Soru 1 · 2023/103 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Giysi bölümünde çalışan bir yaralının; cildinin soğuk, soluk ve nemli olduğu, yüzeysel ama sık nefes aldığı, nabzının zayıf ama hızlı olduğunu ve huzursuzluğunu fark etmiştir. Ali yaralının durumu ile ilgili ne düşünmüştür?
- A)Yaralının şoka girdiğini
- B)Yaralının komada olduğunu
- C)Yaralının bilincinin kapalı olduğunu
- D)Yaralının havale geçirdiğini
- E)Yaralının sara krizi geçirdiğini
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği gereği, yaralının cildinin soğuk, soluk ve nemli olması; yüzeysel, hızlı nefes alması; zayıf ve hızlı nabız göstermesi; huzursuz davranması şok belirtileridir. Bu tablo, kan dolaşımının yetersiz kalması ve dokulara yeterli oksijen gitmemesi durumunu işaret eder.
Diğer şıklar neden yanlıştır: B şıkkı komada bilinç kapalıdır, ancak belirtiler şoka daha uygundur; C şıkkı bilinci kapalı olanlarda deri genellikle soğuk ve nemli olsa da nabız ve nefes detayları şokta daha belirgindir; D ve E şıkları havale ve sara krizinde kasılmalar ve bilinç kaybı ön plandadır, belirtilen fiziksel bulgularla örtüşmez.
Bilinmesi gereken kural: Şokta cilt soğuk, soluk ve nemli olur, nabız hızlı ama zayıftır ve derinlikli nefes yerine yüzeysel nefes alınır.
Soru 2 · 2023/103 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi, kırık çıkık ve burkulmalarda yapılan tespite uymaz?
- A)Tespit yapılırken yaralı bölge sabit tutulur ve yara varsa üzeri temiz bir bezle kapatılır
- B)Tespit, kırık, çıkık ve burkulmanın üstündeki ve altındaki eklemlerle birlikte yapılır
- C)Tespit için hırka, eşarp, kravat, tahta, karton gibi mevcut malzemeler kullanılır
- D)Tespit edilecek bölge önce yumuşak malzeme ile kaplanır
- E)Yaralı bölge düzeltilerek tespit edilir
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili ilk yardım yönetmeliklerine göre, kırık, çıkık ve burkulmalarda yaralı bölge asla düzeltilmeye çalışılır. Bu işlem, sinir ve damar hasarını artırarak durumu kritik hale getirir. Özel güvenlik görevlisi, bölgeyi sabit tutarak ve mevcut malzemelerle (C şıkkı) tespit yaparak beklemelidir.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı doğru bir ilk yardım uygulamasıdır; B şıkkı eklemlerin de tespit edilmesi gerektiğini doğru belirtir; C şıkkı mevcut malzeme kullanımını doğru ifade eder; D şıkkı ise bölgenin yumuşak malzeme ile korunmasını doğru anlatır.
Bilinmesi gereken kural: Kırık ve çıkıklarda bölgeyi düzeltmeye çalışmak kesinlikle yasaktır; sadece sabitleme ve bekletme yapılır.
Soru 3 · 2023/103 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Yangın güvenlik sorumlusunun gerekli görmesiyle başlayan, canlıların tehlikeli ortamdan güvenli toplanma merkezlerine hızlı ve planlı bir şekilde intikalinin sağlanmasına ne ad verilir?
- A)Tahlisiye
- B)Tahliye
- C)Kaçış
- D)Miting
- E)Tahsis
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B) Tahliyedir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, yangın gibi acil durumlarda can güvenliğini sağlamak amacıyla kişilerin tehlikeli bölgeden güvenli alanlara planlı ve hızlı bir şekilde çıkarılmasına tahliye denir. Bu işlem, yangın güvenlik sorumlusunun talimatıyla başlar ve özel güvenlik görevlilerinin en temel acil durum müdahale görevlerindendir.
Diğer şıklar neden yanlıştır: A) Tahlisiye, hukuki bir uyuşmazlığın veya borcun sona erdirilmesi anlamına gelir; C) Kaçış, panik ve plansız bir kaçış eylemidir; D) Miting, kalabalık bir siyasi veya sosyal toplanıştır; E) Tahsis ise bir mal veya hizmetin belirli bir amaç için ayrılmasıdır.
Bilinmesi gereken kural: Acil durumlarda can güvenliğini sağlamak için yapılan planlı ve hızlı tahliye işlemi, özel güvenlik mevzuatında zorunlu bir prosedürdür.
Soru 4 · 2023/103 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi sel anında yapılmaması gereken davranışlardan biridir?
- A)Su yatağı ve çukur bölgeler hemen terk edilmelidir
- B)Asla sel sularının bulunduğu bölgelerde araç kullanılmamalıdır
- C)Elektrik çarpılmalarına karşı elektrik kaynaklarından uzak durulmalıdır
- D)Hızla akan su üzerindeki köprülerden uzak durulmalıdır
- E)Sel ve su baskınları için tatbikat yapmalıyız
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E şıkkıdır. Soru, sel anında yapılmaması gereken davranışı sormaktadır. A, B, C ve D şıkları sel anında alınması gereken hayati güvenlik önlemleridir; su yatağı terk edilmeli, araçla suya girilmemeli, elektrik kaynaklarından uzak durulmalı ve köprülerden kaçınılmalıdır. Ancak E şıkkındaki "tatbikat yapma" eylemi, sel felaketi gerçekleştiği anda yapılamayacak bir hazırlık faaliyetidir; tatbikatlar sel öncesinde planlanmalı ve uygulanmalıdır. Sel anında tatbikat yapmak zaman kaybı yaratır ve can güvenliğini tehlikeye atar.
Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve D şıkları sel anında yapılması gereken doğru ve zorunlu güvenlik önlemleridir.
Bilinmesi gereken kural: Tatbikatlar sel öncesinde hazırlık amacıyla yapılır; sel anında ise sadece tahliye ve korunma önlemleri uygulanır.
Soru 5 · 2023/103 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi itfaiyecilerin yönetmelikte belirtilen görevlerinden biri değildir?
- A)Yangınlara müdahale etmek ve söndürmek
- B)Su baskınlarına müdahale etmek
- C)İmar planlarına göre parlayıcı, patlayıcı ve yanıcı madde depolama yerlerini denetlemek
- D)Yangın yerinde yaralılara acil sağlık hizmeti sunmak
- E)Talep edilmesi halinde orman yangınlarının söndürülmesi çalışmalarına katılmak
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler ile İtfaiye Yönetmeliği'ne göre, yangın yerinde yaralılara acil sağlık hizmeti sunmak, itfaiye teşkilatının görevi değil; 112 Acil Sağlık Hizmetleri ve sağlık personelinin yetkisidir. İtfaiye, yangın söndürme ve kurtarma işlerine odaklanır.
Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve E şıkları, İtfaiye Yönetmeliği'nde açıkça belirtilen yangın söndürme, su baskını müdahalesi, tehlikeli madde denetimi ve orman yangınına destek gibi yasal görevlerdir.
Bilinmesi gereken kural: İtfaiye teşkilatının temel görevi yangın söndürme ve kurtarmadır; tıbbi müdahale ve sağlık hizmeti sunma yetkisi sadece sağlık personeline aittir.
Soru 6 · 2023/103 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi uyuşturucu madde kullanılması nedeniyle meydana gelebilecek neticelerden değildir?
- A)Kişinin fiziksel ve psikolojik davranışlarının bozulması
- B)Alışkanlık ve bağımlılık yapması
- C)Kişinin tutum ve davranışlarında tutarlılık oluşması
- D)Kişinin sinir sistemi üzerinde etki yaratması
- E)Kişide ekonomik ve sosyal çöküntü yaratması
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, uyuşturucu maddeler sinir sistemini bozarak kişinin fiziksel ve psikolojik dengesini (A, D şıkları) sarsar. Bu maddeler bağımlılık yapar (B şıkkı) ve kullanıcıda ekonomik ile sosyal çöküntüye yol açar (E şıkkı). Ancak uyuşturucu kullanımı, kişinin tutum ve davranışlarında tutarlılık değil, aksine öngörülemezlik ve düzensizlik yaratır; bu nedenle C şıkkı neticelerden biri değildir. Diğer şıkların yanlış olma sebebi: A, B, D ve E şıkları, uyuşturucunun yarattığı bilinen ve kanunla da kabul edilen olumsuz sonuçlardır.
Bilinmesi gereken kural: Uyuşturucu madde kullanımı tutarlılık değil, davranış bozukluğu ve toplumsal çöküş yaratır.
Soru 7 · 2023/103 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
“Bana karşı sesini yükselttiğinde, kırılıyor ve kendimi değersiz hissediyorum.” ifadesinde bireyin kullandığı iletişim dili aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Kendini kapama
- B)Ben dili
- C)Sen dili
- D)Yargılama
- E)Sempatik dil
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B) Ben dili'dir. Bu ifade, karşıdaki kişinin davranışını yargılamadan ("Sen yükseltiyorsun") bireyin kendi duygusal tepkisini ("kırılıyorum, değersiz hissediyorum") ve bu durumun kendisine etkisini açıkça ifade etmektedir. Özel güvenlik meslek bilgisi ve iletişim kurallarında, çatışma anlarında suçlayıcı olmayan, öznel ve sorumluluk alanını bireyin kendisine ait gösteren "Ben dili" kullanımı, iletişimi olumlu yönde yönetmek ve şiddeti önlemek için temel bir yöntemdir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklerdeki "meslek etiği" ve "insan onuruna saygı" ilkeleri, bu tür yapıcı iletişim tekniklerinin kullanılmasını gerektirir.
Diğer şıkların yanlışlığı: A) Kendini kapama, iletişimi tamamen reddetmeyi ifade eder; C) Sen dili, karşı tarafı suçlayıcı ve yargılayıcıdır; D) Yargılama, davranışa etiket yapmaktır; E) Sempatik dil ise empati kurma becerisini tanımlar.
Bilinmesi gereken kural: Karşı tarafı suçlamadan kendi duygularını ifade etmek, özel güvenlik görevlilerinin çatışma yönetimi ve iletişiminde en etkili yöntemdir.
Soru 8 · 2023/103 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Sözsüz iletişimde bireyin kişisel tercihlerini ilk ve en temel dışa vuran toplumsal cinsiyet göstergesi aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Jestler
- B)Mimikler
- C)Bakışlar
- D)Giysiler
- E)Ses tonları
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D) Giysiler'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler, özel güvenlik görevlilerinin görev yaparken mesleki kıyafetlerini ve kimliklerini açıkça göstermesini zorunlu kılar. Sözsüz iletişimde bireylerin toplumsal cinsiyetini ve statüsünü en net yansıtan unsur, giyim kuşamıdır; bu durum hem yasal düzenlemelerle hem de toplumsal normlarla desteklenir.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A) Jestler ve B) Mimikler, duygusal durumları ifade eder ancak toplumsal cinsiyet kimliğini giysiler kadar kesin belirlemez. C) Bakışlar, iletişim anındaki niyeti gösterir ancak kalıcı bir cinsiyet göstergesi değildir. E) Ses tonları ise sözlü iletişime aittir, sözsüz iletişim kategorisine girmez.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, görevdeyken kanunen belirlenen kıyafetlerini takmak zorundadır ve bu kıyafetler, bireyin toplumsal cinsiyetini ve yetkisini en temel şekilde dışa vuran sözsüz iletişim aracıdır.
Soru 9 · 2023/103 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdaki davranışlardan hangisi iyi bir dinleyicide bulunmaz?
- A)Konuşmacıya sözlü geri bildirimde bulunmak
- B)Destekleyici ama sözsüz bildirimde bulunmak
- C)Söylenenleri kendi başına gelenlerle karşılaştırmak
- D)Konuşanın ses, söz ve beden diline dikkat etmek
- E)Dinleme ihtiyacı olmayan konuları seçmek
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C'dir. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği gereği, görevlilerin iletişim becerileri ve meslek etiği kuralları çerçevesinde "aktif dinleme" esastır. İyi bir dinleyici, karşıdaki kişinin anlattıklarını kendi deneyimleriyle veya varsayımlarıyla karşılaştırıp yargılamaz; bu durum iletişimi koparır ve güveni zedeler.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı sözlü geri bildirim, B şıkkı sözsüz destek ve D şıkkı beden diline dikkat etmek iletişimi güçlendiren doğru davranışlardır. E şıkkı ise dinleme ihtiyacı olmayan konuları seçmek, görevlilerin tüm durumlarda tarafsız ve dikkatli olması gerektiği için hatalıdır.
Bilinmesi gereken kural: İyi bir dinleyici, karşıdaki kişinin sözlerini kendi yargılarıyla süzmeden, tamamen ona odaklanarak ve yargılamadan dinlemelidir.
Soru 10 · 2023/103 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi göz yaşartıcı kimyasal gazların kullanım esaslarından biri değildir?
- A)Yetkili kılınmış ve iyi eğitim almış personel tarafından kullanılmalıdır
- B)Amacı dışında ve gerekli tedbirler( sağlık ekibi gibi) alınmadan kullanılmamalıdır
- C)Fişekler veya roketler insan vücuduna doğru atılır
- D)Kullanılmadan önce topluluğun duyabileceği şekilde göz yaşartıcı gaz kullanılacağı ve dağılmaları gerektiği yönünde ikaz edilmelidir
- E)Rüzgarın yönü ve hızı, hava sıcaklığı gibi meteorolojik faktörler göz önünde bulundurulmalıdır
Çözümü göster — doğru cevap C
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, göz yaşartıcı gazlar sadece yetkili ve eğitimli personel tarafından, topluluğu dağıtmak amacıyla ve insan vücuduna doğrudan atılmadan, uyarıdan sonra kullanılmalıdır. C şıkkı, fişek veya roketlerin insan vücuduna doğru atılmasını doğru bir uygulama olarak gösterdiği için yanlıştır; bu durum yaralanmaya yol açabileceğinden yasaktır. A şıkkı yetkili personel şartını, B şıkkı amaç dışı kullanım yasağını ve D şıkkı ikaz zorunluluğunu doğru ifade eder. E şıkkı ise meteorolojik faktörlerin dikkate alınması gerektiğini belirtir.
Bilinmesi gereken kural: Gazlı mermiler veya roketler asla doğrudan insan vücuduna hedeflenerek atılamaz, sadece uyarıdan sonra dağıtım amaçlı kullanılmalıdır.