevap C
Ayrılma hakkı, birleşme, bölünme, tür değiştirme, önemli varlık devri, faaliyet konusunun tümüyle değiştirilmesi gibi önemli nitelikteki işlemlere genel kurulda olumsuz oy kullanıp muhalefet şerhini tutanağa işleten pay sahiplerine tanınır. Bu pay sahipleri, paylarını ortaklığa satarak ayrılabilir; ortaklık payları adil bir bedelle almak zorundadır.
Ayrılma hakkı ile zorunlu pay alım teklifi karıştırılmamalıdır: ayrılma hakkı bir işlem kararına muhalefetten, pay alım teklifi ise kontrol değişiminden doğar.
Dayanak: 6362 s. SPKn md. 24
Soru 8 · 2026/1 · Sermaye Piyasası Mevzuatı
Sermaye piyasası araçlarının kaydileştirilmesi ve hak sahipliği kayıtlarının elektronik ortamda tutulmasından sorumlu kuruluştur. Bu tanım aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?
- A)Borsa
- B)İçsel bilgi kullanımı (insider trading)
- C)İzahname
- D)Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK)
- E)Ayrılma hakkı
Çözümü göster — doğru cevap D
Sermaye piyasası araçları kayden ihraç edilir ve hak sahipliği kayıtları Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) tarafından elektronik ortamda tutulur. Kaydi sistemin sonucu, senedin fiziki tesliminin yerini kayıt almasıdır; kayıtlar hak sahipliğine karine teşkil eder.
Ayrım: Takasbank (İstanbul Takas ve Saklama Bankası) takas ve merkezi karşı taraf işlevini yürütür; MKK ise kaydi kayıt kuruluşudur.
Dayanak: 6362 s. SPKn md. 13, md. 81
Soru 9 · 2026/1 · Sermaye Piyasası Mevzuatı
Sermaye piyasasında, yatırım kuruluşlarının müşterileriyle olan ilişkilerinde müşterilerinin çıkarlarını gözetmesini ve kendi çıkarlarını öne almamasını gerektiren yükümlülüktür. Bu tanım aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?
- A)İzahname
- B)Ayrılma hakkı
- C)Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK)
- D)Müşteri çıkarlarının gözetilmesi (özen) yükümlülüğü
- E)Yönetim kontrolü
Çözümü göster — doğru cevap D
Yatırım kuruluşları faaliyetlerini yürütürken müşterilerinin çıkarlarını gözetmek, çıkar çatışmalarını önlemek ve bunları müşteriye açıklamakla yükümlüdür. Bu kapsamda uygunluk testi (müşteriye sunulacak hizmetin uygunluğu) ve yerindelik testi (portföy yöneticiliği ve yatırım danışmanlığında müşteriye yerinde ürün önerilmesi) uygulanır.
Dayanak: 6362 s. SPKn md. 44 vd.; Yatırım Kuruluşları Tebliği
Soru 10 · 2026/1 · Sermaye Piyasası Mevzuatı
Bir ortaklığın sermayesinin veya oy haklarının doğrudan ya da dolaylı olarak önemli bir bölümüne sahip olunması yoluyla, ortaklığın yönetim organı kararlarını belirleme gücüdür. Bu tanım aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?
- A)Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK)
- B)Müşteri çıkarlarının gözetilmesi (özen) yükümlülüğü
- C)İzahname
- D)Ayrılma hakkı
- E)Yönetim kontrolü
Çözümü göster — doğru cevap E
Yönetim kontrolü, oy haklarının çoğunluğuna sahip olmak, imtiyazlı paylar sayesinde yönetim kurulu üyelerinin çoğunluğunu seçme hakkına sahip olmak ya da sözleşmelerle yönetim organı kararlarını belirleyebilmek şeklinde ortaya çıkar. Kontrol değişimi, zorunlu pay alım teklifi yükümlülüğünü doğurur.
Dayanak: 6362 s. SPKn md. 26