101. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 11. bölüm

5188 sayılı Kanun'un 20. maddesi gereği, 17. maddede belirtilen grev yasağına uymayan özel güvenlik görevlisine altı ay süreyle özel güvenlik alanında görev alamama cezası verilir. Bu ceza, görevden men edilme niteliğindedir ve kimlik kartını iptal etmez, sadece belirli bir süre çalışmayı yasaklar.

Diğer şıklar neden yanlıştır: A şıkkı kimlik iptalini içerir ki bu grev yasağı ihlali için öngörülen ceza değildir; C şıkkı süreyi bir yıl olarak hatalı gösterir; D ve E şıklarında yer alan para cezaları ise grev yasağı ihlali için kanunda öngörülmemiştir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi grev yasağına uymazsa, kanun gereği 6 ay süreyle özel güvenlik alanında görev alamaz.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve Türk Ceza Kanunu'na göre, özel güvenlik görevlisi suç teşkil eden bir emir verildiği takdirde, o emri hiçbir suretle yerine getiremez. Kanun, görevlinin yasa dışı eylemlere katılmasını kesin olarak yasaklar; emrin yazılı olması, görev süresi veya alanı gibi koşullar bu yasağı ortadan kaldırmaz. Görevli, emri yerine getirmek yerine derhal üst makama bildirmek ve gerekirse yetkili makamlara başvurmakla yükümlüdür. Bu nedenle, suç içeren bir emir hiçbir koşulda uygulanamaz.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, suç emrini yerine getirmeyi zorunlu sayarak görevlinin suç işleme riskini artırır. B ve D şıkları, emrin görev alanı veya süresiyle sınırlı olmasını yeterli görerek yasa dışı eylemi meşrulaştırır. E şıkkı ise emrin yazılı olmasını yeterli kılarak, yazılı suç emrini de yerine getirmeyi mümkün kılar.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, kanunlara aykırı ve suç teşkil eden hiçbir emri, yazılı veya sözlü olmasına bakılmaksızın asla yerine getiremez.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'a göre, özel güvenlik görevlisi olmak için en az 18 yaşını doldurmuş olmak, Türk vatandaşı olmak, sağlık ve mesleki yeterlilik şartlarını taşımak ve özel güvenlik eğitimini başarıyla tamamlamış olmak gerekir. Ancak kanunda boy şartı (en az 168 cm) aranmamaktadır; bu şart eski yönetmeliklerde yer alsa da mevcut mevzuat ve Yargıtay kararları ile bu fiziki ölçü şartı kaldırılmıştır.

Diğer şıkların yanlışlığı: B şıkkı, kanunun açıkça Türk vatandaşlığını şart koşması nedeniyle doğrudur. C şıkkı, 18 yaşını doldurmuş olmanın zorunlu olması nedeniyle doğrudur. D şıkkı, eğitim belgesinin zorunlu olması nedeniyle doğrudur. E şıkkı, akıl hastalığı olmamasının görevi yapmayı engellememesi gerektiği için doğrudur.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi olabilmek için boy ölçüsü şartı aranmaz, sadece 18 yaşını doldurmuş olmak, Türk vatandaşı olmak ve eğitim almış olmak yeterlidir.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun, silahlı özel güvenlik görevlilerinin yalnızca kişi korumalarında ve kamu kurumları ile özel güvenlik görevlilerinin çalıştığı yerlerde görev alabileceğini hükme bağlar. Bu nedenle kişi korumaları, silahlı görevlilerin yasal olarak çalışabileceği tek özel güvenlik alanıdır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: A, C, D ve E şıkları, 5188 sayılı Kanun gereği silahlı görevlilerin çalışmasına izin verilmeyen özel güvenlik alanlarıdır.

Bilinmesi gereken kural: Silahlı özel güvenlik görevlileri, kanunen sadece kişi korumalarında ve kamu kurumlarında görev yapabilirler.

Doğru cevap D) Güvenlik sorumlusu'dur. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelik hükümleri gereği, 15 veya daha fazla özel güvenlik görevlisi çalıştıran yerlerde, görevliler arasında en az bir "Güvenlik Sorumlusu" görevlendirilmesi zorunludur. Bu kişi, o bölgedeki güvenlik hizmetlerinin yürütülmesinden ve personelin denetiminden doğrudan sorumlu tutulur.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: A) Yönetici, tüm şirketi yöneten üst düzey kişidir, tüm birimlerde zorunlu değildir; B) Eğitimci, sadece eğitim işlevi görür ve kanunen bu görev tanımı yoktur; C) Şirket bölüm yöneticisi, genel yönetim kadrosudur ve özel güvenlik sorumlusu yerine geçmez; E) Silah sorumlusu, sadece silah taşıyan birimlerde görevlendirilen özel bir pozisyondur.

Bilinmesi gereken kural: 15 ve üzeri personeli olan yerlerde, kanunen mutlaka bir "Güvenlik Sorumlusu" ataması yapılmalıdır.

5188 sayılı Kanun uyarınca özel güvenlik görevlisi, yetkilerini yalnızca görevli olduğu süre içinde ve belirlenen görev alanında kullanabilir. Bu yetkiler, görevlilerin polis veya jandarma gibi genel kolluk görevlileri gibi sınırsız değildir; sadece sözleşme ile belirlenen yer ve saatler arasında geçerlidir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A ve B şıkları yetkileri sadece polis veya jandarma bölgesiyle sınırlı göstererek görev alanı esnekliğini reddeder; C şıkkı yetkilerin görev dışı kullanılabileceğini iddia ederek kanuna aykırıdır; D şıkkı ise yetkilerin zaman ve yer gözetmeksizin her yerde geçerli olduğunu söyleyerek özel güvenlik görevlisine polis yetkisi verir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, yetkilerini sadece sözleşme ile belirlenen görev süresi ve görev alanı içinde, kanunla sınırlı olarak kullanabilir.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin silahları sadece görev yerinde ve görev süresince bulundurulabilir. Silah, görev bitiminde derhal teslim edilmeli ve evde saklanamaz. Bu durum, silahların yetkisiz kişilerin eline geçmesini önlemek ve kamu güvenliğini sağlamak amacıyla kanunla kesin olarak yasaklanmıştır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, C ve D şıkları, kanunda öngörülen hiçbir istisnai durum veya izin mekanizması bulunmadığı için geçersizdir; E şıkkı ise kanunun özel güvenlik görevlisine evde silah bulundurma yetkisi vermediğini gösterir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, silahını sadece görev yaptığı yer ve saatler içinde taşıyabilir; evde veya görev dışı zamanlarda silah bulundurması kesinlikle yasaktır.

Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, parmak izi bireye özgü, değişmez ve değiştirilemez bir biyometrik veridir. TCK ve CMK hükümleri gereği, suç işlendiğinde delil olarak kullanılan parmak izlerinin kimlik tespitte kesinlik taşıması için bu sabitlik özelliği esastır.

Diğer şıkların yanlışlığı: B şıkkı, parmak izlerinin belirli formüllerle sınıflandırılabilir olmasından; C şıkkı, karşılaştırma ile kimlik tespitinin yapılabilmesinden; D ve E şıkları ise parmak izlerinin arşivlenebilir ve saklanabilir yasal veriler olmasından ötürü yanlıştır.

Bilinmesi gereken kural: Parmak izi, kişiye özgü, ömür boyu değişmeyen ve hukuki olarak kesin kimlik tespiti sağlayan tekil bir biyometrik veridir.

Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, biyolojik bulgu; insan veya hayvandan kaynaklanan, biyolojik yapıda olan ve adli incelemeye konu olabilen maddelerdir. Cinsel akıntı, idrar ve gaita vücuttan atılan sıvı ve katı maddeler olduğu için biyolojik bulgu sınıfına girer.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: B şıkkı ateşli silahlar bir "silah" türüdür, biyolojik bulgu değildir; C şıkkı fişek ve kovanlar "mühimmat" olarak sınıflandırılır; D şıkkı lifler ve camlar "fiziksel/makroskobik" bulgulardır; E şıkkı ise atış artıkları ve patlayıcılar "kimyasal veya patlayıcı" bulgular kategorisindedir.

Bilinmesi gereken kural: Biyolojik bulgular, vücuttan atılan sıvı ve katı maddelerdir; silah, mühimmat ve fiziksel parçalar bu kategoriye girmez.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre, araçların altı ayna ile kontrolü, Ana Giriş Kontrol Noktası'nın temel ve zorunlu bir işlemidir. Bu aşama, tesisin ana girişinde araçların güvenliğini sağlamak için yapılır; diğer noktalar genellikle sadece görsel kontrol veya belgeleri inceler.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı uzak çevrede sadece gözetim yapar; C şıkkı araçların durdurulup detaylı aramasını değil, yakından kontrolü ifade eder; D şıkkı çıkışlarda sadece belgeleri ve yükü kontrol eder; E şıkkı ise kritik alanlara girişte sadece yetkili personeli denetler.

Bilinmesi gereken kural: Araç altı kontrolü, 5188 sayılı Kanun uyarınca sadece Ana Giriş Kontrol Noktasında yapılması gereken zorunlu bir güvenlik işlemidir.