KGK bağımsız denetçilik sınavı: konular ve alanlar

Denetçilik sınavı yedi ana konuyu kapsıyor ama hiç kimse hepsinden sınava girmiyor. Hangi konulardan sorumlu olduğunuz, unvanınıza ve hangi alanda yetkilendirilmek istediğinize göre değişiyor. SMMM'ler temel alan için üç, YMM'ler iki konudan sınava tabi.

Sınavın yedi ana konusu

Konu listesi 15 Haziran 2024 değişikliğiyle güncellendi; sürdürülebilirlikle ilgili iki konu bu değişiklikle eklendi. (Madde 16/3; Değişik: RG-15/6/2024-32577)

Kaynak: Bağımsız Denetim Yönetmeliği, Madde 16.
BentKonuHangi alan için
aTürkiye Muhasebe StandartlarıTemel alan
bTürkiye Denetim StandartlarıTemel alan
cKurumsal Yönetim İlkeleri ve Finansal YönetimTemel alan — yalnızca SMMM
çSermaye Piyasası MevzuatıSermaye piyasası
dBankacılık MevzuatıBankacılık
eSigortacılık ve Özel Emeklilik MevzuatıSigortacılık ve özel emeklilik
fKurumsal Sürdürülebilirlik RaporlamasıSürdürülebilirlik
gSürdürülebilirlik DenetimiSürdürülebilirlik

SMMM ve YMM aynı sınava girmiyor

Temel alandan yetkilendirilmek isteyenler için konu sayısı unvana göre değişiyor: (Madde 16/4; Değişik: RG-11/1/2022-31716)

  1. Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler — üç konu

    (a) Türkiye Muhasebe Standartları, (b) Türkiye Denetim Standartları ve (c) Kurumsal Yönetim İlkeleri ve Finansal Yönetim konularından sınava tabi tutulurlar.

  2. Yeminli Mali Müşavirler — iki konu

    Yalnızca (a) Türkiye Muhasebe Standartları ve (b) Türkiye Denetim Standartları konularından sınava tabi tutulurlar. Kurumsal Yönetim İlkeleri ve Finansal Yönetim konusu YMM'ler için aranmaz.

Ek alanlar herkes için ayrı sınav: temel alanla birlikte sermaye piyasası, bankacılık, sigortacılık ve özel emeklilik alanlarında da yetkilendirilmek isteyenler (ç), (d), (e) bentlerinden; sürdürülebilirlik alanından yetkilendirilmek isteyenler (f) ve (g) bentlerinden ayrıca sınava tabi tutulur. (Madde 16/5)

Yetkilendirme alanları

Yetkilendirmeler, başarılı olunan sınav konularına göre yapılır. Alanlar şunlardır: temel alan, sermaye piyasası, bankacılık, sigortacılık ve özel emeklilik ve sürdürülebilirlik. (Madde 16/4; Ek ibare: RG-15/6/2024-32577)

Yani sınav bir bütün olarak geçilip geçilmiyor; konu bazında başarı, o konunun karşılık geldiği alanda yetkilendirme sağlıyor. Kurum, sınav konularını birleştirmeye veya ayırmaya yetkilidir.

Sonuçlar ne kadar geçerli?

Sınav sonuçları, ilan tarihini müteakip üçüncü takvim yılı sonuna kadar geçerlidir. (Madde 16/7; Ek: RG-21/10/2014-29152)

Pratik sonuç: konuları farklı dönemlere yayarak geçmeyi planlıyorsanız bu süreyi hesaba katın. Örneğin 2026'da ilan edilen bir sonuç, 2029 takvim yılının sonuna kadar geçerlidir; o tarihe kadar diğer konuları tamamlamamışsanız geçerliliğini yitirir.

Başarı şartı: üç ayrı kural birden

Yönetmelik başarı ölçütünü kendisi belirlemiyor; Madde 16/7 bunu Kuruma bırakıyor. Ölçütler KGK'nın dönem sınav ilanında yayımlanır. İlanda üç kural birlikte veriliyor ve üçüncüsü çoğu kaynakta hiç geçmiyor:

  1. Her konudan en az 60

    Sınav konularının her birinden, yüz puan üzerinden en az altmış puan alınması gerekir.

  2. Ortalama en az 70

    Yetkilendirme talep edilen alanlara ilişkin sınav konularından alınan notların aritmetik ortalamasının en az yetmiş puan olması şarttır. Yani her konudan 60 almak yetmez; ortalamanın 70'i bulması gerekir.

  3. Tek alan talep ediliyorsa doğrudan 70

    Tek bir alandan yetki talep edilmesi hâlinde, o alandan en az yetmiş puan alınması zorunludur. Bu durumda 60 barajı devreye girmez; eşik doğrudan 70'tir.

Not yükseltme hakkı: not yükseltmek amacıyla sınav konularının her birinden ayrı ayrı sınava girilebilir. Geçerlilik süresi içerisinde en yüksek sınav notu esas alınır. Yani 60 alıp geçtiğiniz bir konuya, ortalamanızı 70'e çıkarmak için tekrar girebilirsiniz.

Kaynak ayrımı önemli: yukarıdaki ölçütler Yönetmelikten değil, KGK sınav ilanından gelir (Haziran 2025 ilanı). Kurum bu şartları değiştirebilir; kendi döneminizin ilanını esas alın.

Sınav soruları kim tarafından hazırlanıyor?

Sınav komisyonunca uzmanlık alanlarına göre belirlenen öğretim üyelerinden, sınav sorularının hazırlanması ve değerlendirilmesi için hizmet alınabilir. Kurumun veya kamu kurumlarının personeli de bu iş için görevlendirilebilir. (Madde 16/6; Değişik: RG-21/10/2014-29152)

İlgili sayfalar