Soru 1 · 2023/102 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun’a göre mülki idare amirleri, özel güvenlik uygulaması ve özel güvenlik tedbirleri bakımından aşağıdakilerden hangisine yetkili değildir?
- A)Halkın can ve mal güvenliğinin ve kamu hürriyetlerinin korunması amacıyla denetlemek
- B)Özel güvenlik görevlilerinin yetkisini aşan uygulamaları kaldırmak
- C)Alınan güvenlik tedbirlerinin değiştirilmesini istemek
- D)5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun’da öngörülen adli suçların cezasını vermek
- E)İlave tedbirler alınmasını istemek
Çözümü göster — doğru cevap D
5188 sayılı Kanun ve 5237 sayılı TCK'ya göre, özel güvenlik görevlileri ve mülki idare amirleri adli yetkiye sahip değildir. Mülki idare amirleri (Vali, Kaymakam), sadece denetim, tedbir alma ve yetki aşımı durumunda müdahale etme yetkisine sahiptir. Ceza verme yetkisi ise sadece yargı mercilerine aittir. Bu nedenle D şıkkı, idari bir makamın ceza verme yetkisini gösterdiği için kanunen imkansızdır ve doğrudur.
Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve E şıkları, Kanun'da belirtilen mülki idare amirlerinin denetim, tedbir değiştirme ve ilave tedbir alma yetkilerini doğru yansıttığı için bu sorunun "yetkili değildir" sorusuna uymaz.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri ve mülki idare amirleri, asla ceza verme yetkisine sahip değildir; bu yetki sadece mahkemelerdedir.
Soru 2 · 2023/102 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun’a göre, aşağıdakilerden hangisi valinin görevi değildir?
- A)İl özel güvenlik komisyonuna başkanlık edecek vali yardımcısını görevlendirmek
- B)İl özel güvenlik komisyonunun özel güvenlik izni verilmesi ya da verilmemesi yönündeki kararlarını onaylamak
- C)İl özel güvenlik komisyonunun özel güvenlik uygulamasını sona erdirme kararını onaylamak
- D)Geçici veya acil hallerde, özel güvenlik izni vermek
- E)Üçüncü kişilere koruma ve güvenlik hizmeti verecek özel güvenlik şirketlerinin faaliyet izin belgelerini onaylamak
Çözümü göster — doğru cevap E
5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre, özel güvenlik şirketlerinin faaliyet izin belgelerini onaylama yetkisi İçişleri Bakanlığı'na aittir; bu nedenle E şıkkı valinin görevi değildir. Vali, İl Özel Güvenlik Komisyonu'na başkanlık eder (A şıkkı doğru), komisyonun izin verme veya uygulama sona erdirme kararlarını onaylar (B ve C şıkları doğru) ve geçici/acil hallerde doğrudan izin verebilir (D şıkkı doğru). Ancak şirketlerin genel faaliyet izinlerini onaylama yetkisi merkezi otoriteye devredilmiştir.
Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve D şıkları Kanun'un 10. ve 11. maddelerinde açıkça valinin görevleri olarak belirtilmiştir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik şirketlerinin faaliyet izin belgelerini onaylama yetkisi valide değil, İçişleri Bakanlığı'ndadır.
Soru 3 · 2023/102 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi, il özel güvenlik komisyonunun görevleri bakımından doğrudur?
- A)Alarm izleme merkezi kurma ve işletme için yeterlilik belgesi vermek
- B)Özel güvenlik şirketlerini, alarm izleme merkezlerini, özel güvenlik birimlerini ve özel eğitim kurumlarını denetlemek
- C)İdari para cezası veya yaptırım gerektiren fiillere ilişkin kararları onaylamak
- D)Toplantı, konser, sahne gösterileri ve benzeri etkinlikler gibi geçici veya acil hallerde özel güvenlik izni vermek
- E)Zorunlu hallerde görev alanını genişletmek
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun uyarınca, İl Özel Güvenlik Komisyonu, zorunlu hallerde özel güvenlik görevlilerinin görev alanını genişletme yetkisine sahiptir. Bu yetki, olağanüstü durumlar veya acil müdahale gerektiren durumlarda görevlilerin daha geniş bir alanda çalışmasını sağlamak için kanunla tanınmıştır.
Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Yeterlilik belgesi verme yetkisi İçişleri Bakanlığı'na aittir. B) Denetim yetkisi İl Özel Güvenlik Müdürlüğüne aittir. C) İdari para cezası kararlarını onaylama yetkisi de İl Özel Güvenlik Müdürlüğüne aittir. D) Geçici izin verme yetkisi ise İl Özel Güvenlik Müdürlüğüne aittir.
Bilinmesi gereken kural: İl Özel Güvenlik Komisyonu, olağanüstü ve zorunlu durumlarda özel güvenlik görevlilerinin görev alanını genişletme yetkisine sahiptir.
Soru 4 · 2023/102 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Balıkesir ilindeki bir giyim mağazasında tek başına çalışan özel güvenlik görevlisi tarafından tespit edilen hırsızlığın faili suçüstü yakalanmış ve çaldığı eşyalar geri alınarak genel kolluk kuvvetlerine bilgi verilmeksizin serbest bırakılmıştır. Durumu fark eden bir müşterinin ihbarı üzerine olaya genel kolluk el koyarak soruşturma açmıştır. Görevi esnasında hırsızlık suçunun işlendiğini göreviyle bağlantılı olarak öğrenip de bu suçu yetkili genel kolluğa bildirmeyen özel güvenlik görevlisi hakkında 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun kapsamında hangi yaptırım uygulanacaktır?
- A)Özel güvenlik görevlisi bir daha özel güvenlik alanında çalışamayacaktır
- B)Özel güvenlik görevlisi 1 yıl süreyle özel güvenlik alanında çalışamayacaktır
- C)Özel güvenlik görevlisi yeniden özel güvenlik sınavına girene kadar özel güvenlik alanında çalışamayacaktır
- D)İkaz cezası verilerek Balıkesir’de çalışmasına müsaade edilmeyecek ve başka bir şehirde görevine devam edebilecektir
- E)Özel güvenlik görevlisi idari para cezası verilerek başka bir işyerinde görevine devam edebilecektir
Çözümü göster — doğru cevap B
5188 sayılı Kanun uyarınca, özel güvenlik görevlileri görevleri sırasında işlenen suçları yetkili makamlara bildirmekle yükümlüdür. Faili suçüstü yakalanan hırsızı, eşyaları geri alıp serbest bırakmak ve genel kolluğa haber vermemek, bu yasal yükümlülüğün açıkça ihlalidir. Kanun, bu tür ihlallerde görevden men cezası olarak 1 yıl süreyle özel güvenlik alanında çalışmayı yasaklamayı öngörmektedir. Bu nedenle doğru cevap B şıkkıdır.
Diğer şıklar neden yanlıştır: A şıkkı, kanunda belirtilen 1 yıllık süre yerine süresiz yasak getirdiği için hatalıdır; C şıkkı, sınav hakkını kısıtlayan bir hüküm olmadığı için uymaz; D şıkkı, ikaz cezası ve şehirler arası çalışma izni gibi kanunda olmayan esneklikler içerdiği için yanlıştır; E şıkkı ise sadece para cezası öngörerek görevden men cezasını atladığı için hatalıdır.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi suçüstü yakalanan şüpheliyi serbest bırakıp kolluğa haber vermezse, 5188 sayılı Kanun gereği 1 yıl süreyle meslekte çalışamaz.
Soru 5 · 2023/102 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdaki durumlardan hangilerinde özel güvenlik hizmetinde kullanılan silah ve fişekler genel hükümlere göre devredilir? I. Özel güvenlik izninin iptal edilmesi II. Silah bulundurma ve taşıma izninin iptal edilmesi III. İhtiyaç fazlası bildiriminde bulunulması IV. Hizmet veren özel güvenlik şirketinin değişmesi V. İl Özel Güvenlik Komisyonu tarafından kendi adına taşıma ruhsatlı silahını özel güvenlik hizmetlerinde kullanmasına izin verilen genel kolluk kuvvetlerinden emekli özel güvenlik görevlisinin işten ayrılması
- A)I, II, III
- B)II, III, IV
- C)III, IV, V
- D)I, III, V
- E)IV, V
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre, özel güvenlik izninin iptali (I), silah izninin iptali (II) veya ihtiyaç fazlası bildirimi (III) durumunda, silah ve fişekler genel hükümlere göre devredilir. Bu durumlar, görevin veya yasal yetkinin sona erdiğini gösterir.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: Şık B'de yer alan şirket değişimi (IV), silahların devrini gerektirmez; Şık C ve D'de yer alan emekli genel kolluk görevlilerinin işten ayrılması (V) durumunda silahlar özel güvenlik hizmetinden çekilse de devir usulü farklıdır ve bu seçenekler I, II ve III'ü içermediği için eksiktir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik izni veya silah izni iptal edildiğinde veya ihtiyaç fazlası bildirildiğinde, silah ve fişekler yetkili makamlara devredilmek zorundadır.
Soru 6 · 2023/102 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun, haklarında yakalama emri veya mahkûmiyet kararı bulunan kişilere yönelik görev alanında özel güvenlik görevlilerine aşağıdaki yetkilerden hangisini vermiştir?
- A)Yakalama
- B)İfade alma
- C)Gözaltına alma
- D)Tutuklama
- E)Sorgulama
Çözümü göster — doğru cevap A
5188 sayılı Kanun uyarınca, özel güvenlik görevlileri sadece "yakalama emri" veya "mahkûmiyet kararı" bulunan kişileri, sadece yakalama yetkisine sahiptir. Bu yetki, görevlilerin kolluk kuvveti gibi davranıp serbesti kısıtlama (gözaltı, tutuklama) veya yargısal işlem (ifade alma, sorgulama) yapmasını engeller; sadece şüpheliyi yetkili makamlara teslim etmekle sınırlıdır.
Diğer şıklar neden yanlış? B) İfade alma, C) Gözaltına alma, D) Tutuklama ve E) Sorgulama yetkileri sadece yetkili kolluk kuvvetlerine aittir, özel güvenlik görevlilerine tanınmamıştır.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, yakalama emri veya mahkûmiyet kararı olanları sadece yakalayarak derhal yetkili makamlara teslim etmelidir; başka hiçbir müdahale yetkisi yoktur.
Soru 7 · 2023/102 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Özel güvenlik görevlisinin birlikte görev yaptığı yetkili genel kolluk amirinin verdiği emirleri yerine getirmemesi halinde uygulanacak yaptırım aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Adli para cezası
- B)İdari para cezası
- C)Altı ay süreyle özel güvenlik alanında çalışamama
- D)Bir yıl süreyle özel güvenlik alanında çalışamama
- E)Bir daha özel güvenlik alanında çalışamama
Çözümü göster — doğru cevap D
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun uyarınca, özel güvenlik görevlisi yetkili genel kolluk amirinin emirlerini yerine getirmezse, İçişleri Bakanlığı tarafından bir yıl süreyle özel güvenlik alanında çalıştırılmama cezası verilir. Bu yaptırım, görevin gerektirdiği hiyerarşik disiplin ve kollukla işbirliği zorunluluğundan kaynaklanır.
Diğer şıklar neden yanlış? A) Adli para cezası, suç teşkil eden eylemler için TCK kapsamında uygulanır, bu durum için değil. B) İdari para cezası, kanunda belirtilen bu özel disiplin cezası yerine geçmez. C) Altı ay süreyle yasak, kanunda öngörülen bir yıl ceza süresinden daha kısa ve eksiktir. E) Bir daha çalışamama cezası, kanunda öngörülen bir yıllık geçici yasak süresinden daha ağır ve kalıcıdır.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, kolluk amirlerinin emirlerini yerine getirmezse kanunen bir yıl süreyle meslekte çalıştırılmama cezası alır.
Soru 8 · 2023/102 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun’a göre özel güvenlik şirketleri üstlendikleri koruma ve güvenlik hizmetlerinde istihdam edecekleri özel güvenlik görevlilerinin çalışma izin belgelerinin birer suretini bir ay içinde aşağıdakilerden hangisine bildirir?
- A)Özel güvenlik şirketinin bulunduğu il valiliğine
- B)İçişleri Bakanlığına
- C)Özel güvenlik hizmetinin verileceği kişi veya yerden sorumlu genel kolluk birimine
- D)Sosyal Güvenlik Kurumuna
- E)Hizmet verilen kişi, kurum ya da kuruluşa
Çözümü göster — doğru cevap E
5188 sayılı Kanun uyarınca, özel güvenlik şirketleri görevlilerin çalışma izin belgesi suretlerini, hizmetin verildiği kişi, kurum veya kuruluşa bildirmekle yükümlüdür. Bu bildirim, hizmetin başladığı tarihten itibaren bir ay içinde yapılmalıdır. Şirketin görevliyi gönderdiği yerin yetkili makamlarına değil, doğrudan hizmetin yapıldığı yere bildirmesi zorunludur.
Diğer şıklar neden yanlıştır: A şıkkı valiliğe bildirim yapmaz, B şıkkı İçişleri Bakanlığına doğrudan bildirim yapmaz, C şıkkı genel kolluk birimine bildirim yapmaz, D şıkkı ise Sosyal Güvenlik Kurumu ile bu bildirim yükümlülüğü arasında bir ilişki yoktur.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik şirketleri, görevlilerin izin belgesi suretlerini hizmetin verildiği kişi veya kuruma bir ay içinde bildirmelidir.
Soru 9 · 2023/102 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangileri, özel güvenlik görevlisinin aramalar sırasında genel kolluk kuvvetlerine derhal bildirmek şartıyla emanete alacağı eşyalardandır? I. Suç teşkil eden eşya II. Delil olabilecek eşya III. Suç teşkil etmemekle birlikte tehlike doğurabilecek eşya IV. Terk edilmiş eşya V. Bulunmuş eşya
- A)I, IV
- B)II, V
- C)IV, V
- D)I, II, III
- E)I, II, III, IV, V
Çözümü göster — doğru cevap D
5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Yönetmelik hükümlerine göre, özel güvenlik görevlisi suç teşkil eden, delil olabilecek veya tehlike doğurabilecek eşyayı, derhal yetkili makamlara (genel kolluk) bildirmek şartıyla emanete alabilir. Bu maddeler (I, II ve III), görevlinin yetkili makama haber vermeden eşyayı elinde bulundurmasına izin verilmeyen ve derhal teslim etmesi gereken kritik durumları kapsar. Diğer şıklar ise yanlış çünkü; terk edilmiş (IV) veya bulunmuş (V) eşyalar, suç veya tehlike unsuru taşımadığı sürece özel güvenlik görevlisinin emanete alma yetkisi dışındadır ve doğrudan ilgili makamlara devredilmelidir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, suç unsuru veya tehlike içeren eşyayı sadece genel kolluğa bildirmek kaydıyla emanete alabilir; diğer durumlarda yetkisi yoktur.
Soru 10 · 2023/102 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu ve sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun’a göre, gerekli şartlar oluştuğu zaman genel kollukta olup da özel güvenlik görevlisinde olmayan yetki aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Silah kullanma
- B)Zor kullanma
- C)İşyeri ve konutlara girme
- D)Parmak izi alma
- E)Yakalama
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D'dir. 2559 sayılı PVSK ve 5188 sayılı Kanun'a göre özel güvenlik görevlileri, sadece genel kolluk birimlerinin yazılı izniyle ve onlar eşlik ettiğinde parmak izi alabilirler. Bu işlem, özel güvenlik görevlisinin tek başına yapabileceği bir yetki değildir; yetki sadece genel kollukta bulunur.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A, B ve E şıkları, 5188 sayılı Kanun uyarınca özel güvenlik görevlilerinin de belirli şartlar altında kullanabileceği yetkilerdir. C şıkkı ise, özel güvenlik görevlilerinin işyeri ve konutlara girememesi, ancak genel kolluk izniyle girebilecekleri için doğrudur.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, parmak izi alma gibi adli kolluk yetkilerini hiçbir zaman tek başlarına kullanamazlar.