101. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 12. bölüm

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve PVSK'ya göre özel güvenlik görevlisinin adli görevleri; suçun işlenmesini önlemek değil, işlenmiş veya işlenmekte olan suça el koymak, devamını önlemek ve sanığı tespit/yakalamak şeklinde tanımlanmıştır. Suçun işlenmesini önlemek, genel kolluğun (polis/jandarma) temel görevi olup, özel güvenlik görevlisinin yetkisi sadece suç işlendikten sonra veya işlenirken müdahale etmeye yöneliktir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, D ve E şıkları, 5188 sayılı Kanun'da açıkça belirtilen adli görevlerdir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi suçun işlenmesini önleyemez, sadece işlenmiş veya işlenmekte olan suça el koyup durumu kolluğa bildirmekle yükümlüdür.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca özel güvenlik görevlilerinin arama yetkisi yoktur. Kişilerin üst ve eşyalarını elle aramak, sadece yetkili kolluk kuvvetlerinin (Polis, Jandarma) CMK hükümleri çerçevesinde yapabileceği bir işlemdir. Görevli, el koyma veya yakalama yetkisine sahip olsa da, bu işlemi yaparken bile kişisel arama yetkisi bulunmamaktadır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı suçla ilgili eşyayı el koyma yetkisine sahiptir; B şıkkı suçun devamını önlemek görevin temel amacıdır; C şıkkı şüpheliyi tespit edip kolluğa teslim etme yetkisi vardır; D şıkkı delillerin muhafazası görevin bir parçasıdır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, suçla mücadelede kolluk kuvvetlerine yardımcı olur ancak asla kişisel arama yapma yetkisine sahip değildir.

Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Yönetmelik uyarınca, tutanaklar resmi belgelerdir; bu nedenle hatalar silinerek veya kazınarak düzeltilemez. Düzeltme yapılamazsa tutanak iptal edilip yeniden düzenlenmelidir. Bu kural, belgenin delil niteliğini ve bütünlüğünü korumak içindir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, tutanağın geçerliliği için tarih ve saat zorunludur; B şıkkı, konunun net anlaşılması için başlık gerekir; C şıkkı, kanun elle yazılmasına izin verirken D şıkkı hatalı düzeltmeyi yasaklar; E şıkkı, kalıcılık ve okunabilirlik için kurşun kalem kullanımı yasaktır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik tutanaklarında hiçbir silme veya kazıma işlemi yapılamaz, hata varsa tutanak iptal edilip yeniden yazılmalıdır.

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre kritik korunan alanlar, yüksek risk taşıyan ve genellikle üst düzey yöneticilerin bulunduğu, en sıkı güvenlik önlemlerinin alındığı bölgelerdir. Bu alanlar, dış tehditlere karşı en içteki savunma hattını oluşturur ve sadece yetkili personel girebilir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, kritik alanın "ilk aşama" değil en içteki ve en hassas bölge olduğunu belirtir; B ve D şıkları, girişin kesinlikle kısıtlandığını ve izinsiz girişin yasak olduğunu hatırlatır; E şıkkı ise kritik alanın "ilk müdafaa" değil, en son ve en kritik savunma noktası olduğunu ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: Kritik korunan alanlar, üst yönetimin bulunduğu ve en sıkı erişim kontrolünün uygulandığı en içteki güvenlik bölgesidir.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlileri seyircilerden ruhsatlı silah, ruhsatsız silah, kesici/delici alet ve uyuşturucu madde gibi tehlikeli eşyaları alıp stadyuma sokmalarını yasaklar; bu bir görevleridir. Ancak tuşlu cep telefonu yasaklı bir eşya değildir; görevlinin telefonla girmeyi engellemesi kanunen haksızdır ve yanlış bir uygulamadır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve D şıkları, 5188 sayılı Kanun ve stadyum yönetmeliklerinde açıkça yasaklanan ve özel güvenlik görevlilerinin müdahale edip alması gereken tehlikeli maddelerdir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, 5188 sayılı Kanun ve yönetmeliklerle yasaklanan silah ve tehlikeli maddeleri alıp stadyuma sokmayı engellemelidir; ancak cep telefonu gibi yasal olmayan eşyaları yasaklayamaz.

Doğru cevap D) Bireysel tanımlayıcı'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler ile adli tıp literatüründe; parmak, avuç, ayak ve diş gibi vücut kısımlarının bıraktığı ve kişiyi diğerlerinden ayırt edebilen izlere "bireysel tanımlayıcı izler" denir. Bu izler, kişinin kimliğini kesin olarak tespit etmede kullanılır.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Tasnif edilemez/değiştirilemez: Bu ifade bir iz türü değil, izlerin özelliklerini anlatan yanlış bir tanımlamadır. B) Biyolojik tanımlayıcı: Biyolojik tanımlayıcılar DNA gibi genetik materyalleri ifade eder, fiziksel izleri değil. C) Beşeri tanımlayıcı: Bu terim mevzuatta veya bilimsel literatürde geçerli bir tanımlama değildir. E) Tasnif edilebilir: Bu ifade de iz türünü tanımlayan bir terim değil, yanlış bir sıfat tamlamasıdır.

Bilinmesi gereken kural: Parmak, avuç ve diş gibi vücut kısımlarının bıraktığı ve kişiyi diğerlerinden ayırt edebilen izlere "bireysel tanımlayıcı izler" denir.

Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin yetkileri sınırlıdır; üzerini el ile arama (darp veya zorlama içeren) yetkisi sadece kolluk kuvvetlerine aittir. Özel güvenlik görevlileri, şüpheli şahısları el dedektörü veya x-ray gibi teknolojik cihazlarla kontrol edebilir, ancak fiziksel arama yapamazlar.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A, B, C ve D şıkları, kanunla yetkili kılınan teknolojik kontrol yöntemleridir. E şığı ise, özel güvenlik görevlisinin yetkisi dışına çıkan ve sadece kolluk tarafından yapılabilen fiziksel arama işlemidir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, şüpheli şahısları sadece teknolojik cihazlarla kontrol edebilir; üzerini el ile arama yetkisi sadece kolluk kuvvetlerine aittir.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre güvenlik yapılanması dıştan içe doğru katmanlar halinde düzenlenir. Biometrik sistemler, giriş kontrol noktasında yer alarak en iç halkayı oluşturur ve yetkisiz girişi doğrudan engeller. Bu sistem, fiziksel bariyerlerin ötesinde kalan en kritik güvenlik katmanıdır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı (Jiletli teller) ve E şıkkı (İhata duvarı) dış sınırları belirleyen fiziksel engellerdir. B şıkkı (Mantar bariyerler) araç kontrolü için dış veya ara halkada kullanılır. C şıkkı (Yol kesiciler) ise dış çevredeki trafiği kontrol eden unsurlardır.

Bilinmesi gereken kural: Güvenlik yapılanmasında en iç halka, kimlik doğrulama sağlayan biometrik sistemlerdir; dıştan içe doğru fiziksel bariyerler ve kontrol noktaları sıralanır.

Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre el tipi metal dedektörler, sadece metal içeren nesneleri algılayabilir. Narkotik maddeler ve plastik patlayıcılar metal içermediği için bu cihazla tespit edilemezler.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: B, C ve D şıkları metal içerdiği için dedektör tarafından algılanır; E şıkkı ise "her türlü metal" ifadesiyle metal dedektörün çalışma prensibini doğru tanımlar.

Bilinmesi gereken kural: El tipi metal dedektörler sadece metal nesneleri tespit eder; plastik ve narkotik maddeler gibi metal içermeyen tehlikeli maddeleri algılayamaz.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği gereği, özel güvenlik görevlileri tıbbi müdahale yapamaz; ilaç vermek (ağrı kesici) sadece sağlık personeline aittir. Bu eylem, görevlisinin yetki alanını aşar ve yaralının durumunu kötüleştirebilir.

Diğer şıklar neden yanlış? A) Yaralıyı değerlendirmek, ilk yardımın temel ve zorunlu ilk adımıdır. C) Çevreyi kontrol etmek, müdahaleyi engellemeyen ve güvenliği sağlayan doğru bir adımdır. D) 112'yi aramak, profesyonel yardım çağırmak için yasal ve acil bir gerekliliktir. E) Yaralıyı sakinleştirmek, şok riskini azaltan ve doğru bir ilk yardım uygulamasıdır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, sadece ilk yardım eğitimi kapsamında verilen temel müdahaleleri yapabilir; ilaç verme veya cerrahi işlem gibi tıbbi müdahalelerde bulunamaz.