101. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 4. bölüm

Doğru cevap D) Koruyucu'dur. 5188 sayılı Kanun uyarınca özel güvenlik görevlileri, görev verdikleri yerin can ve mal güvenliğini sağlamak amacıyla koruyucu ve önleyici tedbirler alır; tel örgü onarımı bu kapsamda değerlendirilir.

Diğer şıklar neden yanlış? A) Adli görevler, suçun işlenmesini önleme veya yakalama gibi yetkileri içerir ki bu görevlilerin yetkisi dışındadır. B) Yargısal görevler, mahkeme ve savcılık gibi resmi yargı organlarının işlevleridir. C) Yardım görevi, acil durumlarda ilk yardım veya kurtarma gibi eylemleri kapsar. E) İdari görevler, kamu kurumlarının yönetim ve denetim işlerini ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlilerinin temel yetkisi, görev verdikleri yerin fiziki güvenliğini sağlamak ve olası tehditlere karşı koruyucu önlem almaktır.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, güvenlik planlaması kaynakların etkin kullanımı esasına dayanır. Planlama, risk analizi sonucunda belirlenen ihtiyaçlara göre personel dağılımını yapar; personel sayısını "sürekli artırmak" verimsizlik yaratır ve maliyet/fayda dengesini bozar. Bu nedenle E şıkkı bir özellik değil, hatalı bir uygulamadır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı dinamik olmalıdır çünkü riskler değişkendir; B şıkkı caydırıcı olmalıdır ki suç teşebbüsü önlensin; C şıkkı maliyet/fayda dengesi gözetilmelidir; D şıkkı ise özgürlük ve güvenlik dengesi gözetilmelidir.

Bilinmesi gereken kural: Güvenlik planlaması, risk analizi doğrultusunda kaynakları optimize eder, personel sayısını keyfi veya sürekli artırmaz.

Doğru cevap C) Zor kullanma'dır. 5188 sayılı Kanun ve Türk Borçlar Kanunu hükümleri uyarınca, özel güvenlik görevlileri görevlerini yerine getirirken veya görevlilerce işlenen suçları önlemek için zor kullanma yetkisine sahiptirler. Bu yetki, kanunla belirlenen usul ve esaslara göre, ancak gerekli ve orantılı durumlarda kullanılabilir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A) Kimlik tespiti sadece şüpheli durumundaki kişilere ve polis izniyle yapılır; B) Fotoğraf çekme yetkisi özel güvenlik görevlilerine tanınmamıştır; D) Gözaltına alma yetkisi sadece kolluk kuvvetlerine aittir; E) İfade alma yetkisi de sadece yetkili kolluk makamlarına aittir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, zor kullanma dışında hiçbir kolluk yetkisine sahip değildir ve sadece Türk Borçlar Kanunu ile 5188 sayılı Kanun çerçevesinde hareket ederler.

Doğru cevap D) Beyan delillerdir. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) Madde 200 uyarınca, şüpheli, tanık, sanık ve mağdurların sözlü veya yazılı olarak verdikleri beyanlar, delillerin "beyan delilleri" (tanık beyanı, sanık beyanı vb.) kategorisinde değerlendirilir. Bu deliller, olayın işlenişine dair kişisel ifadelerden oluşur.

Diğer şıklar neden yanlıştır: A, B ve C şıkları biyolojik, kimyasal ve fiziksel izler gibi maddi ve somut bulguları ifade ederken, E şık (iz delilleri) de fiziksel kalıntıları kapsar; bunlar sözlü ifadeler değildir.

Bilinmesi gereken kural: Kişilerin sözlü veya yazılı beyanları, somut maddi bulgular yerine "beyan delili" olarak kabul edilir.

5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği'ne göre kritik korunan alan, koruma sisteminin en iç ve en son aşamasıdır. Bu alan, en sıkı kısıtlamaların uygulandığı, sadece yetkili kişilerin girebildiği ve genellikle üst yöneticilerin bulunduğu güvenli bölgedir. Bu nedenle A, B, C ve D şıkları bu alanın tanımlayıcı özellikleridir. Ancak E şıkkı yanlıştır; çünkü kritik korunan alan, saldırıların ilk müdafaa edildiği yer değil, dışarıdan içeri doğru ilerleyen tehditlerin en son engellendiği ve en son aşamada korunduğu alandır. İlk müdafaa genellikle giriş noktalarında veya dış çevrede yapılır.

Bilinmesi gereken kural: Kritik korunan alan, tehditlerin en son durdurulduğu iç bölge olup, ilk müdafaa yeri değildir.

Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun, Özel Güvenlik Görevlilerinin temel görevinin "suç işlenmesini önlemek" olduğunu açıkça belirtir. Bu, görevlilerin öncelikli ve asli görevi olan önleyici faaliyetin hukuki temelidir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı, bulunmuş eşyayı emanete alma görevi kanunla düzenlenmemiş olup, sadece kolluk birimlerine teslim etme yükümlülüğü vardır; C ve E şıkları, delilleri koruma ve toplamada kolluğa yardımcı olma görevleri, görevlilerin yetkisi dışındaki kolluk kuvvetlerinin asli görevleridir; D şıkkı ise ilk yardım, özel güvenlik görevlilerinin yetkisi dışındaki acil tıbbi müdahale alanına girer.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisinin en temel ve asli görevi, 5188 sayılı Kanun uyarınca suç işlenmesini önlemektir.

Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca özel güvenlik görevlilerinin yetkisi, şüpheli paketleri kontrol etmeyi veya açmayı kesinlikle kapsamaz. Bu işlem, sadece yetkili makamların (Polis, Jandarma vb.) yapabileceği bir incelemedir. Görevli, paketi kontrol ederse sorumluluk altına girer ve ciddi suç teşkil eden bir eylem yapmış olur.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, halkı tehlikeden korumak için doğru bir önlemdir; C şıkkı, delillerin korunması için zorunludur; D şıkkı, soruşturma aşamasında yetkililere bilgi vermek için faydalıdır; E şıkkı ise yasal yükümlülüğün gereğidir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri şüpheli paket gördüklerinde asla dokunmamalı, kontrol etmemeli ve derhal yetkili makamları bilgilendirmelidir.

Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin ziyaretçilerin kimlik bilgilerini izinsiz saklaması veya işlem dışı bir şekilde kaydetmesi, veri işleme yetkisini aşarak yetki ihlali ve kişisel verilerin korunması ihlali anlamına gelir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, yakalama emri olan kişiler için 5188 sayılı Kanun gereği yakalama yetkisi tanınmıştır; B şıkkı, tehlike yaratan eşyaları emanete alma görevin bir parçasıdır; C ve D şıkları, kontrol noktasında güvenlik önlemi olarak yapması gereken standart işlemlerdir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, sadece kanunla açıkça verilen yetkiler çerçevesinde hareket edebilir ve ziyaretçi kimlik bilgilerini izinsiz saklayamaz.

5188 sayılı Kanun ve CMK hükümlerine göre, özel güvenlik görevlisi sadece suçun işlendiği yerin hemen önünde yakalama yetkisine sahiptir ve şüpheliyi derhal savcılığa veya kolluk kuvvetlerine teslim etmekle yükümlüdür. Doğru cevap D şıkkıdır çünkü özel güvenlik görevlisinin doğrudan savcıya teslim etme yetkisi yoktur; bu işlemi sadece kolluk (polis/jandarma) yapabilir. Hamit Bey şüpheliyi önce kolluk birimine teslim etmeli, onlar savcılığa iletir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı müdahale etmeyi gerektiren görev tanımıdır, B ve C şıkları geçici yakalama ve muhafaza yetkisini ifade eder, E şıkkı ise yasal bir zorunluluktur.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi şüpheliyi yakalayıp kolluk birimine teslim etmekle yükümlüdür, doğrudan savcılığa teslim etme yetkisi yoktur.

Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca özel güvenlik görevlilerinin yetkileri sınırlıdır; trafik kontrolü, durdurma veya ceza kesme gibi trafik görevleri sadece Polis ve Jandarma gibi kolluk kuvvetlerine aittir. Özel güvenlik görevlileri, kanunla verilen sınırlı yetkilerle yardım (B), önleyici (D) ve koruyucu (E) görevleri yerine getirebilirler. Ancak adli görevler (C) de onlara tanınmamıştır; çünkü suç soruşturması, tutuklama veya delil toplama gibi adli işlemler sadece yetkili kolluk makamına aittir. Dolayısıyla hem trafik hem de adli görevler özel güvenlikçilerin görev listesinde yoktur, ancak soru bağlamında trafik görevi en belirgin yetki dışı örnektir.

Diğer şıkların yanlışlığı: B, D ve E şıkları kanunen görevleri arasında yer alır; C şıkkı ise adli görevlerin özel güvenlikçilere verilmemesi nedeniyle yanlış bir görev tanımıdır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, trafik kontrolü ve adli soruşturma gibi yetkileri sadece kolluk kuvvetlerine ait olan görevleri asla yerine getiremezler.