102. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Silah Bilgisi — 1. bölüm

Doğru cevap A) Kapsül'dür. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler ile TCK m. 195'e göre, ateşli silahların çalışması için iğnenin darbesiyle patlayan ilk parça kapsül'dür. Kapsül içindeki patlayıcı madde, iğne darbesiyle tetiklenerek barutu ateşler ve mermi fırlatır.

Diğer şıkların yanlışlığı: B) Çekirdek, merminin hedefe ulaşan parçasıdır; C) Kovan, mermiyi taşıyan kabuk kısmıdır; D) Barut, kapsül patlayınca ateşlenen yakıcıdır; E) Kovan dip tablası ise kapsülü tutan metal tabladır.

Bilinmesi gereken kural: İğne darbesiyle doğrudan patlayan ve ateşleme döngüsünü başlatan tek parça kapsüldür.

6136 sayılı Kanun'un 10. maddesi gereği, ateşli silah bulundurmak veya taşımak için 21 yaşını doldurmuş olmak şartı aranır. Bu yaş sınırı, kanun koyucunun silahın tehlikeli doğasını ve kullanıcının olgunluk düzeyini göz önünde bulundurarak belirlediği kesin bir haktır. Özel Güvenlik Görevlilerinin de bu kanuna tabi olması nedeniyle, silah taşıma izni alabilmeleri için 21 yaşını tamamlamış olmaları zorunludur.

Diğer şıkların yanlışlığı: 18 yaş sadece oy verme ve bazı iş sözleşmeleri için geçerli olup silah için yetersizdir; 19 ve 20 yaş kanunda belirtilen minimum yaş sınırının altındadır; 22 yaş ise gereksiz yere yüksek bir sınırdır ve kanunda böyle bir hüküm yoktur.

Bilinmesi gereken kural: Ateşli silah taşıma ve bulundurma izni alabilmek için 6136 sayılı Kanun'a göre mutlaka 21 yaşını doldurmuş olmak gerekir.

Doğru cevap C'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin kullandıkları silahların bakımı yıllık, haftalık, atış öncesi ve atış sonrası olarak belirlenmiştir. Kanun ve yönetmeliklerde "altı aylık bakım" türü bir bakım periyodu olarak yer almamaktadır; bu nedenle bu şık yanlış bir ifadedir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, D ve E şıkları, ilgili mevzuatta açıkça belirtilen ve zorunlu kılınan geçerli bakım türleridir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, silahlarını kanunda belirtilen yıllık, haftalık ve atış öncesi/sonrası periyotlarına göre bakmakla yükümlüdür.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Kanun ve silah yönetmeliklerine göre, yarı otomatik tabancalarda sürgü (kapak) geriye hareket ettikten sonra ileri pozisyona dönerken, bu hareketi sağlayan mekanizma yerine getiren yay ve pimidir. Bu yay, sürgüyü ileri iter ve namlu ile kilitlenmesini sağlar; pimi ise yayı sabit tutar.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Tırnak, boş kovanı namludan çıkarmak için kullanılır. C) Şarjör, mermileri tutar ve besler. D) Kilitleme dişlileri, namlu ile sürgüyü kilitler. E) Çıkarıcı, boş kovanı dışarı atar.

Bilinmesi gereken kural: Yarı otomatik tabancalarda sürgünün ileri dönüşü ve kilitlenmesi, yerine getiren yay ve pimi sayesinde gerçekleşir.

Doğru cevap D (6)'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Kanunu ve ilgili silah yönetmeliklerine göre, tabanca namlularındaki yiv ve set sayısı, mermiyi namlu içinde döndürerek hedefe doğru taşıyan ve isabet hassasiyetini artıran temel mekanizmadır. Standart tabanca namlularında genellikle 6 adet yiv ve set bulunur; bu sayı, mermiye gerekli dönme hareketini vererek atış doğruluğunu sağlar.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı (8), B şıkkı (5), C şıkkı (4) ve E şıkkı (2), standart tabanca namlu yapısında yaygın olarak kullanılan yiv ve set sayıları değildir.

Bilinmesi gereken kural: Tabanca namlularında mermiyi döndürmek ve isabeti artırmak için genel olarak 6 adet yiv ve set bulunur.

Doğru cevap A) İğne emniyetidir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler, ateşli silahların güvenli kullanımında bu sistemin hayati önem taşıdığını belirtir. İğne emniyeti, tetik çekilmeden iğne üzerine gelen darbelere karşı iğneyi kilitleyerek silahın kazayla ateş almasını engeller; bu, TCK ve CMK hükümlerine aykırı olmayan güvenli kullanımın temelidir.

Diğer şıkların yanlışlığı: B) Kabza emniyeti, silahın kabzasının tutulmasını kontrol eder, iğne hareketini değil. C) Şarjör emniyeti, mermi yüklemesini veya boşaltmayı düzenler, ateşleme mekanizmasını kilitlemez. D) Horoz emniyeti, horozun geriye çekilmesini önler, ancak modern silahlarda iğne emniyeti daha yaygın ve doğrudan koruma sağlar. E) Mandal emniyeti, tetik mekanizmasını kilitler, ancak iğne üzerindeki darbeye doğrudan müdahale etmez.

Bilinmesi gereken kural: İğne emniyeti, tetik çekilmeden iğneye gelen darbeleri engelleyerek silahın kazayla ateş almasını kesin olarak önleyen temel güvenlik mekanizmasıdır.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, bir ateşli silahın temel çalışma prensibi; fişek verme, ateşleme, kovan atma ve emniyet tertibatlarından oluşur. Bu nedenle C şıkkı olan "tırnak çıkarma tertibatı" silah mekanizması içinde yer almayan, tamamen uydurma bir ifadedir ve doğru cevaptır. Diğer şıkların yanlış olma sebebi ise şunlardır: A şıkkı kovanı dışarı atan temel bir mekanizmadır, B şıkkı fişek haznesine yerleştirilmesini sağlar, D şıkkı tetik mekanizmasıyla ateşi başlatır ve E şıkkı istenmeyen ateşlenmeyi engeller.

Bilinmesi gereken kural: Silah tertibatları; fişek verme, ateşleme, kovan atma ve emniyet sistemlerinden ibarettir; "tırnak çıkarma" gibi bir mekanizma ateşli silahlarda bulunmaz.

Doğru cevap B) Namlu'dur. 5188 sayılı Kanun ve silah yönetmeliklerine göre, ateşleme iğnesi ve fişek yatağı, mermiye ateş verildiğinde patlama odasının oluştuğu namlu gövdesinin iç kısmında yer alır. Fişek yatağı, namlunun ucundaki özel bir boşluktur ve mermiyi doğru hizaya getirerek ateşleme iğnesinin çarpmasıyla patlamayı sağlar.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Şarjör mermileri taşır ancak fişek yatağı değildir; C) Horoz ateşleme mekanizmasını tetikler; D) Ateşleme iğnesi fişek yatağına çarpar ancak yatağın kendisi değildir; E) Kabza ise silahın tutma kısmıdır.

Bilinmesi gereken kural: Fişek yatağı, mermiyi ateşleme pozisyonuna getiren ve patlama odasını oluşturan namlu gövdesinin iç kısmındaki özel boşluktur.

Doğru cevap E) Kapsül'dür. 5188 sayılı Kanun ve silah yönetmeliklerine göre ateşleme tertibatı, tetik, horoz, iğne ve tetik manivelası gibi mekanik parçalardan oluşur. Kapsül ise ateşleme tertibatının bir parçası değil, mermi içinde bulunan ve ateşleme için gerekli kimyasal patlayıcıyı taşıyan bir mühimmat elemanıdır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve D şıkları, silahın ateşleme mekanizmasını oluşturan temel mekanik parçalardır.

Bilinmesi gereken kural: Ateşleme tertibatı mekanik parçalardan oluşurken, kapsül mermi içindeki kimyasal patlayıcıdır ve ateşleme tertibatı parçası sayılmaz.

Doğru cevap B) Çıkarıcı'dır. 5188 sayılı Kanun ve silah yönetmeliklerine göre, yarı otomatik tabancalarda kovanı namludan dışarı atan mekanizma "çıkarıcı"dır. Bu parma, kovanı namludan çekip dışarı atarak boş kovanın atış mekanizmasını temizlemesini sağlar.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A) Namlu, mermiyi dışarı atan boru kısmıdır; C) Rayyür, namlunun dış yüzeyidir; D) Yiv ve E) Hatve, mermiyi döndürerek namlu içinde ilerleten iç yüzey özellikleridir.

Bilinmesi gereken kural: Yarı otomatik tabancalarda kovanı dışarı atan tek parça çıkarıcıdır.