101. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 3. bölüm

Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre, özel güvenlik görevlilerinin üniforma ve teçhizat onayı İl Özel Güvenlik Komisyonu tarafından verilir; Valilik bu yetkiye sahip değildir. Bu nedenle D şıkkı, yetki makamını yanlış belirterek hatadır.

Diğer şıkların neden yanlış olduğu: A şıkkı, onay yetkisinin komisyonlarda olduğunu doğru belirtmektedir. B şıkkı, üniformada logosuz ve armasız çalışmanın yasak olduğunu doğru ifade eder. C şıkkı, komisyon izniyle sivil kıyafetle görev yapılabilmesinin yasal bir istisna olduğunu doğru anlatır. E şıkkı, üniforma ve teçhizat kurallarına uymayanlara idari para cezası uygulanacağını doğru belirtir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik üniforma ve teçhizat onay yetkisi Valilikte değil, İl Özel Güvenlik Komisyonundadır.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre, özel güvenlik görevlilerinin arama sırasında buldukları suç unsuru veya tehlike yaratan eşyayı zapt etme (el koyma) yetkisi bulunmamaktadır. Bu yetki sadece kolluk kuvvetlerine aittir; görevli bulduğu eşyayı sadece emanete alıp derhal kolluğa teslim etmekle yükümlüdür.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B ve C şıkları, 5188 sayılı Kanun'da açıkça belirtilen giriş kontrolü ve arama yöntemleridir; D şıkkı ise terk edilmiş eşyayı emanete alma yükümlülüğünü doğru ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri buldukları tehlikeli veya suç unsuru içeren eşyayı zapt edemez, sadece emanete alıp derhal kolluk kuvvetlerine bildirmekle yükümlüdür.

Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre özel güvenlik görevlilerinin yetkisi, suçla mücadelede el koyma, delili koruma, suçu önleme ve şüpheli eşyayı emanete alma ile sınırlıdır. Ancak suç soruşturmak, sadece kolluk kuvvetlerinin (Polis, Jandarma, Savcılık) yetkisinde olan bir görevdir. Özel güvenlik görevlisi, suçun işlendiğini tespit edip derhal kolluk kuvvetlerine haber vermek ve delilleri korumakla yükümlüdür; soruşturma yapamaz.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve E şıkları, özel güvenlik görevlisinin 5188 sayılı Kanun uyarınca doğrudan yerine getirebileceği yasal görevlerdir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi suçla mücadele ederken sadece el koyma ve koruma yapar, asla soruşturma yetkisine sahip değildir.

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin telsiz haberleşmesinde Türkçe kullanması zorunludur. Bu kural, iletişimin netliğini sağlamak ve yetkili mercilerle uyumu korumak amacıyla getirilmiştir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, telsizlerde kimlik bildirmek için kod adı veya birim adı kullanılır, isim kullanımı standart değildir; B şıkkı, mesajların kısa ve öz olması gerekir; D şıkkı, özel güvenlikte rütbe terimi kullanılmaz; E şıkkı, başka bir istasyonun konuşması sırasında telsiz mandalına basmak iletişimi engeller ve yasaktır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri telsiz konuşmalarında mutlaka Türkçe kullanmalı ve mesajları kısa tutmalıdır.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca özel güvenlik görevlilerinin yetkileri sınırlıdır; bu nedenle olay yeri inceleme, teşhis veya yer gösterme gibi sadece kolluk kuvvetlerine ait tutanakları düzenleyemezler. Ancak, ele geçirilen veya teslim alınan eşyaların durumunu ve miktarını belgelemek amacıyla teslim tesellüm tutanağı hazırlama yetkisine sahiptirler. Bu tutanak, malın teslim alınıp alındığını ve durumunun doğru kaydedildiğini kanıtlar.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A, C ve D şıkları sadece kolluk kuvvetlerine tanınmış yetkilerdir; E şıkkı ise kimlik tespitini doğrudan kolluğun yapması gereken bir işlemdir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri sadece teslim tesellüm tutanağı düzenleyebilir, diğer tüm tutanaklar kolluk yetkisindedir.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Yönetmelik hükümlerine göre, özel güvenlik görevlileri el ile arama yapma yetkisine sahip değildir; bu işlem sadece kolluk kuvvetleri tarafından yapılabilir. A, C, D ve E şıkları ise yönetmelikte belirtilen ve görevlilerin kullanabileceği yasal arama yöntemleridir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, C, D ve E şıkları, yönetmelikte açıkça izin verilen ve görevlilerin kullanabileceği yasal arama yöntemleridir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri sadece teknolojik araçlarla (dedektör, X-Ray, ayna vb.) arama yapabilir, el ile arama yapma yetkisi yoktur.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler ile Ceza Muhakemesi Kanunu'na göre, olay yerinde toplanacak delillerin türü önemlidir. Kan ve tükürük, DNA analizi yoluyla şüpheliyi veya mağduru kesin olarak belirleyebilen biyolojik bulgulardır. Özel güvenlik görevlisi, bu tür bulgulara el sürmeden, sadece koruma ve yetkili makamlara bildirme görevini üstlenir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkındaki petrol artığı kimyasal, B şıkkındaki parmak izi kimyasal olmayan fiziksel, C ve D şıklarındaki mermi ve kovan ise fiziksel delillerdir.

Bilinmesi gereken kural: Biyolojik bulgular, insan vücudundan gelen ve DNA ile kimlik tespiti sağlayan kan, tükürük, saç kökü gibi maddelerdir; mermi veya petrol gibi maddeler biyolojik değildir.

5188 Sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, hazırlanan raporlar resmi, net ve anlaşılır olmalıdır. B şıkkı doğrudur çünkü raporlarda kullanılan kısaltmalar ve özel işaretler, okuyucu tarafından yanlış anlaşılma riski taşıyabilir; bu durum raporun hukuki geçerliliğini zedeler. Raporlar, olayın gerçeklerini objektif bir dille anlatmak için hazırlanır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı gereksiz bilgi ekleyerek raporun özünü bozar; C şıkkı dijital veya daktilo ile yazımı yasaklamaz; D şıkkı görüşmeleri raporun önemli bir parçası yapar; E şıkkı ise raporun mutlaka bir amacı olmasını gerektirir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik raporlarında hiçbir kısaltma veya sembol kullanılmaz, tüm ifadeler açık ve tam yazılmalıdır.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler, şüpheliyi arama yaparken insan onuruna ve fiziksel bütünlüğüne zarar vermemeyi emreder. Bu bağlamda, şüphelinin sırtüstü yatırılması (E şıkkı), kontrol altına alma ve arama sırasında uygulanması yasaklanmış, insan onuruna aykırı bir yöntemdir. Diğer yöntemler (A, B, C, D) ise şüphelinin direnç göstermesi veya kaçma ihtimali durumunda, güvenlik görevlisinin kontrolü sağlamak için uygulayabileceği meşru ve kabul görmüş tekniklerdir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B ve D şıkları, şüphelinin hareket kabiliyetini kısıtlayarak güvenli bir arama yapılmasını sağlayan geçerli yöntemlerdir; C şıkkı ise diz çöktürme ile kontrolü sağlayan meşru bir durdurma yöntemidir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, şüpheliyi arama yaparken asla sırtüstü yatıramaz ve insan onuruna aykırı hiçbir yöntem kullanamaz.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, güvenlik tedbirlerinin temel amacı can ve mal güvenliğini sağlamak, suçları önlemek ve caydırmaktır. Bu amaçlar doğrultusunda, güvenlik önlemleri en ucuz maliyetle değil, en etkili ve yeterli şekilde planlanmalıdır. Maliyet, güvenlik kalitesinden ödün verilmemesi koşuluyla değerlendirilir; ucuzluk tek başına bir başarı kriteri olamaz.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, tedbirlerin sadece caydırıcı değil, olası bir olayda müdahaleyi de kapsaması gerektiği için doğrudur; C şıkkı caydırıcılık ve görünürlük temel prensiplerindendir; D şıkkı özgürlük-güvenlik dengesi hukuki bir gerekliliktir; E şıkkı ise güvenlik sisteminin sürekli güncellenmesi gerektiğini ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: Güvenlik önlemleri planlanırken öncelik maliyet değil, etkinlik ve yasal gerekliliklerdir.