102. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 4. bölüm

Doğru cevap C'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlilerinin yetkisi sadece gözetim ve bildirimdir; patlayıcı şüphesi taşıyan paketleri X-Ray cihazından geçirmek veya açmak kesinlikle yasaktır. Bu işlem, sadece yetkili patlayıcı uzmanları tarafından yapılmalıdır. Özel güvenlik görevlisi şüpheli paketle temas etmemeli, çevrede güvenlik şeridi çekmeli, bölgeyi tahliye edip derhal 155'i arayarak üst amirine bilgi vermelidir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı doğru bir prosedür olduğu için "yapılmaması gereken" sorusuna uymaz; B şıkkı dokunmama kuralı doğru bir davranıştır; D şıkkı bildirim yükümlülüğüdür ve doğru bir adımdır; E şıkkı ise güvenlik şeridi çekme zorunluluğudur ve uygundur.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi şüpheli paketle asla temas etmemeli, onu hareket ettirmemeli veya teknolojik cihazlarla kontrol etmemeli, sadece yetkili makamları derhal bilgilendirmelidir.

Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, telsiz iletişimi acil durum ve operasyonel koordinasyon için hayati önem taşır. Bu nedenle konuşmaların öz ve anlaşılır olması, talimatların hatasız iletilmesi ve zaman kaybının önlenmesi için zorunludur.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Yüksek ses, telsiz kalitesini bozar ve çevreyi rahatsız eder. B) Hızlı konuşma, dinleyicinin bilgiyi kavramasını engeller. C) 30 saniyeyi geçen konuşmalar, acil çağrıların beklemesine neden olur. D) Kod yerine isim kullanmak, güvenlik sızıntısı riskini artırır ve standart prosedüre aykırıdır.

Bilinmesi gereken kural: Telsiz iletişimi sırasında her zaman kısa, net ve anlaşılır bir dil kullanarak operasyonel verimliliği ve güvenliği sağlamak esastır.

Doğru cevap B) Dış halka'dır. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği'ne göre, korunan alanın en dış sınırını oluşturan, girişlerin kontrol edildiği ve fiziki engellerin (çit, bariyer vb.) bulunduğu ilk müdafa hattına "Dış Halka" denir. Bu bölge, saldırıya karşı ilk direnç gösterilen ve yetkili personelin görev yaptığı alandır.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Orta halka, dış halka ile iç halka arasında kalan ve genellikle ikincil kontrol noktalarının bulunduğu ara bölgedir. C) İç halka, en hassas alanların bulunduğu ve sadece yetkili personelin girebildiği en içteki koruma bölgesidir. D) Kritik alan giriş noktası, genel bir güvenlik terimi olup halka tanımlaması değildir. E) Bina giriş kontrol noktası, sadece bina girişlerini ifade ederken "dış halka" tüm çevre koruma sistemini kapsar.

Bilinmesi gereken kural: Korunan alanın en dış sınırında bulunan ve ilk müdafaayı yapan fiziki bariyerli bölgeye "Dış Halka" adı verilir.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre Özel Güvenlik Görevlilerinin (ÖGG) yetkileri sınırlıdır. Doğru cevap E şıkkıdır çünkü ÖGG'lerin, 5188 sayılı Kanun ve 5271 sayılı CMK hükümleri uyarınca, sadece "yakalama" yetkisi vardır; "gözaltına alma" yetkisi sadece kolluk kuvvetlerine aittir. ÖGG, şüpheliyi derhal kolluk kuvvetlerine teslim etmek zorundadır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı, suç delillerini koruma yükümlülüğü kanunen öngörülmüştür. B şıkkı, terk edilmiş eşyayı emanete alma görevi yönetmeliklerle belirlenmiştir. C şıkkı, koruyucu tedbir alma görevi kanunun temel amacıdır. D şıkkı, can ve mal güvenliğini koruma görevin ana hedefidir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi yakalama yapabilir ancak gözaltına alma yetkisi yoktur; şüpheliyi derhal kolluk kuvvetlerine teslim etmelidir.

Doğru cevap D) Devriye'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre, özel güvenlik görevlilerinin bölge emniyetini sağlamak, suç işlenmesini önlemek ve şüphelileri takip etmek amacıyla yaya veya araçla sürekli hareket halinde yaptığı faaliyet "devriye" olarak tanımlanır. Bu faaliyet, suçun önlenmesi ve delillerin korunması için temel yöntemdir.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Gözetim, sabit bir noktada veya belirli bir alanı izlemeyi ifade eder. B) Nokta, belirli bir yerin veya kişinin korunması için sabit durmayı gerektirir. C) Yakalama, suç işlendiği an veya sonrasında şüpheliyi tutmayı amaçlayan eylemdir. E) Yönlendirme, vatandaşlara veya araçlara yol gösterme faaliyetidir.

Bilinmesi gereken kural: Devriye, hareket halindeyken bölgeyi kontrol etme ve suç önleme amaçlı yapılan temel özel güvenlik faaliyetidir.

Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Hizmetleri Yönetmeliği'ne göre, özel güvenlik görevlilerinin yetkisi; personel, ziyaretçi, eşya ve araç kontrolleri ile sınırlıdır. "Bina kontrolü" ise bütünüyle veya rastgele yapılamayacak; sadece şüpheli durum veya özel izinle, genellikle kolluk kuvvetlerinin gözetiminde veya yönetici onayıyla yapılabilir. Bu nedenle bina kontrolü, rutin giriş-çıkış kontrolü kapsamında yer almaz.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve D şıkları, 5188 sayılı Kanun uyarınca özel güvenlik görevlilerinin yetkili olarak yapabileceği standart kontrol türleridir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlilerinin yetkisi, bütünüyle bina kontrolü değil; sadece giriş-çıkış noktalarındaki kişi, eşya ve araç kontrolleri ile sınırlıdır.

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler, özel güvenlik görevlilerinin arama yaparken şüphelinin vücut bütünlüğüne ve onuruna zarar vermemesi gerektiğini açıkça belirtir. Sırt üstü yatırmak suretiyle arama, şüphelinin savunma kapasitesini tamamen ortadan kaldıran ve fiziksel baskı uygulayan bir yöntem olduğu için yasalarca yasaklanmıştır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı (diz çöktürmek), B şıkkı (yüz üstü yatırmak) ve E şıkkı (duvara yaslamak) gibi yöntemler de şüphelinin direnç göstermesini engellemek için kullanılan baskıcı yöntemlerdir ve kanunen yasaktır; D şıkkı (ayakta durdurarak) ise tek başına bir arama yöntemi olarak kabul edilemez.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, arama yaparken şüphelinin vücut bütünlüğüne ve onuruna zarar vermemeli, sadece kanunen izin verilen ve güvenli yöntemleri kullanmalıdır.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, Özel Güvenlik Görevlisi (ÖGG) görevini yerine getirirken şüpheli davranışları tespit etmek zorundadır. A, B, C ve E şıklarında belirtilen davranışlar (aşırı kaygı, eşya bırakma, donuk bakış, mevsime aykırı giyim) tehlike veya gizli bir amaç taşıma ihtimalini artıran klasik şüpheli işaretlerdir. Ancak D şıkkı olan "sıcakkanlı, doğal davranan kişiler", normal ve güvenli bir tutum sergiledikleri için en az şüphe duyması gereken gruptur; bu durum kanunen öngörülen "şüpheli davranış" kriterlerine uymaz.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı aşırı stres ve panik belirtileri gösteren şüpheli davranıştır; B şıkkı terör veya bomba ihbarı gibi durumlarda sıkça görülen bir durumdur; C şıkkı dikkati çekmemek veya bir hedefi izlemek için kullanılan donuk bakışlardır; E şıkkı ise mevsime aykırı giyinerek silah veya patlayıcı gizleme ihtimalini düşündüren bir durumdur.

Bilinmesi gereken kural: ÖGG, şüpheli davranışları (A, B, C, E) tespit edip yetkili makamlara bildirmeli, doğal ve sıcak davranan kişileri (D) ise normal kabul etmelidir.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, devriye yöntemleri güvenlik görevlisinin görev alanını etkin kontrol etmesini sağlar. Doğru cevap C şıkkıdır çünkü "Kararsız devriye" diye bir yöntem mevzuatta veya meslek bilgisi literatüründe yer almamaktadır; güvenlik devriyeleri her zaman belirlenen bir plan ve yöntemle yürütülür.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: A şıkkı, rutin ve standart kontrolü ifade eden geçerli bir yöntemdir; B şıkkı, önceden belirlenen zaman ve güzergahla yapılan planlı kontrolü tanımlar; D şıkkı, aynı güzergahı tekrar eden geri dönüşlü kontrolü ifade eder; E şıkkı ise kapalı alanlarda veya belirli bir noktadan başlayıp geri dönülen dairesel kontrol yöntemidir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik devriyeleri, mevzuata uygun olarak "Olağan, Planlı, Geri Dönüşlü ve Dairesel" yöntemlerden biriyle veya bunların kombinasyonuyla yürütülür; "Kararsız" gibi belirsiz bir yöntem yoktur.

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca Özel Güvenlik Görevlilerinin yetkileri, mal varlığını korumak ve güvenlik sistemlerini izlemekten ibarettir; elektronik kelepçe tıbbi veya ceza infazı alanında kullanılan bir araç olup, özel güvenlik mevzuatında görevlilerin kullanabileceği bir güvenlik sistemi olarak tanımlanmamıştır. Diğer şıklar ise; A, B, D ve E seçenekleri, 5188 sayılı Kanun ve yönetmelikler kapsamında özel güvenlik görevlilerinin görev alanlarında kullanabileceği veya izleyebileceği standart elektronik güvenlik sistemleridir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, sadece mal ve can güvenliğini sağlayan sistemleri kullanabilir; ceza infazı veya tıbbi amaçlı araçları (elektronik kelepçe gibi) kullanma yetkisine sahip değildir.