102. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Silah Bilgisi — 2. bölüm

Toplu tabancalar (örneğin 9mm'lik tabancalar), 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, ateşleme mekanizmasının güvenliğini sağlamak için emniyet sistemi barındırmaz. Bu silahlar, mekanik bir emniyet kolu veya mandalı olmadan, sadece kullanıcının tetik kontrolü ve kurallara uygun tutuşuyla güvenli hale getirilir. Bu durum, TCK ve CMK'da belirtilen silahların kontrolü ve kullanımı kurallarıyla da örtüşür; toplu tabancalar, emniyet mekanizması bulunmadığı için daha çok askeri veya özel güvenlik amaçlı yüksek ateş hızı gerektiren durumlarda kullanılır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Mandal emniyeti, tabancanın tetik mekanizmasını kilitler, ancak toplu tabancalarda bulunmaz. B) Kabza emniyeti, tabancanın kabzasına basıldığında çalışır, toplu tabancalarda yoktur. C) İğne blok emniyeti, ateşleme iğnesini sabitler, bu sistem toplu tabancalarda yer almaz. D) Şarjör emniyeti, şarjör takılı değilse ateşlenmeyi engeller, toplu tabancalarda bulunmaz.

Bilinmesi gereken kural: Toplu tabancalar, 5188 sayılı Kanun ve yönetmelikler uyarınca mekanik bir emniyet sistemine sahip değildir; güvenlik tamamen kullanıcının kurallara uygun tutuşuna ve tetik kontrolüne bağlıdır.

Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler ile silah bilimi kurallarına göre, ateşli silahlarda "çap", namlu içindeki yivler ile karşıt yivler arasındaki mesafeyi ifade eder. Silahın kalibre ve çapı bu ölçüye göre belirlenir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: B) Yivler arası mesafe çapı değil, yivlerin derinliğini veya namlu iç yüzeyinin bir parçasını tanımlar. C) Fişek yatağı çapı, mermi kabuğunun oturduğu kısmın ölçüsüdür, namlu çapı değildir. D) Namlu uzunluğu, mermi çıkış noktasından namlu ağzına kadar olan mesafedir. E) Namlu çapı genel bir terim olup, teknik olarak yivler arası mesafe (A şıkkı) ile tanımlanır.

Bilinmesi gereken kural: Silah çapı, namlu içindeki yivler ile karşıt yivler arasındaki mesafedir.

MP-5 tabancasında emniyet mandalındaki "T" harfi, 5188 Sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve silahların kullanımıyla ilgili teknik talimatlara göre Tek tek atış modunu ifade eder. Bu pozisyon, ateşleme mekanizmasının her tetik çekişinde sadece bir mermi atmasını sağlar; bu da özel güvenlik görevlilerinin hedefe kontrollü müdahale etmesini ve kurallara uygun ateş etmesini temin eder.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı seri atış (otomatik) modunu, C ve D şıkları ise bu silahın standart emniyet işareti olmayan kavramları temsil ederken, E şıkkı emniyet pozisyonunu (genellikle "S" harfiyle gösterilir) ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: Silahın emniyet mandalındaki "T" işareti, görevlinin tek tek atış yapabilmesi için ayarlandığını ve bu modun yasal ateş kullanma prosedürlerine uygun olduğunu gösterir.

Doğru cevap A) Tetik'tir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler ile silahların teknik özelliklerini düzenleyen mevzuat gereği, yarı otomatik tabancaların gövdesi (frame), tetik mekanizmasını barındıran ana yapıdır. Tetik, ateşleme döngüsünü başlatmak için parmakla basılan ve gövdeye monte edilen kritik bir parçadır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: Gez ve arpacık namlu üzerinde bulunan nişan alma parçalarıdır; tırnak ve tırnak yayı ise şarjörün dışarı atılmasını sağlayan şarjör kapağı ve yay mekanizmasıdır.

Bilinmesi gereken kural: Yarı otomatik tabancalarda tetik, namlu ve şarjör dışındaki tüm mekanizmaları taşıyan ana gövdeye monte edilir.

Doğru cevap A) Çerçeve (gövde)'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili silah yönetmeliklerine göre, tabancanın hareketli ve sabit tüm parçalarını üzerinde taşıyan ana gövdeye çerçeve denir. Bu parça, silahın iskeletini oluşturur ve diğer tüm mekanizmaların buraya monte edilmesi zorunludur.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: Horoz ateşleme mekanizmasının bir parçasıdır; emniyet mandalı güvenlik tertibidir; sürgü namlunun arkasında hareket eden kısımdır; namlu ise mermiyi dışarı atan sabit borudur.

Bilinmesi gereken kural: Çerçeve, tabancanın tüm parçalarını taşıyan ana gövdesidir ve silahın temel iskeletini oluşturur.

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler ile uluslararası silah kontrolü standartlarına göre, silahlar genel olarak ateşli, ateşsiz, kimyasal, nükleer, biyolojik ve patlayıcı maddeler olarak sınıflandırılır. Bu sınıflandırma, özel güvenlik görevlilerinin elinde bulunabilecek veya karşılaşılabilecek tüm tehlikeli maddeleri kapsayan en eksiksiz ve hukuki tanımdır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı "Makineli silah"ı ayrı bir ana grup olarak göstererek sınıflandırmayı hatalı yapar; B şıkkı "Büyük silah" gibi teknik olmayan ve "Tam otomatik"ı ana grup olarak ekleyerek yanlıştır; D şıkkı "Ateşsiz silah"ı atlayıp "Yarı otomatik"ı ekleyerek eksiklik yaratır; E şıkkı ise "Fizyolojik silah"ı ekleyerek genel sınıflandırmayı bozar ve "Patlayıcı Maddeler"i eksik bırakır.

Bilinmesi gereken kural: Silahlar, 5188 sayılı Kanun ve uluslararası mevzuata göre ateşli, ateşsiz, kimyasal, nükleer, biyolojik ve patlayıcı maddeler olmak üzere beş ana kategoriye ayrılır.

Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler ile silahların teknik işleyişine göre, "tırnak" (şarjör) fişeklerin makineye beslenmesinden sorumludur. Tırnak arızalı olsa bile, makineye girmiş bir fişek ateşlenemiyorsa sorun tırnakta değil, ateşleme mekanizmasında (iğne, horoz, iğne yuvası) veya fişek kendisindedir. Tırnak, ateşleme anında devreye girmez; sadece mühimmatı hazırlar.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B ve C şıkları iğne ve horoz sistemine ait olup doğrudan ateşleme başarısızlığına neden olur; E şıkkı ise bozuk barut nedeniyle ateşlenemeyi açıklar.

Bilinmesi gereken kural: Tırnak sadece mühimmatı besler, ateşleme başarısızlığı durumunda sorun mekanizma veya fişekte aranmalıdır.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili eğitim yönetmeliklerinde belirtilen temel atış tekniğine göre, nişangahın (gez ve arpacık) net, hedefin ise hafifçe bulanık olması gerekir. Bu durum, gözün odak noktasını nişangaha kilitler ve atış hassasiyetini artırır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı nişangahın net olmaması hatayı artırır; C şıkkı insan gözünün aynı anda hem yakın hem de uzak nesneye net odaklanmasını fiziksel olarak imkansız kılar; D şıkkı atışın temel prensibini reddeder; E şıkkı ise her iki unsuru da bulanıklaştırarak isabet şansını sıfıra indirir.

Bilinmesi gereken kural: Atışta odak noktası nişangah olmalı, hedef hafifçe bulanık görünmelidir.

Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Kanun ve silah yönetmeliklerine göre, MP-5 gibi makineli tabancalarda tek atış, seri atış veya otomatik atış modlarını değiştiren mekanik parça atış seçici mandaldır. Bu parça, ateşleme mekanizmasının çalışma şeklini belirleyerek ateşleme modunu kontrol eder.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Mekanizma başlığı ve gövdesi, silahın ana iskeletini oluşturur ancak atış modunu seçmez. B) Kilitleme makarası, nişangah hizalamasını sağlar, ateşleme modunu değiştirmez. C) Tetik tertibatı, ateşleme tetikleyicisidir ancak mod seçimi yapmaz. D) El kundağı, silahın tutulmasını sağlar, atış modu ile ilgisi yoktur.

Bilinmesi gereken kural: Makineli tabancalarda tek veya seri atış modunu belirleyen ve değiştiren parça, atış seçici mandaldır.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler, silahların güvenli ve sağlıklı çalışması için düzenli bakım yapılmasını zorunlu kılar. Atış sonrası temizlikte Harbi (silah parçalarını sökmek ve takmak için), kıl fırça (yağ ve tozu almak için), bakır telli fırça (namlu içindeki kurşun kalıntılarını temizlemek için) ve temizlik bez (yağlamak ve kurutmak için) standart malzemelerdir. Ancak Pense (D şıkkı), silahın sökülmüş parçalarını sıkıştırmak veya parçalamak için kullanılan bir alet olup, standart temizlik prosedüründe yer almaz; aksine yanlış kullanımı silaha zarar verebilir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı sökülmüş parçaları birleştirmek için gereklidir. B şıkkı namlu ve mekanizma temizliği için şarttır. C şıkkı namlu içi kurşun kalıntılarını gidermek için kullanılır. E şıkkı ise silaha yağ sürmek ve kurutmak için gereklidir.

Bilinmesi gereken kural: Silah temizliğinde sadece üretici tarafından önerilen özel aletler ve malzemeler kullanılmalı, gereksiz veya zararlı aletler (pense gibi) kesinlikle kullanılmamalıdır.

Doğru cevap C) Atış (nişan) hattı'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre, atış amiri "Silah al şarjör tak" komutu verildiğinde, atıcılar silahlarını hazırlayıp nişan alabilecekleri ve atış yapabilecekleri Atış (nişan) hattına geçerler. Bu hat, atıcının hedefe nişan alıp tetiği çekebileceği son konumudur.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı, atıcıların silahı almadan önce beklediği ilk durumdur; B şıkkı, hedeflerin yer aldığı ve atışın hedeflendiği bölgedir; D şıkkı, atış sonrası silahların temizlendiği alandır; E şıkkı ise silahların periyodik olarak kontrol edildiği yerdir.

Bilinmesi gereken kural: "Silah al şarjör tak" komutu, atıcının atış hattına geçip nişan almasını sağlayan ve 5188 sayılı Kanun çerçevesinde atışın başlatıldığı kritik anı ifade eder.

Doğru cevap E) Çift hareketlidir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Kanunu ve ilgili silah eğitim yönetmeliklerine göre, tetiği çekerek horozu kurma ve düşürme işlemini tek bir hareketle gerçekleştiren tabancalar "çift hareketli" (Double Action) sistem olarak tanımlanır. Bu sistem, güvenlik görevlilerinin silaha hızlı müdahale etmesini sağlar.

Diğer şıklar neden yanlıştır: A) Yarı otomatik, mermi boşaltma ve kurma mekanizmasını ifade eder, tetik hareketini tanımlamaz. B) Tam otomatik, tek tetik çekimiyle birden fazla mermi atışı yapma özelliğidir. C) Tek hareketli, horozu önceden kurulu tutmayı gerektirir. D) Makineli, otomatik ateşleme kapasitesine sahip silahlardır.

Bilinmesi gereken kural: Çift hareketli sistemde, tetik çekimiyle hem horozun kurulması hem de düşmesi tek bir hareketle gerçekleşir.