102. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 1. bölüm

Doğru cevap A) İhmal'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, görevlilerin yangın riskini önceden görüp gerekli önlemleri alması yasal yükümlülüktür. Bilinçli olarak tedbir almamak, suçun "kast" değil "ihmal" unsuruyla işlendiğini gösterir; TCK m. 179'da da yangın çıkarmak için gereken tedbirleri almamak ihmal olarak değerlendirilir.

Diğer şıkların yanlışlığı: Sabotaj (B) kasıtlı tahrip, Sirayet (C) yangının yayılması, Bilgisizlik (D) bilgi eksikliği ve Dikkatsizlik (E) ise dikkatin dağılması sonucu oluşur; soruda ise "bilgi sahibi olunduğu" belirtilerek kasıt ve dikkatsizlik dışındaki ihmal durumu vurgulanmıştır.

Bilinmesi gereken kural: Yangın riskini bilen bir görevlinin tedbir almaması, TCK ve 5188 sayılı Kanun uyarınca "ihmal" suçunu oluşturur.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre kolluk, suçları önleme ve soruşturma yetkisine sahip kamu görevlileridir. Sahil Güvenlik, Gümrük Muhafaza ve Belediye Zabıta, kanunla belirlenmiş kolluk görevlerini yürütür. Kır Bekçisi ise 4403 sayılı Kanunla görevlendirilmiş, sadece orman ve av alanlarında suç işleyenleri kolluk makamına bildiren özel bir statüye sahiptir; doğrudan kolluk yetkisi yoktur. Askeri personel ise 11 Nisan 1961 tarihli ve 209 sayılı Kanunla belirlenen görevleri yerine getiren, ancak 5188 sayılı Kanun kapsamında tanımlanan "kolluk" statüsüne sahip değildir. Askeri personel, barış zamanında ve özel güvenlik görevlilerinin denetiminde kolluk görevi yapamaz.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, C ve D şıkları 5188 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatla kolluk olarak tanımlanmıştır. E şıkkı ise sadece bildirim yetkisine sahip olup, doğrudan kolluk değildir.

Bilinmesi gereken kural: Askeri personel, barış zamanında ve özel güvenlik görevlilerinin denetiminde kolluk görevi yapamaz.

Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre, özel güvenlik görevlisinin sivil kıyafetle görev yapabilmesi için İl Özel Güvenlik Komisyonu'nun yazılı izni zorunludur. Bu izin, görevin niteliği ve işyerinin özellikleri dikkate alınarak komisyonca verilir.

Diğer şıklar neden yanlış? B) Şirket yönetim kurulu, kanunen sivil kıyafet izni verme yetkisine sahip değildir. C) Özel Güvenlik Şube Müdürlüğü, komisyon kararlarını uygular ancak izni doğrudan veren merciyet değildir. D) Şirket yöneticisi, sivil kıyafet izni verme yetkisine sahip değildir. E) Hizmet verilen kişi veya kuruluş, bu izni verme yetkisine sahip değildir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisinin sivil kıyafetle çalışabilmesi için mutlaka İl Özel Güvenlik Komisyonu'nun yazılı izni alınmalıdır.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun uyarınca, özel güvenlik izni, izin verilen yerin faaliyetine son verildiği tarihte otomatik olarak sona ermez; il özel güvenlik komisyonunun kararı ve valinin onayı ile resmen sona erdirilmesi gerekir. Bu prosedür, iznin hukuki geçerliliğinin korunmasını sağlar.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Belge noterle değil, komisyon ve vali tarafından iptal edilir. B) Faaliyet sona erse de iznin hukuki sona ermesi için resmi işlem gerekir. C) Yetkili makamın müracaatı beklenmez, komisyon resen veya başvuru üzerine işlem yapar. E) İzin belgesi yeni adrese devredilemez; yeni bir izin başvurusu yapılması şarttır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik izni, faaliyetin durmasıyla birlikte otomatik olarak sona ermez; il komisyonu kararı ve vali onayı ile resmi olarak feshedilmesi gerekir.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre, 10 kişiyi geçmeyen ve 375 sayılı KHK Ek 20. maddesi kapsamındaki idarelerde görev yapacak özel güvenlik yöneticilerinde en az lise mezuniyeti şartı aranır. Bu istisnai durum, küçük ölçekli veya özel statüdeki kurumlarda görev yapacak yöneticiler için eğitim şartını hafifleten yasal bir düzenlemedir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: A şıkkı lisans mezuniyetini gerektiren standart durum için geçerlidir; C şıkkı sekiz yıllık ilköğretim mezuniyeti bu yönetici pozisyonu için yetersizdir; D şıkkı yüksek lisans zorunluluğu mevzuatta bulunmamaktadır; E şıkkı ise eğitim şartının tamamen olmadığını iddia ederek kanuna aykırıdır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik yöneticiliği için genel şart lise mezuniyetidir, ancak 10 kişiyi geçmeyen ve 375 sayılı KHK Ek 20. maddesi kapsamındaki idarelerde bu şart geçerlidir.

Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Kanun uyarınca para ve değerli eşya nakli, özel güvenlik görevlisinin görev alanı dışındaki "nakliye" hizmetidir; bu görevler özel güvenlik şirketleri tarafından değil, nakliye lisansı olan firmalar tarafından yürütülür. Diğer şıklar (A, B, C, D) ise Kanun'da sayılan "belirli bir yerin veya alanın korunması" kapsamında değerlendirilen statik görevlerdir.

A, B, C ve D şıkları, 5188 sayılı Kanun'da belirtilen "belirli bir yerin veya alanın korunması" görev türüne girerken, E şıkkı "nakliye" görevi olduğu için farklı kategoridedir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, sadece belirli bir yerin veya alanın korunmasını sağlar; para ve değerli eşya nakli işleri özel güvenlik mevzuatı kapsamında değildir.

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre, özel güvenlik şirketi yöneticileri sadece idari para cezası değil; TCK ve CMK hükümleri gereği suç teşkil eden fiillerden dolayı ceza hukuku kapsamında da sorumlu tutulur. Kanun, yöneticilerin görevlerini kötüye kullanması veya suç işlenmesine iştirak etmesi durumunda cezai sorumluluğunun devam edeceğini açıkça belirtmiştir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, yöneticilerin birden fazla izin belgesinde yönetici olabileceğini belirtir; B şıkkı, yöneticiler için güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması zorunluluğunu doğru ifade eder; D şıkkı, temel eğitim şartını ve istisnaları doğru sıralar; E şıkkı ise yönetici kimlik kartı verilmesi zorunluluğunu doğru belirtir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik yöneticileri, sadece idari para cezalarına değil, suç teşkil eden eylemlerinden dolayı ceza hukuku kapsamında da tam sorumlu tutulur.

5188 sayılı Kanun, özel güvenlik hizmetlerinin kamu güvenliğini tamamlayıcı nitelikte olduğunu ve bu hizmetlerin yerine getirilmesine ilişkin esas ve usulleri belirlemeyi amaçladığını açıkça hükme bağlamıştır. Bu nedenle A şıkkı doğrudur.

Diğer şıklar neden yanlıştır? B şıkkı, kamu güvenliğini özel güvenlikle tamamlayıcı olarak göstererek amaçları tersine çevirmiştir. C şıkkı, kanunda yer almayan "önleyici güvenlik" kavramını uydurmuştur. D şıkkı, amaç olarak sadece şahıs ve mülkiyeti belirtmiş, kanundaki genel kamu güvenliği kapsamını daraltmıştır. E şıkkı ise amacı sadece kamuda çalışanlar ve binalarla sınırlı göstererek kanunun genel kapsamını ihlal etmiştir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik, kamu güvenliğini tamamlayıcı bir hizmet olup, 5188 sayılı Kanun bu hizmetin düzenlenmesini amaçlar.

Doğru cevap C şıkkıdır çünkü 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik uyarınca, Alarm İzleme Merkezi kurma ve işletme yetki belgesini İçişleri Bakanlığı değil, Valilikler vermektedir. Bu nedenle C şıkkındaki yetkili makam bilgisi yanlıştır. A şıkkı, merkezin konut ve işyerlerini koruma amacını doğru tanımlar. B şıkkı, izleme ve ihbar değerlendirme sürecinin temel işleyişini doğru ifade eder. D şıkkı, başvuru sırasında teknik teçhizatın uygunluğuna dair taahhütname verilmesi zorunluluğunu doğru belirtir. E şıkkı ise doğrulanan ihbarların en kısa sürede kolluğa bildirilmesi yükümlülüğünü doğru aktarır.

Bilinmesi gereken kural: Alarm izleme merkezleri için yetki belgesi yetkisi İçişleri Bakanlığı'nda değil, ilgili Valiliklerde bulunur.

5188 sayılı Kanun'a göre, özel güvenlik şirketinin faaliyet izin belgesi; yöneticinin şartları kaybetmesi, amaç dışı faaliyet, suç kaynağına dönüşme veya terör bağlantısı gibi ciddi ihlallerde iptal edilir. Ancak temsilcinin vefatı, şirketin faaliyetini durduran veya kanunen iptal gerektiren bir ihlal değildir. Bu durumda şirket, yasal süre içinde yeni temsilci atayarak faaliyetine devam edebilir; dolayısıyla izin belgesi otomatik olarak iptal edilmez.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı yönetici eksikliği giderilmediği için iptal sebebidir. B şıkkı amaç dışı faaliyet kanunen iptal nedenidir. C şıkkı suç kaynağına dönüşme izin sonlandırır. D şıkkı terör bağlantısı en ağır iptal sebebidir.

Bilinmesi gereken kural: Temsilcinin vefatı, şirketin faaliyet iznini iptal eden bir ihlal değil, sadece yasal süre içinde yeni temsilci ataması gereken bir durumdur.