102. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 10. bölüm

Doğru cevap B şıkkıdır çünkü 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği gereği, VIP biniş anında sürücü araç içinde hazır bulunmalı ve acil durumlarda müdahale edebilmelidir; sürücünün dışarıda beklemesi güvenlik açığı yaratır. A şıkkı doğrudur; araç çıkış kapısına yakın park edilerek biniş süresi ve riski azaltılır. C şıkkı doğrudur; araç çalışır durumda ve eksiksiz olmalı, aksi halde VIP'nin güvenliği tehlikeye girer. D şıkkı doğrudur; dört kapıdan gelen tehditlere karşı artçı koruma görevlileri kalkan oluşturur. E şıkkı doğrudur; VIP, koruma amirinin gözetiminde koltuğuna oturmalıdır.

Bilinmesi gereken kural: VIP biniş sırasında sürücü araç içinde hazır bulunmalı ve tüm kapılar koruma görevlileri tarafından kontrol edilmelidir.

Doğru cevap B) Özel mülkiyet'tir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, mülkiyeti kamuya ait olmayan ve kamunun kullanımına kapalı olan yerler (ikamet, fabrika vb.) "özel mülkiyet" olarak tanımlanır. Özel güvenlik görevlileri, bu alanlarda sadece mülk sahibinin veya yetkili kişinin yazılı izniyle görev yapabilirler.

Diğer şıkların yanlışlığı: A ve D şıkları kamunun serbestçe erişebileceği yerleri ifade eder; C şıkkı yasal bir tanım değil, D şıkkı ise kamuya açık alanları kapsar; E şıkkı ise karışık kullanım alanlarını tanımlar.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, mülk sahibinin izni olmadan özel mülkiyetteki kapalı alanlara giremezler.

Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlileri ile genel kolluk arasında etkili iletişim için karşılıklı güven ve dürüstlük esastır. "Kendini açma" (açık iletişim), işbirliğini güçlendiren bir davranış olup, bu ilişkiye engel teşkil etmez.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Duyarsızlık, karşı tarafın durumunu görmezden gelerek iletişimi koparır. B) Alınganlık, gereksiz tepkilerle işbirliğini zorlaştırır. C) Aşırı fedakârlık, görev sınırlarını aşarak hukuki ve güvenlik riski yaratır. D) Korkular, görevi yapma cesaretini ve kararlılığı engeller.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik ile kolluk arasındaki başarılı işbirliği, açık iletişim ve karşılıklı saygıya dayanır; bunlar engel değil, temel gerekliliktir.

Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre, özel güvenlik görevlilerinin yetkileri sınırlıdır. Suçla karşılaştıklarında el koyma, önleme ve sanığı tespit edip yakalama yetkileri bulunur; ancak bu işlemleri tamamladıktan sonra olayı ve delilleri yetkili genel kolluğa (Polis veya Jandarma) teslim etmekle yükümlüdürler. Özel güvenlik görevlileri, savcı veya hâkim gibi yargı mercilerine doğrudan teslim yapma yetkisine sahip değildir.

Diğer şıkların yanlışlığı: B ve C şıkları (Hâkim ve Savcı) yargı mercisi olduğu için doğrudan teslim yerine geçmez; D şık (Vali) idari bir makam olup olayla ilgili değildir; E şık (Özel güvenlik müdürü) ise sadece kendi birimine bağlıdır, resmi yetkili değildir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, suçla mücadelede sadece geçici önlemler alır ve tüm işlemleri derhal yetkili genel kolluğa devretmekle yükümlüdür.

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve 6222 sayılı Polis Vazife ve Salahiyetleri Kanunu'na göre, memleketin genel emniyet ve asayişinden İçişleri Bakanı sorumludur. Bakanlık, kolluk kuvvetlerinin organizasyonundan ve genel güvenlik politikalarının uygulanmasından doğrudan sorumludur.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı sadece savunma ve ordu işlerine bakar; B şıkkı sağlık hizmetleri ile ilgilenir; D şıkkı ekonomik ve mali konuları yönetir; E şıkkı ise uluslararası ilişkilerden sorumludur.

Bilinmesi gereken kural: Genel emniyet ve asayişin tek sorumlusu İçişleri Bakanlığı'dır.

Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un 10. maddesi ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre, bir özel güvenlik izni verilen yerde, fiilen çalışan özel güvenlik görevlisi sayısı 5 ve üzerinde ise, güvenlik sorumlusu atanması zorunludur. Bu kural, güvenlik birimlerinin denetimini ve koordinasyonunu sağlamak amacıyla getirilmiştir.

Diğer şıkların yanlış olma nedeni: B, C, D ve E şıklarında belirtilen sayılar (10, 15, 30, 50), yasal olarak güvenlik sorumlusu atanması için gereken asgari sayı eşiğini aşsa da, soru "zorunlu hale getiren" sayıyı sorduğu için bu şıklar doğru sınır değeri değildir.

Bilinmesi gereken kural: Fiilen çalışan özel güvenlik görevlisi sayısı 5 ve üzerinde olduğunda, güvenlik sorumlusu ataması yasal olarak zorunludur.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun uyarınca, özel güvenlik görevlileri suçüstü halinde yakalama yetkisine sahiptir. Ayrıca 5237 sayılı TCK ve 5393 sayılı Belediye Kanunu ile 5271 sayılı CMK hükümlerine göre, kolluk kuvvetleri, özel güvenlik görevlileri ve mağdur kişi de suçüstü halinde yakalama yapabilir. Bu nedenle I, II ve III numaralı seçenekler doğrudur.

Diğer şıkların yanlış olma nedeni: A, B, C ve D şıkları, kanunen yetkili olan üç tarafın tamamını kapsamadığı için eksik ve hatalıdır.

Bilinmesi gereken kural: Suçüstü halinde yakalama yetkisi sadece kolluk kuvvetlerine değil, özel güvenlik görevlilerine ve mağdura da tanınmıştır.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun uyarınca, İl Özel Güvenlik Komisyonu; Vali (veya kaymakam), İl Emniyet Müdürü, İl Jandarma Komutanı ve ilgili meslek odaları temsilcilerinden oluşur. Kanun, komisyonun yapısında özel güvenlik şirketlerinin yöneticilerine yer verilmemiştir; bu kişiler sadece aday olarak başvurabilir ancak karar mekanizmasında yer alamazlar.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A ve D şıkları, sanayi ve ticaret odaları temsilcilerinin kanunla komisyon üyesi olarak belirtilmiş olması nedeniyle doğrudur; B ve C şıkları ise Emniyet ve Jandarma temsilcilerinin yasal zorunluluk gereği komisyon üyesi olması nedeniyle doğrudur.

Bilinmesi gereken kural: İl Özel Güvenlik Komisyonu, denetim ve onay yetkisine sahip resmi bir kuruldur; özel güvenlik şirketleri yöneticileri bu kurulda oy hakkına sahip değildir.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Kanun ve Türk Ceza Kanunu (TCK m. 109) uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin yetkisi sadece şüpheliyi genel kolluk birimlerine teslim edene kadar sınırlıdır. Hasan, kolluk gelmeden önce kişiyi tuttuğu için, yasal süreyi aşarak kişinin özgürlüğünü hukuka aykırı şekilde kısıtlamış ve "Kişiyi hürriyetinden yoksun bırakma" suçunu işlemiştir.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Suç, direnç gösteren kişiye değil, özgürlüğü kısıtlayan görevliye işlenir. B) Kolluk gelmeden önce tutma eylemi açıkça suç teşkil eder. C) İrtikap, görevi kötüye kullanarak rüşvet alma eylemidir. E) Amirin emrine uymamak, bu özel durumda temel suçun adı değildir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, şüpheliyi sadece kolluk birimlerine teslim edene kadar tutabilir; kolluk gelmeden önce serbest bırakmak veya tutmayı bırakmak zorundadır.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun uyarınca, özel güvenlik şirketlerinin faaliyet izni İçişleri Bakanlığı'ndan verilir. Bu yetki, bakanlığın ilgili genelgesine göre doğrudan kendisine aittir ve valilik veya kaymakamlık sadece uygulama aşamasında denetim yapar, izin verme yetkisine sahip değildir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A ve C şıkları sadece denetim ve yerel koordinasyon görevi yapar; D şıkkı belediyelerin yetki alanı dışındadır; E şıkkı ise sadece askeri güvenlikle ilgilidir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik şirketlerinin faaliyet izni verme yetkisi kanunen sadece İçişleri Bakanlığı'na aittir.